Güvenli seyahat etmek – Püf noktaları ve tavsiyeler

“Seyahat ederken kendini güvende hissediyor musun? Tek başınayken korkmuyor musun?” İnsanlar seyahat etmeyi, hem de tek başıma ve uzak yerlerde seyahat etmeyi sevdiğimi öğrendiklerinde bana sorulan soruların sadece birkaçı bunlar.

Dünyanın her köşesinden benimle aynı tutkuyu paylaşan insanlarla tanıştım. Aralarında tek başına, sırt çantasıyla keşfe çıkmış pek çok kadın var. Birçoğu bana, çoğu insanın “tehlikeli” saydığı yerlerde kendi ülkelerinde olduklarından çoğu zaman daha güvende hissettiklerini itiraf etti.

Evet, seyahat etmek ve güvende olmak mümkün. Beş yıldızlı olmayan yerlerde uyusan bile. Gelişmekte olan ülkelerde. Yerel dili konuşmasan ve tek başına olsan bile.

Tabii ki, içinden geçtikleri siyasi durumlar yüzünden kesinlikle tavsiye edilmeyen ülkeler var ve orada kendini güvende hissetmezsin, hiç de güvende olmazsın. Yarın Suriye’ye gitmeye karar versen, ben de sana deli derdim. Gidilecek yeri seçmek, keşfetmek istediğin dünya parçası hakkında asgari düzeyde araştırma ve bilgi edinmeyi de gerektirir. Asla hazırlıksız yola çıkma ve güvenle seyahat etmek için her zaman birkaç kurala uy.

Bağımsız olarak ve sırt çantasıyla seyahat ediyorum, bu yüzden aşağıda okuyacağın tavsiyelerden bazıları bu şekilde yol almayı tercih eden insanlara yönelik, ama okuyacağın tavsiyelerin birçoğu her tür seyahat için geçerli.

YOLA ÇIKMADAN ÖNCE

1. Kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol et

Dışişleri bakanlıkları genellikle her ülkenin güvenliğiyle ilgili güncel bilgilerin bulunabileceği bir portal sunar (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası). Bir ülkenin sayfasını açtığında ayrıca gerçekten faydalı bilgilere erişmek de mümkün; örneğin önerilen ya da zorunlu aşılar, kaçınılması gereken bölgeler, vize koşulları, büyükelçiliğin numarası, para birimi, konuşulan dil.

2. Seyahatini dışişleri bakanlığına kaydettir

Birçok dışişleri bakanlığı ayrıca, seyahatini kaydetmene izin veren bir hizmet sunar (İtalyanlar için İtalya Dışişleri Bakanlığı’nın Dove siamo nel mondo hizmeti), böylece doğal afet, siyasi kriz ya da başka durumlarda bakanlık sana gereken her türlü yardımı sağlayabilir.

3. Seyahat sigortası yaptır

İyi bir seyahat sigortasına sahip olmak güvenle seyahat etmek için çok önemli. Sağlık hizmetinin yanı sıra mali sorumluluğu da kapsayan bir tane seç ve yapacağın tüm aktivitelerin kapsamda olduğunu kontrol et (dalış, belirli bir rakımın üzerinde trekking, kış sporları).

Burada kapsamlı ve ekonomik bir seyahat sigortasının nasıl seçileceğine dair son derece ayrıntılı bir yazı bulabilirsin. Benim favorim World Nomads.

4. Sağlıklı olduğundan emin ol ve gerekli aşıları yaptır

Özellikle uzun süreli seyahatler için kendine küçük bir “kontrol” yaptırmak iyi olur. Kan tahlillerini yaptır, uzun zamandır seni rahatsız eden o dizine baktır vb. Seyahat etmek fiziksel açıdan son derece yorucu olabilir, o yüzden yüzde yüz formda olduğundan emin ol!

Aşılar daha da önemli. Gelişmekte olan birçok ülke için hepatit A ve B aşısı yaptırmak tavsiye edilir. Ayrıca bazı ülkeler sarıhumma aşısı gibi zorunlu aşılar istiyor. Yola çıkmadan önce bilgi almak iyi olur.

