Kendi başına Myanmar seyahati

Myanmar, yani Burma ya da Birmanya, yıllarca kitle turizminden uzak kaldı ve şimdi yavaş yavaş, pek çok iyi sebepten dolayı popülerlik kazanıyor; neyse ki yine de hâlâ epey bir otantikliğini koruyor!

Tapınaklar, muhteşem manzaralar ve seni kelimenin tam anlamıyla gülümsemelere boğacak son derece dost canlısı insanlar, Myanmar’ı kalbimde en çok yer edinmiş ülkelerden biri yapıyor.

Güneyden kuzeye doğru sırt çantasıyla seyahat ederek 4 hafta geçirdim (seyahatimin videosunu buradan bulabilirsin; İtalyanca, ama altyazıları açabilirsin). Bu rehberde, her zaman olduğu gibi bütçeyi göz önünde tutarak, seyahatini olabildiğince iyi planlaman için bilgiler ve tavsiyeler bulacaksın.

Hızlı menü

↑ Menü

Inle Gölü’nde bir balıkçı.

Myanmar’ı ziyaret etmek için en iyi dönem

Myanmar’a ne zaman gidilir? Ülkenin tropikal bir iklimi var ve muson yağmurları yaklaşık olarak mayıs ya da haziran ayından ekim ayına kadar sürüyor. Bu dönemde yollar çok kötü durumda olabiliyor ve kara yoluyla ulaşım zorlaşıyor. Yine de ülkenin orta ve kuzey kesimi, güneye kıyasla yağmurun yalnızca küçük bir kısmını alıyor, dolayısıyla durum çok da uç noktada olmamalı.

Kurak mevsim kasımdan mayısa kadar sürüyor ve genellikle ülkeyi ziyaret etmek için en iyi dönem; sıcaklıklar keyifli, yağış yok. Özellikle kasımdan marta kadar olan aylar tavsiye edilir, çünkü yağmurlardan hemen önceki nisan ve mayıs gerçekten sıcak ve nemli olabiliyor; sıcaklıklar bazı durumlarda, özellikle orta bölgelerde, Mandalay ve Bagan çevresinde 40 dereceyi aşıyor. Ne yazık ki birçok kişinin hak ettiği izne çıktığı ağustos ayı, çoğu zaman yılın en yağmurlu ayı oluyor.

Mükemmeliyetçiysen, Myanmar’a gitmek için tartışmasız en iyi dönem yağmurların hemen sonrasındaki aylar, yaklaşık olarak ekim sonundan aralık sonuna kadar; iklim ideal, manzara hâlâ yeşil ve sonraki aylar kadar kurak değil. Tabii bu dönem, Noel tatilinin de etkisiyle, çok yüksek sezona denk geliyor ve fiyatlar da buna göre.

Bagan’da gün doğumu.

Myanmar’a giriş için belgeler ve aşılar

İtalyan pasaportu sahipleri (pasaportun geçerlilik süresi 6 aydan fazla olmalı) Eylül 2014’ten itibaren kolayca elektronik vize (evisa) başvurusu yapabiliyor; vize en fazla üç iş günü içinde veriliyor ve veriliş tarihinden itibaren 90 gün içinde kullanılmalı. Bu tür bir vizeyle ülkeye girdikten sonra en fazla 28 gün kalınabiliyor. Vizenin ücreti 50 $; başvuru yapabileceğin resmi site burası. İhtiyacın olursa fazladan 6 $ ödeyerek vizeyi tek bir iş gününde alabilirsin (kurallar vatandaşlığına göre değişir, o yüzden kendi durumunu kontrol et).

Vizeyi e-postayla aldıktan sonra, belirlenmiş sekiz sınır kapısından biri üzerinden girmen gerekiyor (ülkeye başka herhangi bir sınır kapısından girmek istersen büyükelçilikten/konsolosluktan vize alman gerekir).

Vizeler ve diğer konular hakkında güncel bilgi için kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol etmeni öneririm (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası).

Evisa’nın kabul edildiği sınır kapılarının tam listesini bu sayfada bulabilirsin; özetle uluslararası havalimanları ve Tayland ile Hindistan gibi bazı kara sınır kapıları dahil. En popüler ve güvenilir bağlantıları olan kara sınırı, Bangkok’tan otobüsle yaklaşık 7 saat uzaklıktaki Myawaddy. Ülkeye bir kez girdikten sonra genel olarak başka herhangi bir sınırdan çıkılabiliyor.

Son olarak, vizeyi uzatmak mümkün olmasa da 28 günden fazla kalmak çok fazla sorun yaşamadan mümkün; 3 $ artı 28 günü aşan her ekstra gün için günlük 3 $ daha, 90 günü geçtikten sonra ise günlük 5 $ ödemen yeterli. Bu “ceza” nakit ödenmeli ve yalnızca ABD doları kabul ediliyor. Vizen dolduktan sonra hem bir yerden bir yere gitmekte hem de konaklama bulmakta zorlanabileceğini belirtmekte fayda var, çünkü çoğu zaman geçerli bir vizen olduğunu göstermen gerekiyor.

Myanmar zorunlu bir aşı istemiyor ama Hepatit A ve B aşıları tavsiye ediliyor.

Bagan’da bir ressam.

Myanmar’da yapılacak ve görülecek şeyler

Bu rehberde fiyatlar çoğu zaman yerel para birimiyle belirtiliyor. Myanmar’ın resmi para birimi “Myanmar kyatı”, kısaltması “MMK”.

Kur yaklaşık 1 € = 2.350 MMK. Güncel kur için bu sayfaya göz atmanı tavsiye ederim. Ayrıca turistik bölgelerde konaklama ve aktivite fiyatlarında sık sık ABD doları kullanılıyor.

Not: Rehber boyunca birkaç kez şu adrese bağlantılar göreceksin: https://www.alltrails.com/. AllTrails uygulamasından doğrudan çevrimdışı navigasyon kullanmak istersen pro sürüme geçmen gerekiyor. Yine de bu sorunu, sitenin masaüstü sürümünden koordinatları “Google Earth KML” formatında indirip ardından Organic Maps‘e yükleyerek aşabilirsin; Organic Maps, kesinlikle en sevdiğim seyahat uygulamalarından biri.

Yangon

Eskiden Rangoon olarak bilinen Yangon, 2005’e kadar Myanmar’ın başkentiydi; o yıl başkent Naypyidaw’a taşındı. Yine de bugün ekonomik açıdan ülkenin ana şehri olmaya ve beş milyonu aşan nüfusuyla en kalabalık şehri olmaya devam ediyor.

Yangon’da yapılacak ve görülecek şeyler

Sömürge döneminden kalan İngiliz etkisi merkezdeki binalarda kesinlikle fark edilse de şehir tam olarak “güzel” sayılmaz. Bence onu ilginç yapan şey, orada yaşayan kültürlerin karışımı: Çinli, Hintli ve Birmanyalı; bir de çok “run down” bir hava, üstelik bunların hepsi şehrin boyutları düşünülünce garip biçimde “rahat” bir atmosferde. Güneydoğu Asya’da skuter ve motosikletlerin tamamen yasaklandığı tek şehir olduğunu sanıyorum!

Şehrin sokaklarında ve çeşitli pazarlarında, özellikle Çin Mahallesi çevresinde dolaşmanın (Google Maps) dışında, tek gerçek cazibe merkezi Shwedagon Pagoda (Google Maps); ülkenin en kutsal sayılan devasa bir Budist tapınağı ve yabancılar için giriş 10.000 kyat. Pagodanın arka planda olduğu güzel bir gün batımı görmek istersen (fotoğraftaki gibi) bitişikteki parkı, şu noktada olan yeri tavsiye ederim.

Shwedagon Pagoda.

Sule Pagoda (Google Maps) merkezde yer alıyor ve pratikte bir kavşağa dönüşmüş durumda; muhteşem bir şey değil ama zaten buralardayken görmeye değer.

Son olarak, Yangon sokaklarında yürürken gerçekten sempatik bir keşiş yanıma yaklaştı ve beni bir saat kadarlık bir “gönüllülük” yapmaya ikna etti: “U Aung Hein Kyaw English Class” okulunda yerel öğrencilerle İngilizce sohbet etmek; okul bu adreste. Sabahları herkes sıcak karşılanıyor ve karşılığında sana kahvaltı ikram ediliyor 😉

Yangon’a ulaşım

Ne yazık ki hem havalimanı hem de şehirlerarası otobüs terminali şehre taksiyle en az yarım saat mesafede. SIM kartın varsa en pratik yol muhtemelen Grab kullanmak; havalimanından taksiyle resmi tarife 7 $, ama tasarruf etmek istersen Sule-bus stop yönüne 35 ve 36 numaralı otobüslere ya da Latha-bus stop (Çin Mahallesi) yönüne 56/57/58 numaralı otobüslere binebilirsin.

Çoğu destinasyona (Bagan, Kalaw, Mandalay, Inle Gölü, Hpa An, Mawlamyine) giden otobüsler, “Highway Bus Station” olarak da bilinen Aung Mingalar Bus terminal’den kalkıyor. Havalimanından terminale taksiyle 5.000 MMK. Otobüs terminalinden taksiyle yaklaşık 7 $; alternatif olarak Sule – bus stop yönüne 36 numaralı otobüse ya da Latha – bus stop (Çin Mahallesi) yönüne 56/57/58 numaralı otobüslere binebilirsin.

