Güneydoğu Asya’nın daha popüler destinasyonları yüzünden çoğu zaman göz ardı edilen Malezya, aslında insanların düşündüğünden çok daha fazlasını sunuyor: modern Kuala Lumpur’dan gezegendeki eşsiz türlere ev sahipliği yapan sayısız milli parka, dünyanın en iyi plajları ve dalış noktalarından bazılarına kadar. Bu ülke kesinlikle hayal kırıklığına uğratmıyor!
Birkaç seyahat boyunca Malezya’yı sırt çantasıyla gezerek epey hafta geçirdim ve bu rehberde seyahatini en iyi şekilde planlaman için bir sürü faydalı bilgi ve tavsiye bulacaksın.
Hızlı menü

Kinabalu Dağı.
Sıcaklıklar yıl boyunca gerçekten çok az değişiyor, nem de hep yüksek kalıyor. Yağışlar yağmur mevsiminde çok daha sık görülüyor ama kurak mevsimde de yalnızca öğleden sonraya sıkışan kısa sağanaklar şeklinde yaşanabiliyor. Genel bir kural olarak, ülkenin bölgelerine göre büyük farklılık gösteren yağmur mevsiminin zirvesinden kaçın.
Kabaca özetlersek:

Kuala Lumpur’daki Masjid Jamek Camii.
İtalyan pasaportu sahipleri ülkeye girdiklerinde 90 günlük ücretsiz turist vizesi alıyor (kurallar vatandaşlığına göre değişir, o yüzden kendi durumunu kontrol et). 1 Aralık 2023’ten beri ülkeye varışta Malaysia Digital Arrival Card (MDAC) sunmak gerekiyor. Başvuruyu Malezya’ya varıştan üç gün öncesinden itibaren resmi site üzerinden online yapabilirsin.
Vizeyi 30 gün daha uzatmak için bir göçmenlik ofisine gidebilir ya da klasik “visa run” yapabilirsin, yani ülkeden çıkıp tekrar girebilirsin. Ancak dikkat, sorun yaşamamak için ülkenin dışında en az birkaç gün kalmak daha iyi olacak gibi görünüyor, yoksa giriş ve ek 90 gün garanti edilmiyor. Konuyu daha derinlemesine öğrenmek istersen burada ilginç bir tartışma bulabilirsin.
Malezya zorunlu aşı istemiyor ama Hepatit A ve B aşıları her zaman tavsiye ediliyor.
Vizeler ve diğer konularda güncel bilgiler için kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol etmeni tavsiye ederim (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası).

Borneo yeşil engereği, Mulu Milli Parkı.
Muhtemelen zaten biliyorsundur, ya da aşağıdaki haritadan da görebilirsin: Malezya birbirinden net biçimde ayrılan iki bölgeye ayrılabilir; Malezya Yarımadası ve Malezya’nın Endonezya ve küçük Brunei Sultanlığı ile paylaştığı, Borneo denen vahşi ada.
Bu rehberde her iki bölge için de bilgi ve rotalar bulacaksın; rahat takip edebilmen için iki ayrı bölüme ayırdım, Malezya Yarımadası’ndan başlıyoruz.
Fiyatlar çoğu zaman yerel para birimiyle veriliyor. Malezya’nın resmi para birimi “Malezya ringgiti” ve “MYR” ya da kısaca “RM” olarak kısaltılıyor.
Kur yaklaşık 1€ = 4,58 MYR. Güncel kur için bu sayfaya göz atmanı tavsiye ederim.