Her halükârda yanında bir ilk yardım çantası taşımanı tavsiye ederim. Hazır bir tane satın al ya da kendin oluştur. Burada seyahate götürülecek şeylerin tam listesini bulabilirsin.

5. Hırsızları zekânla alt et

Pantolonun altına gizlenmiş, varlığını herkesin bildiği klasik bel çantasıyla dolaşan çok fazla gezgin gördüm – evet, gerçekten herkes biliyor! Gizli cepli bir kemer gibi henüz o kadar bilinmeyen alternatif yöntemler kullan!

Tüm paranı asla tek bir yerde tutma ve içinde az nakit ve süresi dolmuş bir kredi kartı olan ikinci bir cüzdan taşımayı düşün – böylece görüntüyü kurtarırsın – nakdin geri kalanını ise başka bir yerde güvenli şekilde sakla.

İdeal olarak nakdin en az iki ya da üç farklı yerde olmalı.

6. Yanında en az iki kart ve acil durum nakdi taşı

Yanında en az iki kart taşı ve onları ayrı yerlerde tut. Tercihen bir Visa ve bir Mastercard seç ve yurt dışında kullanıma açık olduklarından emin ol. Her zaman acil durum nakdin olmasına çalış. ABD dolarının en başta gelen uluslararası para birimi olduğunu unutma, ama euro da olur.

Seyahat için en iyi kartlar

7. Değerli eşyaları evde bırak

Yanında değerli kolye, yüzük ve saat taşıma. Burada, Avrupa’da bile insanların boyunlarından kolyelerinin koparıldığı duyulur. Bunun, gelişmekte olan bir ülkenin sokaklarında yürüyen, belli ki yabancı olan beyaz bir kişinin başına gelme olasılığı tabii ki daha yüksek.

Genel olarak, kötü niyetli kişilerin dikkatini çekebilecek her şeyi yanında taşımaktan kaçın ve mümkün olduğunca hafif seyahat et.

8. Belgelerini online kaydet

Tüm belgelerinin – pasaport ya da kimlik kartı, sağlık kartı ve kredi ya da banka kartları – bir kopyasını oluştur ve bir bulut hizmetinde online sakla: Dropbox, Google Drive ya da iCloud, CamScanner (hem Android hem iOS için mevcut, tamamen ücretsiz ve harika iş çıkarıyor).

Ayrıca Google Keep kullanarak (uygulamaya gerek kalmadan tarayıcı üzerinden de erişebilirsin) ihtiyacın olabilecek tüm faydalı numaraları, örneğin kartları bloke etmek için aranacak numaraları ya da seyahat sigortanın numarasını yazacağın bir not oluşturmanı tavsiye ederim.

9. Wikitravel’ın “stay safe” bölümünü ziyaret et

Wikitravel, belirli bir ülke hakkında bilgi toplamak söz konusu olduğunda kuşkusuz en sevdiğim site. Her ülkenin “stay safe” bölümü, kaçınılması gereken bölgeler, bilmen gereken yasalar, sık görülen dolandırıcılık türleri ve çok daha fazlası hakkında her zaman tavsiyelerle dolu. Bir göz at ve hazırlıklı git.

SEYAHAT SIRASINDA

10. Güvenli şekilde bırakabildiğin her şeyi bırak

Otelde kalıyorsan kilitleyebileceğin özel bir odan olur. Hostellerde kalıyorsan belgeleri, nakdi, kartları, elektronik cihazları ve her türlü değerli eşyayı güvenle bırakabileceğin dolapları kullan; yanında bir asma kilit (tercihen şifreli) taşıdığından emin ol.

Varış noktana ulaşır ulaşmaz ihtiyacın olmayan her şeyi dolabın içine koy ve yanında sadece gün içinde ihtiyacın olacak az miktarda nakdi taşı.

Kısacası, cebinde asla çok parayla dolaşma, sadece gerekli olan en az miktarı yanına al; böylece telafisi mümkün olmayan bir şey olursa kayıpların minimum olur.

11. Bagajını asla gözetimsiz bırakma

Her zaman bir büyük sırt çantasıyla – içinde esas olarak kıyafetlerimi tutuyorum – ve bir küçük sırt çantasıyla seyahat ediyorum; bir yerden bir yere giderken tüm değerli eşyalarımı ve gözümü hiç ayırmadığım şeyleri küçük çantada tutuyorum.