Irrawaddy bölgesine (Chaungtha ve Ngapali) giden otobüsler ise Hlaing Thar Yar Bus Terminal’den kalkıyor.

Son olarak Bagan ve Mandalay’a doğrudan tren bağlantıları da var, ama bunlar eski ve yavaş trenler; otobüsler genel olarak daha iyi bir seçenek.

Yangon’da konaklama

Ben Hostel9 Yangon‘da kaldım; fiyatına göre hiç de fena değil, bütçesi kısıtlı olanlar için harika bir çözüm. Daha şirin bir yer arıyorsan HOOD Hostel‘e göz at.

Yangon sokaklarında.

Kyaikto ve Kinpun (Golden Rock)

Bence kesinlikle “görülmesi şart” bir yer değil, ama vaktin varsa ve Hpa An’a giden yolu bölmek istiyorsan burada bir gece geçirebilirsin.

Açıklık getirmek gerekirse, Kyaikto şehri “Altın Kaya” ya da “Golden Rock” denen yere gitmek için kavşak noktası; Kinpun ise dağın eteğindeki köy ve birçok kişi burada kalıp Golden Rock’ı aynı gün içinde ziyaret etmeyi tercih ediyor.

Kyaikto’da indikten sonra burayı üs edinebilir, Buda’nın bu devasa heykelini de ziyaret edebilir, sonra önce Kinpun’a giden bir pick up truck’a 2.000 MMK ödeyerek binip ardından Golden Rock’ın tam kendisine giden bir başkasına yine 2.000 MMK ödeyerek binerek yoluna devam edebilirsin.

Benim alternatifim, Kyaikto’ya kıyasla çok daha sakin ve “şirin” olan küçük Kinpun köyünü üs edinmek oldu. Yabancılar için Golden Rock giriş ücreti 10.000 MMK; tam olarak şimdiye kadar gördüğüm en etkileyici yer değil, ama manzara hiç de fena değil ve o kadar hacıyı görmek kesinlikle ilginç.

Ne yazık ki Kinpun’a giden son kamyon (otobüse çevrilmiş gerçek bir kamyondan söz ediyorum) Golden Rock’tan 18:00’de iniyor, yani zirveden gün batımını görmek mümkün değil. Dakik olmaya çalış, çünkü ben beş dakika geç kaldım ve bana yürüyerek inmem gerekeceği söylendi (yaklaşık 15 km); neyse ki o sırada yine geç kalmış kalabalık bir yerel grup geldi ve baş ağrıtıp bizim için kişi başı 5.000 MMK ödeyerek özel bir kamyon ayarlattılar!

Son bir alternatif, bütçe sorun değilse ve Golden Rock’ta gün doğumunu ya da gün batımını görmek istiyorsan, dağın tepesinde, kayanın bir adım ötesinde uyumak; nitekim orada gerçekten pahalı oteller var, şu otel gibi, ayrıca internette görünmeyen başkaları da var, ama fiyatlar benzer.

Golden Rock.

Kyaikto’ya ulaşım

Daha önce de söylediğim gibi Kyaikto, Kinpun’a (dağın eteğindeki köy) ve tepede bulunan Golden Rock’a giden yolların kavşağı. Kyaikto’dan Hpa An’a yaklaşık 3 saat, 5.500–6.000 MMK; Yangon’a ise 5 saat. Ben otobüse doğrudan Kinpun’dan bindim ve 8.000 MMK ödedim.

Kinpun’da konaklama

Kinpun’da kalmanı tavsiye ederim. Biz Hotel Pann Myo Thu‘da üç kişilik bir oda tuttuk; 35 $ ama kahvaltı dahil 30 $’a anlaştık. Kişi başı 6 $’a özel odaları da vardı, ama gerçekten çok küçüklerdi. Olumsuz yorumlara rağmen biz gerçekten çok memnun kaldık. Daha popüler bir seçenek ise Bawga Theiddhi Hotel.

Hpa An

Şehir, Myanmar seyahatimdeki en sevdiğim duraklardan biriydi kuşkusuz; ülkedeki diğer destinasyonlara göre çok daha az turistik, şehir gerçekten sakin ve hoş, üstelik çevresi seni kelimenin tam anlamıyla günlerce meşgul edebilir.

Hpa An’da yapılacak ve görülecek şeyler

Teknik olarak aşağıda sıralanan yerlerin birçoğuna bisikletle gidilebilir, ama dürüst olmak gerekirse skuter kiralamanın çok daha pratik olduğunu düşünüyorum. Ayrıca aşağıda sıralanan yerlerin aşağı yukarı aynısını kapsayan turlar da sunuluyor.

Yathaypyan Cave.

Şehrin çevresindeki mağaraları keşfet

Bu, başlıca mağaraları kapsayan klasik tur; içlerinde küçük tapınaklar ve heykeller var, pek özel bir şey değil, özellikle Asya’da bir süredir geziyorsan, ama kesinlikle şirin ve günü geçirmek için güzel bir yol.

Skuterle sabahın geç saatlerinde rahatça başlayabilirsin; önce Kaw Ka Taung Cave‘i (Google Maps) ziyaret et, yakındaki seyir noktasının (Google Maps) tepesine çıkmanı da tavsiye ederim. Buradan Saddan Cave (Google Maps) yönüne devam et; skuteri park etmek için 500 MMK, mağaraya girmek için 1.000 MMK. Mağara içindeki parkurun sonunda bir tekneye binip kısa bir mesafe yürüyerek bir tür halka rotayı tamamlayabilirsin (Organic Maps‘e göz atarsan ne demek istediğim anlaşılmalı).

Ardından ikonik Kyauk Ka Lat Pagoda (Google Maps) yönüne ve son olarak günün gerçek anlamda son mağarası olan Yathaypyan Cave (Google Maps) yönüne devam et; burada park ücreti ödemen gerekiyor, 500 MMK. Ayrıca epey maymun dolaşıyor, o yüzden yanında yiyecek taşıma ve mağaranın sonuna kadar gitmeyi unutma; orada çok güzel bir seyir noktası var.

Günü bitirmek için Bat Cave (Google Maps) yönüne git; orada her akşam gün batımında avlanmaya çıkan yarasa sürüsünün gösterisini izleyebilirsin, gerçekten harika! Giriş 1.000 MMK. Stupanın tepesinde muhtemelen göreceğin kalabalığa kapılma; yarasaları görmek için en iyi yer daha aşağıda, Organic Maps’te işaretlendiği gibi.

Kaw Ka Taung Cave.

Hpa Pu

Nehrin öbür yakasında küçük bir köy; şu noktadan 500 MMK’ya bir tekneye binebilir, köyde yürüyebilir, ardından yürüyerek bu seyir noktasına çıkabilirsin; Hpa Pu Hill olarak biliniyor ve tepesinde gün batımı için popüler küçük bir stupa var (Google Maps).

Patikanın son kısmı iyi durumda değil ve kesinlikle güvenli sayılmaz, ama biraz dikkatli olursan rahatlıkla tepeye çıkabilirsin. Alternatif olarak gün batımının tadını daha aşağıdan da çıkarabilirsin. Özellikle geç saate kadar kalacaksan, teknenin dönüş saati konusunda anlaştığından emin ol. İstersen dolambaçlı bir yoldan Hpa Pu’ya kara yoluyla da ulaşabilirsin.

Hpa Pu Hill’den gün batımı.

Zwegabin Dağı

Bu gerçekten popüler bir yürüyüş. Mount Zwegabin (Google Maps) zirvesinde gerçekten etkileyici bir manastır var ve oradan 360 derecelik çok muhteşem bir manzara görülüyor; yine de büyük ihtimalle kurak mevsimde ufukta çok fazla pus olacaktır.

Ben gün doğumu için çıktım; dağın eteğine skuterle, Hpa An’dan yaklaşık 20 dakikalık mesafede ulaştım. Giriş 4.000 MMK ve 600 metrelik yükseklik farkı düşünülünce, tempona bağlı olarak yaklaşık bir saat, bir buçuk saatlik yürüyüş seni bekliyor (All Trails). Gün boyunca sıcaktan kaçınmak için bunu gün doğumunda ya da en azından sabahın erken saatlerinde yapmanı tavsiye ederim.

Zirveye vardığımızda, gün doğumunu izlemeden önce beni oturtup geleneksel Birmanya yemeği Mohinga yedirten yerel bir gençler grubu karşıladı. Gün doğumu pek muhteşem değildi ama yine de güzel bir deneyimdi.

Şehre dönmeden önce Mount Zwegabin’in eteğindeki Lumbini Garden (Google Maps) yerine göz at; yüzlerce Buda heykeli var, gerçekten etkileyici!

Zwegabin Dağı’nda gün doğumu.

Taung Wine Dağı

Mount Taung Wine (Google Maps), Zwegabin Dağı’na kıyasla daha az “zorlu” bir alternatif; çok daha az kalabalık ve bana kalırsa manzarası daha da güzel, en azından çok benzer. Ben gün batımında gittim ama gün doğumu da fena olmasa gerek!