Not: Rehber boyunca birçok kez https://www.alltrails.com/ bağlantıları bulacaksın. AllTrails uygulamasında çevrimdışı navigasyonu doğrudan kullanmak istersen pro sürüme geçmen gerekiyor. Ama sitenin masaüstü sürümünden koordinatları “Google Earth KML” formatında indirip Organic Maps‘e yükleyerek bu sorunu aşabilirsin; Organic Maps, kesinlikle en sevdiğim seyahat uygulamalarından biri.
Büyük olasılıkla “KL” başlangıç noktan olacak; bence şehirde birkaç gün kalmak fazlasıyla yeterli. Yanlış anlama, antik ile modern arasındaki zıtlığıyla şehir gerçekten büyüleyici ama sunduğu az sayıdaki turistik cazibe kısa sürede görülebiliyor.
Güneydoğu Asya’nın diğer şehirlerinin aksine Kuala Lumpur’un son derece verimli (ve ucuz) bir metrosu var, bu yüzden faydalanmanı tavsiye ederim; şehir içinde ulaşım gerçekten kolay.
Şehir merkezinden başlamanı tavsiye ederim; belki de “City Gallery”’yi ziyaret edebilirsin, burası esasen bir ziyaretçi merkezi ve diğer şeylerin yanı sıra tüm başlıca cazibe merkezlerinin vurgulandığı KL’nin 3D bir maketini görebiliyorsun. Giriş ücretsiz.
Her halükarda merkezde, İngilizlerin inşa ettiği sömürge dönemine ait binaların çoğunu bulursun. Eski yönetim ofisleri ve Sultan Abdul Samad Sarayı şehrin ana meydanı olan Merdeka Meydanı’nda bulunuyor. Yaklaşık 10 dakikalık yürüme mesafesinde ayrıca eski tren istasyonuna göz atmanı tavsiye ederim.

Merdeka Meydanı.
Yine ana meydanda, sömürge döneminde İngiliz toplumunun üst kademelerinin buluşma noktası olarak kullanılan “Royal Selangor Club” var; son olarak da Merdeka Meydanı’ndan çok uzak olmayan bir yerde, cuma günleri hariç her gün 10:00 – 12:30 / 14:30 – 16:00 saatleri arasında halka açık, büyüleyici bir cami olan Masjid Jamek bulunuyor. Cami konusunda kalmışken, Malezya’nın Ulusal Camii dua salonunda 15 bine kadar kişiyi ağırlayabilen devasa bir kompleks; ne yazık ki ben gittiğimde Müslüman olmayan ziyaretçilere geçici olarak kapalıydı. Bu tarafa gelmeye karar verirsen Perdana Botanik Bahçeleri’ne de uğrayabilirsin. Giriş ücretsiz.

Petronas Towers.
Şehir turu, ünlü “Petronas Towers” ve “KL Tower” görülmeden tabii ki tamamlanmış sayılmaz; bunlar merkeze çok uzak olmayan bir yerde ve güneş batıp binlerce ışıkla aydınlandıklarında akşam ziyaret etmek daha iyi, gerçekten çok etkileyici. İstersen para ödeyerek hem KL Tower’ın tepesine (resmi site) hem de Petronas Towers’ın kulelerinden birinin seksen altıncı katındaki panoramik platforma (resmi site) çıkabilirsin.

Kampong Bharu.
Daha otantik bir deneyim için “Kampong Bharu” mahallesinin sokaklarında yürümeyi unutma; Petronas Towers’ın bir adım ötesinde, şehrin içinde esasen tipik bir köy. Bir tur atmaya karar verirsen Nasi Lemak Wanjo Kg Baru gerçekten popüler bir restoran. Adından da anlaşılacağı gibi denenmesi gereken yemek Nasi Lemak. Son olarak merkeze çok yakın Çin mahallesine uğra, en ikonik sokak büyük ihtimalle Petaling Street. Hepsi rahatça bir gün içinde yapılabilir. Metroyla gezmek gerçekten kolay, hızlı ve ucuz!