Büyük sırt çantandan sık sık ayrı kalacaksın, örneğin otobüste ayrı yüklenmesi gerektiğinde, ama küçük sırt çantanı asla kimseye verme. Her zaman yanında tut ve kalabalık yerlerde yürürken ya da metroda öne al.

Güvenle seyahat etmek için metroda bagajını asla gözden kaçırma.

12. Para çekerken dikkatli ol

Geceleri ve pek güvenilir olmayan bölgelerde para çekmekten kaçın; ATM bir bankanın ya da alışveriş merkezinin içindeyse daha iyi, çünkü güvenlik orada her zaman daha yüksek.

Bazıları – belki biraz fazla paranoyak! – bana bankadan çıkarken hayal kırıklığına uğramış gibi yapmamı tavsiye etti; böylece biri seni izliyorsa işlemin başarısız olmuş gibi görünecek.

13. Dolandırıcılıklara dikkat

Resmi olmayan taksilere özellikle dikkat et, çünkü seni her şeyini soymaya hazır birinin beklediği yerlere götürebilirler ya da hatta seni para çekmeye zorlayıp ardından ıssız bir yerde bırakabilirler.

Benim tavsiyem Uber ya da GrabCar gibi uygulamaları kullanmak ya da kaldığın yerin çalışanlarına, dışarıdaysan lokanta sahiplerine ya da dükkâncılara taksiyi doğrudan çağırtmak.

Çoğu zaman resmi taksileri tanımak için bir tür sistem vardır, araştır.

Güney Amerika’da dolandırıcılıklardan kaçınarak güvenle seyahat etmek için iki tavsiye:

Otobüste, herhangi bir sebeple senden yanında tuttuğun küçük sırt çantanı gözünün önünden uzaklaştırmanı isteyen kişiye güvenme. Sokakta yürürken biri, üzerine sihirli bir şekilde yapışkan ve kötü kokulu bir şey düştükten sonra sırt çantanı temizlemeyi teklif ederse, sıkıca tut, çünkü bu neredeyse kesinlikle bir dolandırıcılık!
Avusturyalı bir arkadaşımın kurbanı olduğu bir başka dolandırıcılık da sivil polis dolandırıcılığı. Kendilerini öyle gösteren kişiler sana yaklaşırsa, resmi bir devriye gönderilmedikçe onları takip etmeyi reddet. Anlamamış gibi yap, bir şeyler uydur ama gözünü açık tut; hangi ülkede seyahat ediyor olursan ol, sivil polis turistlerle pek ilgilenmez.

14. Trekking ve yürüyüşler

Ücra bölgelere gittiğinde her zaman birinin sana eşlik etmesine çalış; yardım edebilecek kimse olmadan basit bir düşme bile sana gerçekten pahalıya mal olabilir.

Niyetlerini her zaman birine söyle, böylece akşam dönmezsen bu kişi kurtarma ekiplerini doğru yöne yönlendirebilir.

Vermek istediğim son bir tavsiye de Organic Maps‘i indirmen. Tamamen ücretsiz olan bu uygulama haritaları indirip akıllı telefonunda çevrimdışı kullanmana izin veriyor. Haritalar sürekli güncelleniyor ve çizilmiş patika sayısı seni hoş bir şekilde şaşırtacak.

Tek başına yürüyüş yapmak ve güvende kalmak.

15. Musluk suyuna dikkat

Birçok ülkede musluk suyu içilebilir değil; yerel halka içmenin tavsiye edilip edilmediğini sor ya da alternatif olarak şişe suyu satın al.

Mümkün olan en az parayı harcayarak seyahat etmeyi sevenlere filtreli bir matara taşımalarını öneririm. İlk yatırıma rağmen uzun vadede epey para tasarruf edersin.

Hosteller ve oteller çoğu zaman içme suyu damacanaları bulundurur.