Bu noktaya skuterinle ulaş; buradan gidilecek yön gerçekten çok net, yine de yön tarifine ihtiyacın olursa sorabileceğin birkaç tezgâh var. Tempolu çıkınca zirveye varmam yaklaşık yirmi dakika sürdü, ama rahat rahat çıksan bile en fazla 40 dakika sürmesi gerekir. Zirvede 360 derecelik manzaralı küçük bir stupa var ve ben gittiğimde orada yalnızca beş kişi daha vardı; Zwegabin Dağı’ndan daha çok tavsiye ederim. Giriş ücretsiz ama istersen patikanın başında bir bağış bırakabilirsin.

Son olarak, Hpa An’dan bu merkezde görme engellilerden masaj yaptırmadan ayrılma. Hem gerçekten ilginç bir projeyi desteklemiş olursun hem de bana göre gelmiş geçmiş en iyi masajı alırsın; üstelik bir buçuk saatlik seans için yalnızca 7.000 MMK.

Taung Wine Dağı’nın zirveleri.

Hpa An’a ulaşım

Yangon’dan yaklaşık 7 saat, 8.000 MMK; güneydeki Mawlamyine’den yaklaşık iki saat; Tayland’a girmek için sınırın geçilebildiği Mae Sot’a minibüsle yaklaşık 3 saat, 15.000 MMK isteyebilirler ama rahatlıkla 10.000 MMK’ya indirilebilir.

Ayrıca Hpa An’dan nehir boyunca Mawlamyine’e inen bir tekneye binilebilir; ben yapmadım ama anlaşılan yolculuk güzelmiş. Her gün 8:15’te 14.000 MMK karşılığında bir tekne olması gerekiyor.

Hpa An’da konaklama

Thanlwin Pyar Guest House, tek başına seyahat edenler için açık ara en iyi konaklama yeri. Neredeyse her zaman dolu, o yüzden önceden rezervasyon yapmakta fayda var. Ben River View Hotel‘de üç kişilik bir odayı paylaştım; personel gerçekten nazik, kahvaltı da iyiydi.

Bat Cave çıkışı.

Mawlamyine

Üç yüz binden fazla nüfusuyla Mawlamyine, büyüklük olarak Myanmar’ın dördüncü şehri. İngilizler tarafından 1826’da ilk fetih seferi sırasında ele geçirilen şehir, 1827’den 1852’ye kadar sömürge başkentiydi. Bu şehir de klasik turistik rotanın kesinlikle dışında ama özellikle Tayland’dan karayoluyla gelenler için kesinlikle ilginç bir durak olabilir.

Mawlamyine’de yapılacak ve görülecek şeyler

Biraz Hpa An’da olduğu gibi, şehri ve çevresini keşfetmek için skuter kiralamanı tavsiye ederim.

Win Sein Taw Ya Manastırı

Burada dünyanın en büyük yatan Buda heykelini bulabilirsin; yaklaşık 180 metre uzunluğunda ve 30 metre yüksekliğinde, şehre yaklaşık 20 km mesafede ve çok sayıda başka stupa, heykel ve dini yapıyla çevrili (Google Maps). Giriş ücretsiz ama tabii ki bağış bırakabilirsin. Daha önce de söylediğim gibi, skuter kiralamak muhtemelen en pratik seçenek; toplu taşıma yok, ama alternatif olarak gidiş dönüş bir tuk tuk 35.000 MMK’yı geçmemeli.

Mahamyatmuni ve Kyaik Thanlan pagodaları

Şehrin iki en önemli pagodası; merkezde ve birbirine çok uzak olmayan bir yerde bulunuyorlar. Kyaik Thanlan (Google Maps) ikisinden daha yüksek olanı ve 360 derecelik manzarasıyla şehre harika bir bakış sunuyor; özellikle gün batımında tavsiye edilir.

Than Phyu Zayat, Setse Beach ve Kyaikkhami

Mawlamyine’den yola çıkarak günübirlik yapılabilecek iki gezi daha güneydeki Than Phyu Zayat ve Setse Beach yönünde. İkincisi tam olarak Karayip sahili sayılmaz ama şirin bir plaj; birincisi ise Death Railway Museum ve savaş mezarlığının ziyaret edilebildiği bir şehir. İstersen daha ileri giderek Kyaikkhami’ye kadar devam edip, çok sayıda tuzlanın bulunduğu Panga köyünden geçerek pagodayı ziyaret edebilirsin.

Son olarak, otantik bir deneyim için night market‘i ziyaret etmeyi unutma; müze meraklıları için de Mon Cultural Museum ilginç bir ziyaret gibi görünüyor, Mon etnik grubuna ait bilgiler ve eserler burada toplanmış; giriş 2 $.

Kyaikkhami Pagoda.

Mawlamyine’e ulaşım

Yangon’dan yaklaşık 7 saat, otobüse göre 10.000–15.000 MMK. Hpa An’dan yaklaşık iki saat; yerel otobüs 1.200 MMK, klimalı minibüs 7.500 MMK; daha önce de söylediğim gibi Hpa An’dan tekneyle de bağlantılar var, yolculuk olarak kesinlikle daha şirin. Son olarak Tayland sınırındaki Mae Sot ile doğrudan bağlantılar var, yaklaşık 4 saat, minibüs 10.000 MMK.

Mawlamyine’de konaklama

The Old Moulmein Hostel şehirdeki aslında tek hostel; ucuz özel odalar arıyorsan Pinlon Hostel‘e göz at.

Kalaw

Inle Gölü’ne yaklaşık 50 km uzaklıktaki Kalaw, Inle Lake’e bir ya da birkaç günlük trekking yapmak isteyen herkes için kavşak niteliğinde küçük bir şehir.

Kalaw’da yapılacak ve görülecek şeyler

Şehir, şirin olsa da sunacağı pek bir şey yok ve çoğu gezgin yalnızca trekkingi organize etmek için tek bir gece geçiriyor. Birkaç saatin varsa yerel pazarda bir tur atmanı tavsiye ederim; sudan ucuza nefis yemekler var, öğle yemeğinde gidilecek bir yer; Meksika tamalesine benzeyen “Hon Toke”yi dene.

Thein Taung manastırı ise gün batımını izlemek için ideal yer. Son olarak, trekkinge başlamadan önce iyi bir masaj istersen bu merkeze göz at.

Inle Lake’e doğru trekking.

Inle Gölü’ne trekking

Daha önce de söylediğim gibi insanların Kalaw’a gelmesinin ana sebebi bu; seçenekler çok, acenteler de öyle: bir günlük kısa versiyondan, benim seçtiğim üç gün iki gecelik en uzun versiyona kadar.

Gerçekten kırsal bölgelerden geçiliyor, küçük köyler ziyaret ediliyor ve tarlaların arasında yürünüyor. Geceleri gerçekten basit homestaylerde kalınıyor. Özellikle kurak mevsimin ilerlediği dönemde manzara son derece kurak, o yüzden pirinç teraslarında nefes kesen manzaralar bekleme, ama genel olarak gerçekten heyecan verici ve keyifli bir deneyim.

Ben en uzun versiyonu seçtim: ilk gün 23 km, ikinci gün 27 km ve son gün 14 km yürüdük; sonunda gölün batı kıyısına vardık, oradan Nyaung Shwe şehrine bir tekne kalkıyor. Hostellerin ve otellerin çoğu bu şehirde, ama daha önce de söylediğim gibi seçenekler gerçekten çok ve en çok hangi rotayı tercih ettiğini anlamak için acentelere uğramanı tavsiye ederim.

Ben trekkingi 45.000 MMK ödeyerek Uncle Sam ile tamamladım ve gerçekten çok memnun kaldım. Daha da ucuz ama grupları daha kalabalık olan bir şirket ise Ever Smile, 40.000 MMK. Daha özel bir şey istersen Ko Min Kalaw, az bilinen yollarda alternatif rotalarıyla ünlü; yorumlar muhteşem ama fiyatlar çok daha yüksek.

Ziyaret ettiğimiz köylerden birinde yerel tren.

Kalaw’da konaklama

O dönemde grupla seyahat ediyordum ve Richard’s Inn‘de iki özel oda tuttuk; ucuz, temiz ve kahvaltı da iyi, fiyata dahil. Tek başına seyahat ediyorsan ve yatakhane arıyorsan Hotel Kalaw ve Parami Hotel‘e göz at.

Kalaw’a ulaşım

Esasen Inle Lake’e giden her otobüs seni Kalaw’da indirebilir; yani ülkenin tüm başlıca destinasyonlarından (Yangon, Hpa An, Bagan, Mandalay ve Hsipaw) bağlantılar var. Tren bağlantıları da var ama otobüse kıyasla çok daha yavaşlar. Uçmak istersen en yakın havalimanı Heho Airport ve arabayla yaklaşık bir saat uzaklıkta.

Inle Gölü

Inle Gölü ya da daha yaygın adıyla Inle Lake, Bagan’dan sonra Myanmar’ın ikinci büyük cazibe merkezi sayılıyor. Göl son derece turistik ve zaman zaman gerçekten pek otantik olmasa da yine de büyüleyici bir yer.