Kuala Lumpur’da Chinatown.
Batu Mağaraları ya da “Batu Caves”, Kuala Lumpur’un bir diğer popüler cazibe merkezi (Google Maps). Hindu rahipler keşfedildikleri 1878’den beri bu mağaraları tapınak olarak kullanıyor. İçinde çok sayıda heykel ve 272 basamaklı uzun bir merdivenin sonunda ulaşılan iki küçük yapı var; Kuala Lumpur’un boğucu sıcağında bu basamaklar pek de eğlence sayılmaz ama kesinlikle değer: mekân gerçekten çok etkileyici, sadece yakınlarda yaşayan, yiyecek ve bulabildikleri her şeyi çalmaya hazır çok sayıda maymuna dikkat et. Giriş ücretsiz ve metroyla kolayca ulaşabilirsin, Google Maps’te belirtilen saatler güvenilir.
İstersen bitişikteki “Dark Cave”’e rehberli bir tura katılabilirsin; burası yarasalarla dolu bir mağara ve karanlıkta yaşayan örümcek, yılan, akrep ve yüzlerce başka böcek gibi diğer hayvanları görmek de sık sık mümkün, 35 MYR.
Son olarak, görülecek başka bir yer arıyorsan Thean Hou Tapınağı’nı (Google Maps) tavsiye ederim; fenerler yandığında akşamları özellikle etkileyici.

Batu Mağaraları girişi.
Kuala Lumpur’da konaklama
Genel olarak Chinatown’ı üs olarak kullanmak, başlıca cazibe merkezlerinin çoğuna yakın olduğu için harika bir fikir. Sosyal hosteller arıyorsan Hotel 1000 Miles‘a ve özellikle Mingle Highstreet’e göz at. Şehre ikinci ziyaretimde Space Hotel @ Chinatown Kuala Lumpur‘da kaldım; biraz daha pahalı ama sadece dinlenecek bir yer arıyorsan son derece konforlu.
Kuala Lumpur’a ulaşım
Otobüs terminaline varıyorsan doğrudan metroya binip şehirdeki herhangi bir yere gidebilirsin; uluslararası havalimanından geliyorsan en hızlı yol, havalimanı terminalini KL Sentral istasyonuna bağlayan yüksek hızlı tren KLIA Express ile gitmek, yarım saat kadar sürede orada olursun ve sonra metroya binebilirsin. Ancak bu seçenek göreceli olarak pahalı, yarım saatlik yolculuk için 55 MYR.
Daha ucuz bir alternatif, havalimanından KL Sentral’a giden otobüse binmek; oradan metroya ulaşılıyor. Seferler sık, bilet 15 MYR ve kartla ödenebiliyor.

Melaka ya da Malacca, Kuala Lumpur ile Singapur arasında yarı yolda, elverişli bir konumda bulunan bir liman şehri; cazibe merkezleri bakımından pek zengin değil ama tarihi merkezi bir UNESCO alanı ve özellikle Singapur’dan otobüsle gelirken harika bir ara durak oluşturuyor.
Bence merkezde yürüyerek geçirilen bir gün fazlasıyla yeterli olmalı; en karakteristik iki sokak Jonker ve Heeren. Ayrıca Malezya’nın en eski Çin tapınağı olan Cheng Hoon Teng Tapınağı’nı kaçırmamanı ve harika manzaralara sahip St. Paul Kilisesi’ne çıkmanı tavsiye ederim. Tepesinde kilisenin bulunduğu tepe yıllarca şehrin idari merkezi oldu, bu yüzden Melaka’nın en önemli tarihi binalarından bazılarıyla çevrili; Güneydoğu Asya’nın en eski Hollanda yapısı Stadthuys ve bitişikteki saat kulesi gibi. Tepenin diğer tarafında ise Hollandalılar gelmeden önce Portekizliler tarafından inşa edilen surlu kalenin giriş kapılarından biri olan Porta de Santiago bulunuyor.

Cheng Hoon Teng Tapınağı.
Malezya’nın bağımsızlığına giden olayları daha derinlemesine öğrenmek istersen yakındaki Bağımsızlık Bildirgesi Anıtı’nı ziyaret etmeni tavsiye ederim, giriş ücretsiz. Potansiyel olarak ilginç bir başka müze de Malakka Sultanlığı Sarayı Müzesi ama ben gittiğimde restorasyon nedeniyle kapalıydı, o yüzden bir şey söylemiyorum.