16. Geceleri dışarı çıktığında

Ne yazık ki yabancı bir ülkedeyken, tam da turist olduğun için her türlü suçun gözde hedefi oluyorsun. Sarhoş olmak ya da uyuşturucu etkisinde olmak riski katlanarak artırır; abartma ve bardağını her zaman gözünün önünde tut, bu özellikle taciz kurbanı olabilecek kızlar için daha da tehlikeli olabilir.

Tek başına çıkıyorsan yoldan geçen başka birinin yakınında yürümeye çalış, tamamen ıssız bir bölgede yalnız kalmaktan kaçın ve kendini güvende hissetmiyorsan taksiye binmeyi düşün.

Yürürken takip edildiğini düşünüyorsan, bir mekâna ya da dükkâna gir, bekle ve his geçmiyorsa taksi çağırt.

Her halükârda akşam dışarı çıkarken yanında sadece az nakit taşı, önemli kart ya da belge olmasın. Cüzdanı odada bırak ve belki sadece belgelerinin bir kopyasıyla çık. Yolunu kaybedersen diye kaldığın yerin adresini yanında taşı… unutması düşündüğünden daha kolay.

17. Yerel yasalara ve kültüre saygı göster

Nedenini bile bilmeden başın büyük belaya girebilir. Gittiğin her ülkenin kendi gelenekleri var. Yola çıkmadan önce bilgi edin ve belirli bir şeyi yapmanın ya da yapmamanın sana serbest olup olmadığı konusunda tereddüt ediyorsan, yapma. Bu gençler (İngilizce) örneğin Kamboçya’da pornografik dans yapmakla suçlandı ve şimdi bir yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya.

Uyuşturucu ve alkol kullanımına özellikle dikkat et. Birçok ülkede her şeyin hoşgörüyle karşılandığı hissine kapılabilirsin, ama hata yapan turist olduğunda polis hemen müdahale etmeye hazırdır ve büyük ihtimalle ceza diye sunulan bir miktar parayı cebe indirdikten sonra seni bırakır. Üstelik Güneydoğu Asya’nın birçok ülkesinde esrar içmek yıllarca hapisle cezalandırılabilir.

18. Direnme

Biri seni zorla soymaya çalışırsa, hiçbir sebeple direnme. Sokak hırsızları genellikle sadece paranı ya da cep telefonunu ister ve iyi bir seyahat sigortası uğradığın zararı karşılar. Bu soyguncuların çoğu zaman bıçakları, hatta tabancaları var, o yüzden boş yere hayatını riske atma.

Geçen yıl Kolombiya’da Medellín’deyken, Japon bir genç, cep telefonunu az önce çalan kişinin peşinden koştuktan sonra tabancayla vurularak öldürüldü. Sakin kal, hayatın çalınabilecek her şeyden daha önemli.

Tehlike geçtikten sonra hırsızlığı polise bildir ve konsolosluğuna haber ver. Seyahat sigortan varsa, sigorta şirketiyle de iletişime geçmeyi unutma.

19. Sağduyunu kullan ve içgüdülerini takip et

Güvenle seyahat etmek her şeyden önce sağduyu meselesi. Bir grubun parçasıyken ya da fazladan birkaç kadeh içtiğinde aptalca bir şey yapmaya ikna olmak kolay, o yüzden ayık kalmaya çalış ve etkilenmene izin verme.

Söylemesi hoş değil, ama aşırı nazik insanlara ya da senin varlığınla fazla ilgilenenlere güvenme, her zaman şüpheci olmaya çalış ve dikkatli hareket et: içgüdülerini takip et. Sana garip bir tur öneriyorlarsa ve anlaşma gerçek olamayacak kadar iyi görünüyorsa, gitme. Birini takip etmeni istiyorlarsa, yapma.

Son olarak, umarım seni korkutmamışımdır; bu yazıda sana anlattığım dolandırıcılıklar ve tüm olası durumlar ne yazık ki gerçek şeyler, dünyanın her yerinde, burada, Avrupa’da da her gün yaşanıyor.

Cesaretini kaybetme ve korkunun keşfetme isteğini engellemesine izin verme.

Bir seyahat mi planlıyorsun? Şu yazılara bir göz at:

Hangi seyahat sigortası seçilmeli

Hangi seyahat sırt çantası seçilmeli