Nyaung Shwe, gölün kıyısındaki ana şehir; otellerin ve hostellerin çoğu burada. Inle Gölü bölgesine girmek için giriş ücreti ödemen gerekiyor, ücreti 15.000 MMK; teknik olarak bilet beş gün geçerli ama bir kez girdikten sonra biletini kontrol eden pek olmuyor. Trekking yapmaya karar verirsen, göle varmadan hemen önce giriş ücretini ödeyeceğin bir kontrol noktası çıkacak; otobüsle gelirsen otobüs terminalinde biri olacak.

Inle Gölü’nde gün batımı.

Inle Gölü’nde yapılacak ve görülecek şeyler

Tekne turu yapmak, gölü keşfetmenin aslında tek yolu; tabii özel turlar da organize edilebilir ama genel olarak iki tür “standart” tur sunuluyor: ilki, teknenin kaptanının komisyon aldığı bazı hediyelik eşya dükkânlarına ve “tipik” aktivitelere ziyareti içeriyor ve bu yüzden daha ucuz; ben 9.000 MMK ödedim. İkincisi ise dükkân duraklarını içermiyor ve bu yüzden daha pahalı.

Ayrıca gölde gün doğumunu görüp öğleden hemen sonra Nyaung Shwe’ye dönmek için sabah turunu ya da sabahın geç saatlerinde başlayıp gün batımından hemen sonra şehre dönen öğleden sonra turunu seçebilirsin.

Mantığa ters gibi görünse de durduğumuz dükkânlardan bazılarını ziyaret etmeyi gerçekten ilginç buldum; çünkü ürünler sana satışa sunulmadan önce üretim atölyesine bir tür rehberli ziyaret yapılıyor, ürünleri almak ise kesinlikle zorunda değilsin. Özellikle giysi dokumak için kullanılan lotus liflerinin olduğu yeri sevdim, gerçekten büyüleyici!

Lotus çiçeği atölyesi.

Tekne turuna neredeyse her zaman dahil edilen bir başka durak, “mini Bagan” olarak da bilinen Inthein. Yüzlerce stupa var, giriş ücretsiz ama fotoğraf çekmek için senden 5.000 MMK isteniyor, bunun yasal olup olmadığını bilmiyorum.

Son olarak, geleneksel kıyafetler giymiş ve artık kimsenin kullanmadığı tipik ağlarla poz veren balıkçıların/oyuncuların fotoğrafını çekmeye karar verirsen bahşiş vermek neredeyse zorunlu. Az önce söylediğim gibi bunlar oyuncu ve geçimlerini balıkçılıktan değil bundan sağlıyorlar! Diğer herhangi bir balıkçının fotoğrafını çekmek ise ücretsiz!

Bitirirken, Nyaung Shwe’nin merkezinde olağanüstü olmasa da Yadana Man Aung pagodasını ve yerel pazarı ziyaret etmeye, tabii ki geleneksel bir masaj denemeye de değer; bunun için seçenekler elbette hiç de az değil, geleneksel merkezlerin çoğu bir saatlik masaj için yalnızca 7.000 MMK istiyor; ben buraya gittim ve tavsiye ederim.

Inthein.

Inle Gölü’ne ulaşım

Inle Gölü’ne, ya da daha doğrusu Nyaung Shwe’ye, ülkedeki diğer herhangi bir destinasyondan ulaşmak nispeten kolay. Kalaw’da olduğu gibi en yakın havalimanı Heho; buradan taksiyle 45 dakika, 25.000 MMK. Yangon’dan otobüsle yaklaşık 12 saat, Mandalay ve Bagan’dan 7–8 saat, Hsipaw’dan 8 saat.

Not: Bazı otobüsler seni Nyaung Shwe’ye yaklaşık 20 dakika uzaklıktaki Shwenyaung’da indiriyor, o yüzden rezervasyon yapmadan önce varış noktasını teyit etmekte fayda var. Shwenyaung’dan arada bir 1.000 MMK’ya pick up truck’lar, ya da 8.000–10.000 MMK’ya paylaşımlı taksiler oluyor.

Shwenyaung’a tren bağlantıları da var ama diğer tüm destinasyonlarda olduğu gibi bunlar daha ucuz olsalar da otobüslere kıyasla çok daha yavaş.

Inle Gölü’nde konaklama

Song of Travel, Nyaung Shwe’de şimdiye kadar kaldığım en iyi hostellerden biri ve şiddetle tavsiye ederim; personel gerçekten çok ilgili, yatakhaneler ferah ve süper rahat, her gün değişen kahvaltı dahil, ücretsiz bisiklet kiralama ve trekkingin sonunda Nyaung Shwe iskelesine varırsan seni ücretsiz tuk tuk ile almaya geliyorlar. Çoğu zaman dolu olduğu için önceden rezervasyon yapmakta fayda var; kalışını uzatmaya karar verirsen 1 $ indirim yapıyorlar. Çok iyi bir alternatif ise BaoBed Hostel.

Hsipaw

Hsipaw, ülkenin kuzeydoğusundaki Shan eyaletinin ana şehri.

Hsipaw’da yapılacak ve görülecek şeyler

Şehir, etnik köyler, şelaleler, çay plantasyonları ve tepelik manzaralar arasında bir ya da birkaç günlük Kuzey Myanmar trekkingleri için harika bir üs; ayrıca – yaklaşık 500 metre rakımda olduğu için – ülkenin geri kalanına, özellikle Mandalay ve Bagan’a kıyasla çok daha keyifli bir iklim sunuyor.

Gün batımında Hsipaw.

Pyin Oo Lwin’den Hsipaw’a ya da tersi yönde trene bin

Hsipaw ve çevresinde yapılacak aktivitelerden bahsetmeden önce, birçok kişinin yapmaya karar verdiği tren yolculuğundan söz etmekte fayda var. Myanmar seyahatim sırasında bindiğim tek tren de bu: İngilizlerin sömürge döneminde inşa ettiği, o zamanlar için gerçekten etkileyici bir mühendislik eseri olan Goteik viyadüğünden geçilen manzaralı bir güzergâh.

Ekim 2026 güncellemesi: 24 Ağustos 2025’te Goteik viyadüğü, ülkede devam eden çatışma sırasında bir patlamada ağır hasar gördü. Myanmar Demiryollarına göre onarım çalışmaları Kasım 2025’te tamamlandı (haberi buradan bulabilirsin, İngilizce), ama yola çıkmadan önce bu güzergâhta yolcu treninin yeniden hizmette olup olmadığını kontrol etmeni tavsiye ederim.

Trenin tüm güzergâhı tepelik ve kırsal manzaralardan geçiyor ve yolculara eşsiz bir deneyim yaşatıyor. Myanmar’da henüz hiç trene binmediysen, bu kesinlikle denenmesi gereken bir şey.

Tren çok eski ve azami hıza (yaklaşık 50 km/sa) ulaşınca tüm vagonun zıplamaya başladığını hissedeceksin. Cam kenarında oturuyorsan muhtemelen bacaklarının arasına birkaç yaprak ya da küçük bir dal düşecek; nitekim ray kenarlarının temizliği biraz eksik kalıyor, hatta sanki rayların etrafındaki otları kesip düzenleme işini trenin kendisi yapıyormuş gibi.

Tren Mandalay ile Hsipaw’u doğrudan birbirine bağlasa da benim tavsiyem trene Pyin Oo Lwin’den binmek (ya da hangi yönden geldiğine bağlı olarak orada inmek). Bu şekilde, raylar yerine yoldan devam ederek en az üç saatlik yolculuk kazanılıyor.

Hsipaw – Pyin Oo Lwin güzergâhındaki tren yolculuğu birinci sınıfta 2.750 MMK, normal sınıfta 550 MMK; tabii cam kenarını tavsiye ederim. Hsipaw’dan kalkış 9:45’te, biletler 8:45’ten itibaren satışta; özellikle yüksek sezonda birinci sınıfın cam kenarı çok çabuk doluyor (Google Maps).

Pyin Oo Lwin istasyonundan (Google Maps) Mandalay merkezine 2.000 MMK karşılığında pick up seferleri var. Biz şoförü bizi hostele kadar götürmeye ikna etmeyi başardık, aksi halde resmi durak tren istasyonunun önünde. Yolculuğu ters yönde yapmak istersen bu noktadan bir pick up’a binebilir ya da yaklaşık 5.000 MMK’ya paylaşımlı bir taksiye binebilirsin; tren Mandalay’dan sabah 4:00’te kalkıyor ve Pyin Oo Lwin’e 7:52’de varıyor.

Kişisel olarak orada durmadım, ama anlaşılan Pyin Oo Lwin, birkaç gün geçirmek için şirin bir şehir; tanıştığım bir Koreli genç burayı bana merkezin güneyindeki şelalelerle birlikte tavsiye etti.

Goteik viyadüğü.

Hsipaw çevresinde trekking

Sonunda Hsipaw’dan bahsedelim. Şehirde trekking acenteleri çok, mevcut seçenekler de öyle; genel olarak bir günlük, iki gün bir gecelik ve son olarak üç gün iki gecelik trekkingler var. Burada da, Inle Lake trekkingindeki gibi, nefes kesen manzaralar bekleme; deneyim daha çok köyleri ziyaret etmekle ilgili.