St. Paul Kilisesi.
Merkezin hemen dışında Poh San Teng Tapınağı’na uğramanı tavsiye ederim, giriş ücretsiz ve madem oradasın, bitişikteki Çin mezarlığında kısa bir yürüyüş de yapabilirsin; alan iyi bakılmıyor ama ben yine de ilginç buldum. Yaklaşık 12.500 mezar var, bazıları Ming hanedanı dönemine kadar uzanıyor. Yine civarda, nehir boyunca, bir arkadaşımın bana şiddetle tavsiye ettiği bir ev müzesi olan Villa Sentosa bulunuyor; arkadaşıma göre gerçekten zaman durmuş gibiymiş ve onu karşılayan kişi çok nazikmiş. Ben iki kez uğradım ve ortalıkta kimseyi bulamadım, o yüzden ziyaretten vazgeçtim ama sanırım bu sadece şanssızlıktı.

Çin mezarlığından bir mezar.
Son olarak, yapay bir adada inşa edilen yüzen cami “Masjid Selat Melaka”, yapay ışıklarla aydınlandığı akşamlarda özellikle etkileyici. Cami merkezden epey uzakta, ben sonunda yürüdüm ama muhtemelen taksiye binsen daha iyi olur, tek yön 7–8 MYR. Taksiyi seçersen seni beklemesini söyle. Gün batımına doğru gelmeni, aydınlanmış camiyi izlemeni ve seni merkeze geri götürmesini tavsiye ederim. Neredeyse unutuyordum, tam merkezde Melaka’nın nemli sıcağından kurtulabileceğin bir halka açık havuz var, giriş sadece 5 MYR.

Melaka’nın yüzen camii.
Melaka’da konaklama
Ben Ola Hostel‘de kaldım ve şiddetle tavsiye ederim. Konumu harika ve genel olarak tesis, iyi bir hostelin sunması gereken her şeye sahip. Sahibi Sam gerçekten nazik ve misafirperver biri.
Melaka’ya ulaşım
Kuala Lumpur’dan Melaka’ya giden otobüsler yaklaşık yarım saatte bir Bersepadu Selatan terminalinden kalkıyor, yolculuk yaklaşık 2 saat sürüyor ve ben şahsen bu hat için 11,10 MYR ödedim. Melaka terminali merkeze yaklaşık 4–5 km uzaklıkta, merkeze gitmek için binilecek otobüs 17 numara, ücreti 2 MYR. Bir taksi yaklaşık 7 MYR tutuyor.
Singapur‘dan otobüsler şehrin hemen her noktasından kalkıyor; ben KKKL ile online rezervasyon yaparak seyahat ettim ve alış noktası burasıydı. Diğer otobüslerin aksine beni tam merkezde indirdiler, böylece istasyondan ulaşımda biraz tasarruf ettim. Singapur – Melaka hattını işleten diğer şirketlerin çoğunun (biraz daha ucuz) kalktığı “otobüs terminali” Golden Mile Complex‘te. Yolculuk yarım saatlik mola ve neredeyse tamamı Malezya’nın tıkalı tarafında geçen, neredeyse bir saatlik göçmenlik işlemi dahil 6 buçuk saat sürdü. Otobüsünü online rezerve etmek istersen 12Go ve Easybook gibi siteleri kullanabilirsin. Ayrıca ilk etabı sınıra kadar trenle (Woodlands kontrol noktası) yapmak da mümkün ama sanırım bunun anlamı yalnızca tren değiştirerek Kuala Lumpur’a devam ediyorsan var, çünkü Melaka’ya gitmek için zaten otobüse binmen gerekecek.