Trekkingi, Kham Lu adında bir rehberle tamamlamam bana defalarca tavsiye edilmişti (ona WhatsApp’tan şu numaradan ulaşabilirsin +95 9250 693 985 ve harika yorumlarına göz atabilirsin); ne yazık ki tek müşteri ben olacaktım ve tur bana epey pahalıya gelecekti. Bu yüzden Hsipaw’a giden minibüste tanıştığım ve Mr Bike ile rezervasyon yaptırmış bir grup gençle birlikte gitmeye karar verdim; iki gün bir gecelik trekking için 35.000 MMK ödedim. Bize gerçekten çok iyi davranıldı ve tur hakkında hiçbir şikâyetim yok, ama kesinlikle unutulmaz bir deneyim değildi.

Not: Bölgede rehbersiz trekking yapmak mümkün değil; bazı alanlar bugün hâlâ mayınlı ve bir Alman gencin hayatını kaybettiği bir kazanın ardından tek başına dolaşmak kesinlikle yasak.

Hsipaw’da trekking.

Shan Palace’ı ziyaret et

Bir saraydan çok, merkezin kuzeydoğusunda yer alan bir ev; Shan etnik grubunun başındaki kraliyet ailesinin konutu ve bu ailenin kralı 1962’deki ordu darbesi sırasında “gizemli biçimde” ortadan kayboldu.

Bugün konutla yeğeni ve onun karısı ilgileniyor; kadın her gün cesurca bölgenin son 50 yılının hikâyesini, ailesinin yaşadığı olayların ayrıntılarına inerek anlatıyor. Elbette rejim için rahatsız edici bir hikâye.

Ne yazık ki Hsipaw’da kaldığım sırada prenses şehirde değildi, ama genel olarak neredeyse her zaman oradadır ve hikâyeyi ondan birinci ağızdan dinlemek yaklaşık olarak 15:00 ile 18:00 arasında mümkün. Alternatif olarak kendi yazdığı kitabı okuyabilirsin: “Twilight over Burma: My Life as a Shan Princess”.

Son olarak, şehrin çevresinde kendi başına gidilebilecek en az birkaç şelale var: Nam Tuk (Google Maps) ve Nam Hu Nwe (Google Maps). Şehrin üzerinde güzel bir gün batımı görebileceğin bir seyir noktası (Google Maps) ve son olarak şirin tapınakların bulunduğu küçük Bagan’a (Google Maps) kadar yürüyebilirsin; şehre dönmeden önce de Mrs. Popcorn Garden‘da nefis bir yemeğin tadını çıkar.

Trekking sırasında köylerden birindeki okulu ziyaret.

Hsipaw’a ulaşım

Daha önce de söylediğim gibi, birçok kişi şehre trenle gelmeyi ya da şehirden trenle ayrılmayı tercih ediyor; güneyden geliyorsan bence ideali Nyaung Shwe’den bir minibüse binmek, 18.000 MMK, yaklaşık 8 saat, ardından Mandalay yönünde trene binmek; kuzeyden geliyorsan bunun tersini yap.

Hsipaw’da konaklama

Birkaç gün boyunca Lily Guest House‘ta bir çift kişilik odayı paylaştım ve tavsiye ederim. Fiyat-performansı harika, açık büfe kahvaltılı. İlk geceyi ise biraz daha ucuz olan ama pek bir şey olmayan ve kahvaltısı o kadar iyi olmayan Yee Shin Guesthouse‘ta geçirdim. Trekkingden dönünce artık odayı paylaşamayacağım için Nam Khae Mao Guest House‘a geçtim; tek kişilik oda için yalnızca 5.000 MMK, yalnızca yerliler kalıyor ama sana garanti ederim ki hiç de fena değil… wifi olmadan yaşayabiliyorsan!

Seyahatini mi planlıyorsun? Sigortanı henüz yaptırmadıysan, en iyi seyahat sigortaları rehberimi burada bulabilirsin. Rehberdeki bağlantılar üzerinden satın alarak bu siteyi hiçbir ek maliyet olmadan desteklemiş olursun.

Mandalay

Mandalay, büyüklük bakımından ülkenin ikinci şehri ve kuşkusuz Kuzey Myanmar’ın en önemli şehri. Birçok kişi tarafından küçümsense de bence seni en az birkaç gün meşgul edecek epey cazibe merkezi var.

Mandalay’da yapılacak ve görülecek şeyler

Şehir, kişisel olarak ziyaret etmediğim kraliyet sarayının çevresinde gelişmiş; bu konudaki yorumlar epey çelişkili: kimilerine göre kesinlikle görülmesi şart, kimileri ise orijinal saray İkinci Dünya Savaşı bombardımanları sırasında yok olduğu ve şimdi hayran olunan şey yalnızca doksanlı yıllarda yapılmış bir kopya olduğu için bunu bir maskaralık sayıyor. Seçim senin. Giriş, başka alanlara da giriş sağlayan combo ticket’e dahil ve 10.000 MMK. Pasaportunu yanında getir.

Kuthodaw Pagoda.

Kuthodaw Pagoda, Sandar Mu Ni Pagoda ve Kyauktawgyi Paya

Kuthodaw Pagoda (Google Maps), Sandar Mu Ni Pagoda (Google Maps) ve Kyauktawgyi Paya (Google Maps) Mandalay Hill’in eteğinde birbirine gerçekten çok yakın ve bu yüzden bir iki saat içinde kolayca gezilebiliyor; belki de gün batımını izlemek için tepeye çıkmadan önce.

Kuthodaw Pagoda, dünyanın en büyük kitabı sayılan eserin bulunduğu yer; ana pagodayı çevreleyen stupaların içinde duran ve Buda’nın öğretilerini Pali dilinde toplayan yüzlerce taş levhadan (tam olarak 730) oluşuyor. Teknik olarak girmek için combo ticket gerekiyor ama kontroller seyrek ve ben biletsiz girdim.

Sandar Mu Ni Pagoda ve Kyauktawgyi Paya’ya giriş ücretsiz; birincisi özellikle yukarıdan (Mandalay Hill) bakınca çok etkileyici, ikincisinde ise dev bir Buda heykeli var.

Combo ticket aldıysan yakındaki Shwenandaw Manastırı’nı da ziyaret edebilirsin; tamamen ahşaptan yapılmış. Burada onu karakterize eden ünlü oymaları hayranlıkla izleyebilirsin. Daha az turistik ve girişi ücretsiz bir alternatif arıyorsan Shwe In Bin Manastırı’na göz at.

Sandar Mu Ni Pagoda.

Mandalay Hill

Şehre hâkim olan bu tepe (Google Maps) birkaç saat geçirmek için harika bir yol ve az önce söylediğim gibi gün batımını izlemek için ideal yer. Zirveye bir yol çıkıyor, ama tabandan yürümeni şiddetle tavsiye ederim; merdivenler tepedeki ana pagodaya varmadan önce epey tapınaktan geçiyor, ana pagoda için 1.000 MMK giriş ücreti ödemen gerekiyor.

Açıkçası manzara pek değişmiyor ve zirveye çıkıp giriş ücreti ödemeden de manzarayı izlemek için durabileceğin birkaç nokta var. Bu arada alttaki pagodalardan birinde, az çok genç, İngilizcelerini pratik yapmak isteyen bir sürü keşiş var; o yüzden sohbet etmek, kültürlerini tanımak ya da sadece iyilik yapmak istersen burada durabilirsin. Yanılmıyorsam zirveye varmadan önceki sondan ikinci ya da sondan üçüncü pagoda.

Mandalay Hill’den manzara.

U Bein Bridge

Yaklaşık 1,2 kilometre uzunluğundaki ikonik köprü, dünyanın tik ağacından yapılmış en uzun köprüsü (Google Maps). Belki de yer son derece fotojenik olduğu içindir, ama yerlilerin köprüyü geçişini ve çevredeki balıkçıları izleyerek bir saat geçirmek son derece etkileyiciydi.

Skuteri bütün gün için kiralamaya karar verirsen ziyareti çevredeki diğer alanların ziyaretiyle ve nehrin öbür yakasındaki Mingun ziyaretiyle rahatlıkla birleştirebilirsin. Ben gün doğumunda gitmek istedim ve bu yüzden bir Grab scooter tuttum, 5.000 MMK; sürücü bir saat beklemeyi teklif etti ve sonra beni geri götürdü, yine 5.000 MMK. Mutlaka gün doğumunda gitmek istemiyorsan taksiyi paylaşabileceğin biri bulmakta sorun yaşamaman gerekir ve daha da az ödersin, belki yakındaki 1914’te yapılmış Mahagandayon manastırını da ziyaret ederek. Myanmar’ın en büyük Budist manastırı; törensel ritüelleri izlemek için 10:30’dan önce ziyaret etmek ideal.

U Bein Bridge.

Mingun

Mingun nehrin öbür yakasında ve feribotla yapılabilecek harika bir günübirlik gezi; ya da daha önce söylediğim gibi, skuter kiralamaya karar verirsen U Bein Bridge ziyaretiyle ve başka birkaç alanla birleştirebilirsin.

Vardıktan sonra senden Mingun arkeolojik alanına giriş ücreti olarak 5.000 MMK ödemen isteniyor. Feribot 5.000 MMK, bu noktadan (Google Maps) 9:00’da kalkıyor ve 13:00’te dönüyor.