Melaka’dan geçen nehir boyunca.
Burası Malezya Yarımadası’nın en büyük parkı ve gerçekten çeşitli bir flora ve faunaya ev sahipliği yapan yağmur ormanıyla ünlü. En popüler giriş Jerantut’tan geçen giriş. Geçmişte burası birçok ziyaretçinin en çok tercih ettiği keşif üssüydü ama artık parkın asıl giriş noktasının bulunduğu yakındaki Kuala Tahan köyünde çok sayıda konaklama yeri var.
Park içinde basit günübirlik yürüyüşler ya da tekne gezileri yapmaktan birkaç günlük trekkinglere kadar çeşitli seçenekler var. Parka giriş 1 MYR, fotoğraf çekme izni ise 5 MYR. Teknik olarak bu izin akıllı telefonlar için de gerekiyor. Kuala Tahan köyünü park girişinden, yani genel merkezin bulunduğu yerden ayıran nehri geçmek için 1 MYR ödemek gerekiyor.

Canopy walk.
Kendi başına trekking
Bütçeli seyahat ediyorsan ya da sadece organize bir tura katılmak istemiyorsan, genel merkezden başlayan ve bu sayfada (All Trails) anlatılan halka rotayı tamamlamanı tavsiye ederim. Sadece 5 MYR’ye Canopy Walk’u da (Google Maps) yapmanı tavsiye ederim, fiyat düşünüldüğünde hiç de fena değil. Giriş ücreti genel merkezde (Google Maps) ödeniyor. Kısacası yürüyüşe başlamadan önce ödüyorsun.
Mağarada geceleme ile iki günlük trekking
Bu iki günlük trekking gezginler arasında göreceli olarak popüler. Ben şirin buldum ama kesinlikle olağanüstü değil. Her halükarda ilk gün, genel merkeze kısa bir ziyaretin ardından, daha önce bahsedilen canopy walk tamamlanıyor, ardından yaklaşık bir saat tekneyle nehirde yukarı çıkılıyor. Sonrasında geceyi geçireceğin mağaraya kadar yaklaşık dört saat ormanda trekking yapılıyor.
Ertesi gün yaklaşık üç saat daha yürünüyor, “yerlilerin” yaşadığı bir köyde kısa bir mola veriliyor; orada ormanda ateşin nasıl yakıldığı ve avlanmak için kullandıkları üflemeli tüfeklerin oklarının nasıl yapıldığı gösteriliyor (ilgilenenler birkaç deneme atışı da yapabiliyor!), ardından Kuala Tahan’a dönülüyor. Ben 250 MYR ödedim. Gerçekten her şey sağlanıyor, uyumak için mat ve uyku tulumu dahil, ama hepsini sırt çantanda taşımanın yolunu kendin bulmalısın.

Geceyi geçirdiğimiz mağara.
Parktaki diğer turlar
Parktaki deneyimim az önce anlattığım turla sona erdi ama başka bir sürü seçenek sunuluyor; mesela park içinde gece yürüyüşü, yüzülebilen küçük bir şelale olan Lata Berkoh gezisi (Google Maps) – buraya hem yürüyerek (teknik olarak patika yalnızca rehber eşliğinde kullanılabiliyor ama kimse kontrol etmiyor) hem de tekneyle ulaşılabiliyor. Bir de yine hem tekneyle hem yürüyerek ulaşılabilen başka bir şelale olan Teras şelalesi (Google Maps) var (resmi olarak rehber gerekli). Son olarak, 2.187 m ile Malezya Yarımadası’nın en yüksek zirvesi olan Gunung Tahan’a 6–7 günlük trekkingle ulaşılabiliyor.
Bunlar en popüler ya da en azından en çok reklamı yapılan turlar, ama başka seçenekler de var ve aslında ilgi alanlarına göre özel bir tur da oluşturabilirsin.