Mingun’da görülecek her şey birkaç kilometrelik bir yarıçap içinde. Başlıca yerler şunlar: yarım kalmış pagoda olarak da bilinen ve bazıları tarafından dünyanın en büyük tuğla yığını olarak tanımlanan Mingun Pahtodawgyi; Mingun’un dev çanı ve son olarak “White Pagoda” olarak da bilinen Mya Thein Tan Pagoda, üç yerin kuşkusuz en etkileyicisi.

Mingun’daki Beyaz Pagoda.

Mandalay’a ulaşım

Mandalay uluslararası havalimanı ülkenin en yeni ve en modern havalimanı, şehrin yaklaşık 45 km güneyinde; özel bir taksi yaklaşık 15.000 MMK tutmalı, paylaşımlı taksiler ve minibüsler ise 4.000 MMK.

En az üç otobüs terminali var ve her biri ülkenin farklı bir bölgesine bağlantı sunuyor. Biletleri satan hemen hemen tüm hosteller ve acenteler hostele/otele “pick up” dahil ettiği için bu konuda pek endişelenmezdim. Genel olarak tüm başlıca turistik destinasyonlara sık bağlantılar var.

Mandalay’da konaklama

Ben şahsen Aplus Hostel‘de kaldım; fiyat-performansı çok iyi yeni bir hostel, çatı terası da, wifi de harika; tek şikâyetim yatakhanelerin boyutu: biraz fazla küçükler! Mansion Hostel çok uzak olmayan bir yerde, bir arkadaşım orada kaldı ve hiç de fena görünmüyor.

Bagan

İşte sonunda her yıl pek çok kişinin Myanmar’ı ziyaret etme sebebine geldik. Ayeyarwady Nehri kıyısında yer alan Bagan, dünyanın en büyük ve en yoğun Budist tapınak, pagoda ve stupa koleksiyonunu sunuyor; pek çoğu on birinci ve on ikinci yüzyıla uzanıyor.

Geçmişte, şehrin altın çağında, tapınak ve stupa olarak 13.000’den fazla yapı olduğu tahmin ediliyor; bugün yaklaşık 2.200’ü ayakta ama sana temin ederim ki şehir kesinlikle büyüleyici olmaya devam ediyor. 2019’da şehir nihayet UNESCO Dünya Mirası listesine alındı.

Bagan’da gün batımı.

Not: Arkeolojik alana giriş 25.000 MMK ve bilet beş gün geçerli. Otobüs terminalinden ya da havalimanından taksiyle gelirsen taksici, geçiş kartını almanı sağlamak için kontrol noktasında duracak. Inle Gölü’nün aksine burada kontroller özellikle gün doğumunu ve gün batımını izlemek için yapılmış yapay tepelerin girişinde yapılıyor; çünkü birkaç yıldır geçmişte olduğu gibi tapınakların tepesine çıkmak artık mümkün değil.

Bagan’da yapılacak ve görülecek şeyler

Direksiyon başında en ufak bir tecrüben varsa, “e bike” denen elektrikli skuterleri kiralamanı şiddetle tavsiye ederim; günlüğü yalnızca 7.000 MMK ve istediğin yere gitmeni sağlıyorlar; ayrıca şehri keşfetmek için enerjini günün ilk saatlerine ya da öğleden sonranın daha geç saatlerine toplamanı tavsiye ederim. Öğle saatleri son derece sıcak.

Gün doğumu, gün batımı ve tapınaklar

Büyük olasılıkla tapınakları ve stupaları yalnızca bir tam gün gezdikten sonra bile yeterince görmüş olacaksın, özellikle de dünyanın bu köşelerinde bir süredir geziyorsan. Bu yüzden aşağıda “must see” sayılanları ve bir gün içinde rahatça ziyaret edilebilecekleri sıralıyorum: Shwezigon Pagoda (Google Maps), Ananda Temple (Google Maps), Shwegugyi Phaya (Google Maps), Thatbyinnyu Temple (Google Maps), Sulamani Temple (Google Maps), Dhammayangyi Temple (Google Maps), Shwesandaw Phaya (Google Maps) ve yakındaki dev yatan Buda (Google Maps), son olarak da bekçinin senin için açabileceği bu tapınak (Google Maps).

Shwezigon Pagoda girişi.

Gün doğumu ve gün batımı için seyir noktalarına gelince, en iyilerini aramak için kelimenin tam anlamıyla beş gün harcadım. Gün doğumu için bu noktayı (Google Maps) tavsiye ederim; kalabalık tarafından neredeyse hiç bilinmiyor, Shwesandaw Phaya’ya, Dhammayangyi Temple’a ve sıcak hava balonlarına harika bir manzara sunuyor. İyi bir alternatif Angel’s sunrise hill (Google Maps).

Gün batımına gelince, Sulamani Sunset hill (Google Maps) fena değil, ama şansını denemek istersen bu noktada (Google Maps) bir “müşteriyle” birlikte bir yerli buldum; bir tapınağa dayadığı merdivenle çatıya erişim sağlıyordu. Tabii ki bu yasal değil ve sanırım her gün orada değildir, ama ben güzel bir gün batımının tadını çıkardım.

Son olarak, gün doğumunu ya da gün batımını izlemek için “gizli seyir noktaları” bilen yerlilerin sana yaklaşma ihtimali son derece yüksek; çoğu zaman az önce anlattığım örnekte olduğu gibi yasa dışı yerler oluyor, bazen de gerçekten güzel manzaraların olduğu az bilinen noktalar. Sana fotoğraflarını göstermelerini iste ve sonra gerekli değerlendirmeyi yap; tüyo karşılığında resim satın alacağına söz verme, çünkü gerçekten çok pahalıya gelebilir, anlaşmayı para üzerinden yap.

Bagan’da gün doğumu.

Balon turu

Bu gerçekten pahalı ama kuşkusuz dünyada eşi olmayan bir deneyim; maliyeti bir saatlik uçuş için 300 $ civarında. Şahsen bu masrafı kendime haklı gösteremedim ama o dönemde birlikte seyahat ettiğim bir kız kendine bir hediye vermeye karar verdi ve ona göre kesinlikle değdi.

300 $, seyahat bütçenin iki haftası demek, tabii ki karar tamamen kişisel. Bilgin olsun, sıcak hava balonları yalnızca kurak mevsimde gün doğumunda uçuyor, yaklaşık olarak kasımdan nisana kadar. Genel olarak bir gün önceden de rahatlıkla rezervasyon yapılabiliyor.

Mount Popa

1.500 metre rakımda, Bagan’dan yaklaşık 60 km uzaklıktaki Popa Dağı (Google Maps) sönmüş bir yanardağ ve zirvesinde büyüleyici bir manastır var; Bagan’dan aynı gün içinde ziyaret edilebildiği için oldukça popüler bir destinasyon.

Zirveye ulaşmak için tam 777 basamak çıkmak gerekiyor. Neyse ki patikanın büyük kısmı gölgede ve yol boyunca yiyecek ve içecek satan çok sayıda yerel dükkân var. Ayrıca çok sayıda maymun var ve bu yüzden yiyecek taşınması tavsiye edilmez. Zirveye varınca, hava izin verirse manzara harika ve uzakta Irrawaddy Nehri rahatlıkla görülebiliyor.

Popa Dağı.

Bagan’a ulaşım

Mandalay’dan bağlantılar sık, yaklaşık 5 saat ve 9.000 MMK’lık ücrete hostelinden/otelinden alım dahil. İstersen Mandalay’dan Bagan’a feribotla da inebilirsin; teoride günlük bir sefer var, 7:00’de, 8–9 saat ve yaklaşık 40 $; yerlilerin kullandığı ve yaklaşık 10 $ tutan ama 17 saate kadar süren bir slow boat da var.

Ayrıca Yangon’dan doğrudan otobüsler var, seçilen otobüse göre yaklaşık 11.000–22.000 MMK, 9–10 saat. Inle Lake’ten 8–10 saat, 15.000–25.000 MMK. Her durumda tüm uzun mesafe otobüsler şehrin yaklaşık 7 km dışındaki terminale varıyor; orada taksi mafyası, yerlilerin merkeze gitmek için kullandığı pick up’lara binmene izin vermiyor. Grab çalışmıyor ve resmi tarife 8.000 MMK, ama muhtemelen başta senden çok daha fazlasını isteyecekler.

Şehre trenle de ulaşmak mümkün, ama yolculuk süreleri hissedilir biçimde artıyor. Son olarak Bagan’ın, ülkenin başlıca şehirlerine iç hat uçuşları sunan küçük bir havalimanı var.

Bagan’da konaklama

Konaklama için başlıca iki bölge Nyaung-U ve New Bagan; açıkçası hiçbir fark yok. İkisi de aşağı yukarı kalıntılara eşit uzaklıkta. Fiyatı uygun, harika kahvaltısı dahil bir oda arıyorsan Shwe Nadi Guest House‘u şiddetle tavsiye ederim. Yatakhaneleri de var ve çoğu zaman tamamen doldukları için önceden rezervasyon yapmanı tavsiye ederim.

Daha sosyal bir ortam istiyorsan BaoBed Hostel, OstelloBello ve OstelloBello Pool‘a göz at; üçü de çok iyi hosteller, ama tam olarak ucuz sayılmazlar.