Taman Negara.
Taman Negara Milli Parkı’na ulaşım
Kuala Lumpur’dan ve başka yerlerden her gün Jerantut’a (Google Maps) giden direkt otobüsler var. Covid öncesinde Kuala Tahan’a devam eden kamu otobüsleri vardı ama 2023’teki son ziyaretimde henüz yeniden çalışmaya başlamamışlardı, ya da en azından etrafa sorduğumda bana böyle söylendi. Tek seçenek kişi başı 35 MYR’lik özel minibüslerdi. Grup halinde seyahat ediyorsan Grab’in daha ucuz olması gerekir.
Ayrıca Kuala Tahan’dan ve Kuala Tahan’a, yarımadanın başlıca tüm turistik destinasyonlarına her gün turistik minibüs seferleri var. Bunlar konaklama yerin ya da köydeki çeşitli turizm acenteleri aracılığıyla rezerve edilebiliyor (online rezervasyon yapılabiliyor gibi görünmüyor). Bunlar toplu taşımaya göre daha pahalı ama epey zaman kazandırabilir. Yerinde fiyat ve saatleri teyit etmeni tavsiye ederim ama 2023’te Kuala Besut Jetty’ye (Perhentian Adaları’na giden teknelerin kalktığı iskele) günde iki sefer vardı, 8:00 ve 15:30’da, kişi başı 115 MYR. Cameron Highlands’e 10:00 ve 14:30’da, kişi başı 90 MYR ve son olarak Kuala Lumpur’a 10:00 ve 14:30’da kişi başı 90 MYR.
Taman Negara Milli Parkı’nda konaklama
Daha önce de söylediğim gibi, gezginlerin çoğu, kelimenin tam anlamıyla parka göre nehrin öbür yakasında kalan Kuala Tahan’da kalıyor. Ben Fatehah Inn‘de bir oda tuttum, şirin ve çok ucuz bir guesthouse, personel nazik. İstersen park içinde de kalabilirsin ama açıkçası maliyetlerin ötesinde bunun büyük bir avantajını görmüyorum.
Malezya’nın Perak eyaletinin başkenti Ipoh; sömürge dönemi cazibesi, sokak sanatı ve nefis yemekleriyle tanınan bir şehir. Klasik turist güzergâhından kısmen çıkmak isteyenler için, belki Cameron Highlands ya da George Town’a giden yolculuğu bölmek için ilginç bir destinasyon.

Ipoh’ta graffitiler.
Küçük tarihi merkez gerçekten kompakt ve rahatça yürüyerek gezilebilir; George Town sokaklarını fethetmiş Litvanyalı sanatçı Ernest Zacharevic’in boyadığı duvar resimleri de burada. Ne yazık ki çoğu çok kötü durumda; yine de en popülerlerinden bazıları şunlar: An Old Uncle Drinking Coffee (Google Maps), A paper plane (Google Maps), Motor Wall Art (Google Maps), Hummingbird (Google Maps), Evolution (Google Maps), Old Town Relieves Nostalgia with Trishaw (Google Maps).
Ayrıca Little India’ya (Google Maps) ve Mural Art’s Lane’e (Google Maps) uğramanı tavsiye ederim. Yemeğe gelince, Restaurant Haji Yahya’ya (Google Maps) uğrayıp ardından sokağın karşı tarafından bir egg tart almanı tavsiye ederim (Google Maps).
Tapınaklar
Şehrin çevresinde, çok sayıdaki doğal mağaranın içinde yer almalarıyla öne çıkan, görülmeye değer birkaç tapınak var. Ben 40’tan fazla Buda heykeline ve birçok duvar resmine ev sahipliği yapan Perak Tong’a (Google Maps) gittim. Mağaranın içinde, bir tepenin zirvesine çıkan dik bir merdiven var ve Ipoh’a panoramik bir manzara sunuyor. Mağarada ayrıca Malezya’nın en yüksek ve en büyük Buda heykeli de bulunuyor.
Bir diğer popüler tapınak Kek Look Tong (Google Maps), şahsen gitmedim ama gitmeye karar verirsen çevrede rahatça yürüyerek gezilebilecek bir dizi tapınak var: Sam Poh Tong Temple (Google Maps) Perak Guanyin Cave (Google Maps) Nam Thean Tong Temple (Google Maps) ve son olarak Ling Sen Tong Temple (Google Maps).