Myanmar’da deniz

Aşağıdakilerin hepsi şahsen ziyaret etmediğim destinasyonlar ama denizde birkaç gün geçirmek isteyen herkes için ideal.

Ngapali

Bu, muhtemelen özellikle yerliler arasında hepsinden daha popüler olan plaj destinasyonu. Ana plaj tam olarak “backpacker friendly” değil; nitekim çok sayıda resort var ve insanda lüks bir destinasyon hissi uyandırıyor, ama anlaşılan servet harcamadan ziyaret etmek için alternatifler hiç de az değil.

Destinasyona genel bir bakış, yapılabilecek aktiviteler, nerede kalınacağı vb. vb. için bu yazıya göz atmanı tavsiye ederim.

Ngapali’de plaj.

Ngwe Saung ve Chaungtha

Bunlar ülkenin güneyindeki, son yıllarda popüler hale gelen iki destinasyon; anlaşılan plaj Ngapali kadar güzel değil ama Myanmar’da denizde birkaç gün geçirmek için daha az bilinen bir alternatif arıyorsan bu iki destinasyona göz atmanı tavsiye ederim. Bu sayfada bir rehber bulabilirsin.

Chaungtha’da pagoda.

Mergui Archipelago

Ülkenin en güneyinde, Tayland sınırında yer alan bu takımadalar, dünyada dalış yapmak için en iyi yerlerden bazılarını sunuyor. Yüzlerce cennet gibi ada var (sekiz yüzden fazla!) ve ne yazık ki bugün, bildiğim kadarıyla, bütçesi kısıtlı seyahat edenler için pek fazla imkân sunmuyorlar. Nitekim yalnızca birkaç resort olduğu ve gezilerin oradan organize edilebildiği görülüyor. Özellikle dalgıçlar için popüler bir alternatif ise liveaboard tekneler.

Myanmar için önerilen rotalar

Anlatılan tüm yerleri gezmek için yaklaşık iki ay gerekir. Vizenin yalnızca 28 gün sürdüğünü ve birçok kişinin zaten bu kadar vakti olmadığını göz önünde bulundurarak, aşağıda başlıca turistik destinasyonlara uğrayan, bir ya da birkaç haftalık bazı rotalar sıralıyorum; bunlar kendi ilgi alanlarına göre bir rota oluşturmak için, şimdiye kadar anlatılanlar ışığında bir fikir olarak kullanılabilir.

Myanmar’da bir haftalık rota

Yalnızca bir haftan varsa şahsen Bagan’a, Mandalay’a ve Inle Gölü’ne odaklanmanı tavsiye ederim; Yangon’a varırsan şehirde bir gün geçirmeye değer, aksi halde zaman kazanmak ve ülkenin kuzeyinde kalmak için doğrudan Mandalay’a uçmanı tavsiye ederim.

Yangon (1 gece)

1. Gün:

Şehri keşfet, Shwedagon Pagoda’yı ziyaret et, ardından Bagan’a giden gece otobüsüne bin ya da ertesi gün uçağa bin.

Bagan (2 gece)

2. Gün:

Tapınakları ziyaret et, gün batımının tadını çıkar.

3. Gün:

Balon turu (bütçen buna yetiyorsa!), yoksa şehri keşfet; gün doğumunu kaçırma.

Inle Gölü (2 gece)

4. Gün:

Inle Gölü’ne geçiş.

5. Gün:

Göl turu.

Mandalay (1 gece)

6. Gün:

Inle Gölü’nden Mandalay’a geçiş. Mandalay Hill’den gün batımı.

7. Gün:

Mandalay’a vardıysan teknik olarak fazladan bir günün var; bunu şehrin çeşitli pagodalarında, Mingun’da ya da ilgini çeken başka bir şeyde geçirmeni tavsiye ederim. Yangon’a varmışsan ve Yangon’dan dönüş uçuşun varsa, bunların hepsini yapacak zamanın olduğundan şüpheliyim.

Myanmar’da 10 günlük rota

On günün varsa tavsiyem az önce anlatılan rotayı izlemek; bu durumda Yangon’a varmak “tercih edilebilir” olabilir, yani bir hafta için verilen rotayı izlemeden önce orada bir iki gün geçirip, yolculuğun sonunda Mandalay’da biraz daha uzun kalmak.

Myanmar’da iki haftalık rota

On beş günün varsa şahsen yalnızca bir durak eklerdim, Hpa An’ı ve Inle Lake’e trekking gibi hoş bir aktiviteyi; aşağıda anlatılan rotayı izleyerek:

Yangon (1 gece)

1. Gün:

Şehri keşfet, Shwedagon Pagoda’yı ziyaret et.

Hpa An (3 gece)

2. Gün:

Hpa An’a geçiş. Gün batımında Taung Wine Dağı.

3. Gün:

Şehrin çevresindeki mağaraları ilgili bölümde anlatıldığı gibi keşfet.

4. Gün:

Gün doğumunda Zwegabin Dağı. Kalaw’a giden gece otobüsü.

Kalaw (1 gece)

5. Gün:

Ertesi günün trekkingi için rezervasyonunu yap, dinlen ve yerel pazarı ziyaret et.

Inle Gölü (4 gece)

6. Gün:

Trekkingin ilk günü.

7. Gün:

Trekkingin ikinci günü.

8. Gün:

Trekkingin üçüncü günü. Inle Gölü’ne varış.

9. Gün:

Inle Gölü turu.

Bagan (2 gece)

10. Gün:

Bagan’a geçiş. Gün batımının tadını çıkar.

11. Gün:

Balon turu (bütçen buna yetiyorsa!), yoksa şehri keşfet; gün doğumunu kaçırma.

Mandalay (2 gece)

12. Gün:

Bagan’dan Mandalay’a geçiş. Mandalay Hill’den gün batımı.

13. Gün:

Şehrin çeşitli pagodalarını, Mingun’u ya da ilgini çeken başka bir şeyi ziyaret et.

14. Gün:

Yangon’a dönüş.

Myanmar’da üç haftalık rota

Yirmi gün epey geniş bir zaman dilimi olmaya başlıyor; tavsiyem az önce anlatılan rotayı izlemek, belki Bagan’da birkaç gün fazladan geçirmek ve Hsipaw ya da bir deniz destinasyonu olabilecek bir durak eklemek.

Myanmar’da dört haftalık rota

Bu, teknik olarak turist vizesinin izin verdiği azami kalış süresi; yine de bu rehberin başında söylediğim gibi vize aşımı ağır biçimde cezalandırılmıyor, dolayısıyla çok ağır cezalarla karşılaşmadan birkaç gün daha fazla kalınabilir.

Her hâlükârda bir ayın varsa rehberde anlatılan tüm destinasyonlara uğrayabilmen gerekir; “Myanmar’da deniz” bölümünde anlatılanlar hariç, onlar için büyük olasılıkla ödün vermen gerekir.

Myanmar içinde ulaşım

Myanmar seyahatim için araştırma yaparken altyapının kötü olduğunu, yolların çok kötü durumda olduğunu ve yolculukların çok uzun sürdüğünü sık sık okumuştum. Gerçekte ise son yıllarda durum çok iyileşti ve başlıca turistik destinasyonları birbirine bağlayan ana yollar iyi durumda.

Ülkenin batı kıyısına ve Tayland sınırındaki en güneye giden yollar bunun dışında. Ayrıca yağmur mevsiminde durumun ciddi biçimde kötüleşebileceğini hatırlatmakta fayda var.

Myanmar’da otobüsler

Bütçesi kısıtlı olanlar için otobüsler kuşkusuz en iyi seçenek. Her türden var ve uzun yolculuklar için çoğu zaman dört yerine üç koltuklu sıraları olan, dolayısıyla çok yer ve iyi bir konfor sunan “VIP” denen otobüsler sunuluyor.

Özellikle gece otobüslerinde yanında bir kazak taşımanı şiddetle tavsiye ederim; neredeyse her zaman bir battaniye verilmesine rağmen klima buz gibi sıcaklıklarda tutuluyor. Kaldığım neredeyse her konaklama yerinde olası tüm destinasyonların, otobüs saatlerinin ve fiyatlarının eksiksiz bir listesi vardı. Doğrudan şirketle rezervasyon yaparak biraz tasarruf edilebilir ama otobüs terminali çoğu zaman şehrin dışında olduğu için konaklama yeri üzerinden rezervasyon yapmak çok daha pratik; nitekim çoğu zaman hostele/otele “pick up” dahil oluyor.

Yerliler tarafından kısa ve orta mesafeler için çok kullanılan bir başka ulaşım aracı, arkasında banklar olan, “minibüse” çevrilmiş eski Toyota pick up’lar. Son derece ucuzlar ve ülkenin ücra bölgelerinde çoğu zaman tek toplu taşıma biçimi. Genellikle ancak dolunca ya da neredeyse dolunca kalkıyorlar. Birçok sırt çantalı gezginin bu pick up’larla yaptığı bir güzergâh Mandalay ile Pyin Oo Lwin’i birbirine bağlayan hat, tam bir macera.

Myanmar’da yerel pick up.