Perak Tong Tapınağı.
Kellie’s Castle
Ipoh’a yarım saat uzaklıkta bulunan Kellie’s Castle (Google Maps), zengin bir İskoç’a ait terk edilmiş bir malikane; gizli geçitleri ve hayalet görüntüleri olduğu söylendiği için ünlü. Gitmedim, o yüzden bir şey söylemiyorum ama göreceli olarak popüler bir gezi gibi görünüyor. Giriş 5 MYR, Grab kullanıyorsan şoförün seni beklediğinden emin ol, çünkü dönüş için bir tane bulmak zor olabilir.
Son olarak, Kledang Hill (Google Maps) yerel halk arasında popüler bir dizi patika sunuyor. Gitmedim ve açıkçası pek bir şey olduğunu sanmıyorum ama bir taksi şoförü tavsiye etti.
Ipoh’ta konaklama
Ben Dé Cafe & Rest House‘ta kaldım ve tavsiye ederim. Merkezi konum, rahat ve temiz bir ortam. İlgini çekerse alt kattaki kafeyi coworking alanı olarak da kullanabilirsin.
Ipoh’a ulaşım
Güneyden, yani Kuala Lumpur’dan ya da kuzeyden, George Town’dan geliyorsan trene binmeni tavsiye ederim (resmi site). Trenler yeni, rahat, temiz ve ucuz. Ayrıca istasyon tam merkezde (Google Maps). Yeni otobüs istasyonu ise merkezden uzakta (Google Maps), bu yüzden treni daha da çok tavsiye ederim. Her halükarda Grab o kadar da pahalı değil ve istersen terminali şehir merkezine bağlayan toplu taşıma otobüsleri de var, sefer saatlerini Google Maps’te bulabilirsin.

Ipoh’ta graffitiler.
Kuala Lumpur’un yaklaşık 200 km kuzeyinde bulunan bu dağlık bölge, çay plantasyonlarıyla ve ülkenin büyük bölümünü karakterize eden bunaltıcı sıcağa kıyasla gerçekten çok hoş iklimiyle ünlü.
1.135 m ile 1.829 m arasında değişen yüksekliğiyle, karayoluyla ulaşılabilen ülkenin en yüksek bölgesi ve bu yükseklik sayesinde geceleri sıcaklık 10 dereceye kadar inebiliyor, bu da gerçekten çok güzel olabilir!

Cameron Highlands’te çay plantasyonları.
Cazibe merkezlerinin çoğu, Cameron Highlands içindeki konaklama yerlerinin büyük bölümüne ev sahipliği yapan iki kasaba olan Tanah Rata ve Brinchang çevresinde.
Ormanda trekking
Trekking, Cameron Highlands’te yapılabilecek en popüler aktivitelerden biri; öyle ki birçok kişi sadece bunun için geliyor. Patikalar genel olarak iyi işaretlenmiş, bu yüzden kendi başına takip edilebilir (ekstra güvenlik için Organic Maps‘i indir). Tanah Rata ve Brinchang çevresinde her kondisyon seviyesine uygun patikalar var ve 1’den 14’e kadar numaralandırılmışlar.
Ne yazık ki 10 numaralı patika dışında diğerlerinin hepsi birkaç yıldır 10 MYR’lik günlük izin gerektiriyor ve bu izin orman ofisinden alınıyor (Google Maps). Aslında patikalar boyunca kontrol eden kimse yok ama tabelalar var ve yakalanırsan yüklü bir ceza ödeme riskin var.
Vaktin kısıtlıysa, günlük izin ödememek için doğrudan 10 numaralı patikayı yapmanı tavsiye ederim. Patika bu noktadan başlıyor, eski giriş bir şantiye yüzünden artık yok (All Trails). Tavsiye ediyorum çünkü bol miktarda “jungle trekking”in yanı sıra bir çay plantasyonundan da geçiliyor (Google Maps), yani bir taşla iki kuş vuruyorsun! Plantasyona vardığında yol boyunca yürüyerek Tanah Rata’ya dönebilirsin, yolda taksi bulmak çok zor olmamalı ve otostop da her zaman bir seçenek.
Tanah Rata’dan yürüyerek başlanıp tamamlanabilecek bir diğer güzel halka rota bu sayfada (All Trails) anlatılan rota. İstersen 8 numaralı yerine 5 numaralı patikayı alarak rotayı kısaltabilirsin. Bu (All Trails) biraz daha kısa bir versiyon.
Son olarak, daha az kalabalık bir mossy forest (yoğun yosunlarla karakterize edilen bir orman) istiyorsan Mount Siku Peak’e (All Trails) çıkan patikaya göz at. Oraya ulaşmak için mutlaka bir scooter kiralaman, bir taksi ayarlaman ya da otostop yapman gerekiyor.