Myanmar’da trenler

Ülkedeki geniş demiryolu ağına rağmen trenler pek pratik bir ulaşım yöntemi değil, hızlı ise hiç değil. Altyapı sömürge dönemine uzanıyor ve yıllar içinde neredeyse hiçbir yatırım görmedi. Otobüslere kıyasla A noktasından B noktasına yolculuk süreleri çoğu zaman en az iki kat; Yangon – Mandalay hattı hariç, orada da otobüsler yine daha hızlı.

Yine de Myanmar’da en az bir kez trene binmek kesinlikle yapmaya değer bir deneyim. Bu rehberde anlattığım gibi ben Mandalay’ı Hsipaw’a bağlayan trene bindim; bir başka popüler güzergâh ise bu yazıda anlatılan Yangon Circular Train.

Myanmar’da iç hat uçuşları

Bütçe sorun değilse iç hat uçuşları, özellikle kuzey, güney ve gerekirse batı kıyısı arasında, ülke içinde ulaşmanın açık ara en pratik ve en hızlı yolu. Devlet şirketi Myanmar National Airlines’ın anlaşılan nispeten düşük bir güvenlik sicili var ve mümkünse kaçınılmalı.

İç hat uçuşları düzenleyen bazı özel şirketler şunlar: AirMandalay, Airmyp, Golden Myanmar Airways ve Air KBZ.

Myanmar’da taksiler

Kişisel deneyimime göre taksi şoförleri genel olarak Güneydoğu Asya’nın geri kalanına kıyasla çok daha dürüst, ama yine de binmeden önce fiyat konusunda pazarlık etmeye değer; SIM kartın varsa büyük şehirlerde Grab hem daha pratik hem de çoğu zaman daha ucuz.

Myanmar seyahati: masraflar

Myanmar seyahatinin gerçekten çok az tuttuğunu öğrenmek seni sevindirecek. Gittiğim tüm ülkeler arasında nesnel olarak en ucuzlarından biri olduğunu düşünüyorum. Bu rehberin başında söylediğim gibi, konaklama ve çeşitli aktivitelerin fiyatları çoğu zaman ABD doları cinsinden belirtiliyor, dolayısıyla ödeme biçimi olarak da geniş çapta kabul ediliyor.

Myanmar’da konaklama maliyeti

Fiyatlar söz konusu olduğunda konaklama muhtemelen tek aykırı kalem. Ülkenin yakın zamanda açılması nedeniyle bazı destinasyonlarda henüz çok fazla hostel/otel yok, rekabet düşük ve sonuç olarak fiyatlar “yüksek”. Yine de işler hızla değişiyor ve birkaç yıl içinde fiyatların ciddi biçimde düşeceğini sanıyorum.

Şimdiden bile fazlasıyla uygun fiyatlı; yatakhane fiyatları genellikle 5–10 $ arasında, guesthouse’larda özel odalar 10–20 $ arasında. Myanmar’da çift kişilik bir odayı paylaşmak çoğu zaman hostelde iki yataktan daha ucuz. Ülkedeki neredeyse tüm konaklama yerleri kahvaltıyı fiyata dahil ediyor.

Myanmar’da ulaşım maliyeti

Ulaşım maliyeti gerçekten çok düşük; uzun mesafe otobüsler “VIP” versiyonunda saat başına iki euroyu pek geçmiyor, normal olanlar ortalama rahat %30 daha ucuz, “pick up” denenler son derece ucuz, Pyin Oo Lwin’den Mandalay’a 70 km bir euroyu biraz geçiyor. Taksiler için, daha önce de söylediğim gibi, olduğu yerde Grab kullanmanı tavsiye ederim.

Myanmar’da tipik bir yemek.

Myanmar’da yemek maliyeti

Street food, ya da en azından restoranlarda servis edilen yemekler, şimdiye kadar yediğim en ucuzlardan. Bir noodle çorbası 500 MMK’ya yenebilir, daha doyurucu bir yemek bile pek 2.000 MMK’yı geçmiyor. Daha turistik yerlerde ya da daha az yerel, oturmalı restoranlarda yine de yaklaşık üç dolarla yemek yenebilir.

Diğer masraflar (para çekme ve SIM kartlar)

Anıtlara giriş yabancılar için çoğu zaman ücretli, yerliler için ise ücretsiz, ama yine de çok pahalı değil. Birkaç örnek: Shwedagon Pagoda 10.000 MMK, Inle Gölü 15.000 MMK, Bagan 25.000 MMK.

Kartla ödersen %3 komisyon kesiliyor, o yüzden nakit ödemek tercih edilir. Yine de para çekmek ucuz değil; en iyi seçenekler en fazla 300.000 MMK çekilebilen ve 6.500 MMK’ya mal olan CB Bank ile yine 6.500 MMK karşılığında 400.000 MMK çekmene izin veren AYA Bank. Kişisel deneyimime göre tutar ATM’den ATM’ye değişebiliyor ve uluslararası kartlar her zaman kabul edilmiyor.

Yerel bankanın tahsil ettiği 6.500 MMK’ya tabii ki kendi bankana ödeyeceğin olası komisyonlar da eklenmeli ve bu yüzden en iyi seyahat kartları hakkındaki yazıma göz atmanı tavsiye ederim.

Son olarak, veri SIM kartı isteyenlere, ülke genelinde en iyi kapsama alanına sahip gibi görünen Telenor’u tavsiye ederim. Çeşitli veri paketleri var, ben altı giga için 7.500 MMK ödedim.

eSIM destekleyen bir telefonun varsa ve yerel bir SIM kart almak zorunda kalmadan hemen internete bağlanma rahatlığını istiyorsan, Airalo ve Ubigi‘nin sunduğu gibi bir hizmet kullanmanı tavsiye ederim. Bu çözümü seçersen yine de en az birkaç noktayı göz önünde bulundurmalısın. Her şeyden önce, nadir istisnalar dışında, gigabaytlar yerel SIM kart kullanmaya kıyasla çok daha pahalıya geliyor; ikinci olarak, yerel ortakları her zaman bölgede en iyi kapsama alanına sahip operatör olmuyor.

Özetle, bence çoğu gezgin yerel bir SIM kart almakla (ya da belki yerel bir operatörün eSIM’ini almayı denemekle) daha iyi eder, ama kendi değerlendirmeni yapmanı tavsiye ederim, çünkü istisnalar hiç de az değil. Örneğin Japonya’yı ziyaret ettiğimde, Ubigi‘nin sunduğu paket, yerleşik olduğumu kanıtlamadan alabileceğim herhangi bir yerel SIM karttan daha ucuzdu.

U Bein Köprüsü.

Myanmar seyahati: güvenlik

Ne yazık ki aşağıdakiler artık doğru değil; 2021’deki darbe ülkeyi yeniden ciddi bir istikrarsızlık durumuna soktu. Myanmar’a turist olarak girmek mümkün olsa da bu tavsiye edilen bir şey değil. Güncel bilgi için kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol etmeni öneririm (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası).

Myanmar’da tek başına seyahat etmek bile, ister erkek ister kadın ol, son derece güvenli; biraz tüm Güneydoğu Asya’daki gibi. Bunun nedeni en çok halka kök salmış güçlü Budist kültürü, ama kısmen de turistlere yönelik her türlü şiddet olayına merhametsizce çökecek olan otoriter rejim.

Özetle, biraz sağduyu kullanıp bazı seyahat güvenliği tavsiyelerine uyarsan güvenlikle ilgili hiçbir sorun yaşamaman gerekir. Bununla birlikte, merkezi hükümet ile yerel etnik gruplar arasındaki gerginliğin gerçekten yüksek olduğu bazı bölgeler bunun dışında; bu özellikle en kuzey için geçerli, ama klasik turistik rotalardan uzak, yine de özel izinler gerektiren ve gerekli yetkiler olmadan ziyaret edemeyeceğin eyaletlerden söz ediyoruz. İlgini çekerse bu sayfada kısıtlayıcı önlemlerin bulunduğu bu bölgelerin eksiksiz bir listesini bulabilirsin, ama yine, bu rehberde anlatılan yerlerle sınırlı kaldığın sürece kesinlikle endişelenmezdim.

Son olarak, özellikle tapınaklar, pagodalar ve manastırlar gibi kutsal yerleri ziyaret ederken yerel kültüre saygı göster: etekler, son derece kısa pantolonlar ve atletler kabul edilmiyor, ayakkabılar da dışarıda bırakılmalı.

Myanmar seyahati mi planlıyorsun? Şu yazılara göz at:

Hangi seyahat sırt çantası seçilmeli

Seyahate neler götürmeli

Aklına takılan bir soru mu var? Ya da güncel bilgilerin mi var? Çekinmeden bir yorum bırakabilir ya da bana Instagram‘dan yazabilirsin!

Sitemde artık reklam olmadığı için, bu yazıyı faydalı bulduysan seyahat sigortanı bu sayfadaki bağlantılardan biri üzerinden satın alabilirsin. Böylece sana hiçbir ek maliyet olmadan işimi desteklemiş olursun. AB’de ya da Birleşik Krallık’ta yaşıyorsan True Traveller‘ı öneririm. Diğer herkese, %5 indirim alabileceğin HeyMondo‘yu öneririm. Desteğin için teşekkürler!

Bağış / sanal pizzalar ve biralar için 🙂