Robinson Falls.
Diğer cazibe merkezleri
En popüler Mossy Forest (Google Maps) son derece ticarileşmiş durumda ve bu büyüleyici orman türü çevrede başka yerlerde de gözlemlenebildiği için buna değip değmeyeceğinden emin değilim.
Her halükarda son yıllarda yerel halk bütün turistleri ana yol boyunca yukarı çıkmak için kişi başı yaklaşık 60 MYR’ye bir Jeep’e binmeye “zorluyor” gibi görünüyor. Mossy Forest’ın gerçek kısmına yürüyerek çıkmaya karar versen bile, belki 1 numaralı patikayı (Google Maps) alarak (burada anlatılıyor: All Trails), korucular ziyarete yalnızca rehberli turlar için izin veriyor, en azından 2024’te böyleydi. Daha güncel yorumlar okumanı ya da yerinde sormanı öneririm, gelecekte işler değişebilir, ama şahsen bundan şüpheliyim.
Yine de bölgenin tamamı çok manzaralı; yol boyunca gözlemlenebilecek geniş çay plantasyonları ve birkaçını saymak gerekirse şu (Google Maps) ve şu (Google Maps) gibi çok sayıda seyir noktası var.
Diğer popüler aktiviteler arasında kelebek çiftliğini (Google Maps) ziyaret etmek var; burada yalnızca kelebekleri değil, mesela çubuk böceği gibi çok sayıda böcek türünü de görmek mümkün; giriş sadece 10 MYR. Ayrıca mesela çay, çilek ve gül üretilen tesislerini ziyarete açan birçok şirket var.
Son olarak, kesinlikle gerekli olduğunu düşünmesem de, tüm başlıca cazibe merkezlerini kapsayan ve özellikle scooter kiralamayı düşünmüyorsan ulaşımı hayli kolaylaştıran bir sürü rehberli tur sunuluyor. Maliyeti yaklaşık 100 MYR.

Mossy Forest.
Cameron Highlands’te konaklama
De’Native GuestHouse, Tanah Rata’nın hemen dışında yeşillikler içinde güzel bir tesis; hemen her akşam tüm misafirlerle bir akşam yemeği düzenleniyor ve ardından ateşin etrafında oturuluyor. Kısacası güzel, son derece sosyal bir ortam, tek eksisi belki biraz bakım eksikliği olması. En son ziyaretimde The Rustique Guest House‘ta kaldım, atmosfer çok daha az sosyal ama konum harika, odalar ucuz ve sahibi harika biri.
Cameron Highlands’e ulaşım
Güneydeki Kuala Lumpur’a da kuzeydeki Penang’a da direkt otobüsler var, ayrıca yakındaki Ipoh ya da Jerantut (Taman Negara Milli Parkı) gibi başka destinasyonlara da. Malezya’da her zaman olduğu gibi, online rezervasyon yapmak istersen Easybook‘u tavsiye ederim. İlgini çekerse Tanah Rata otobüs istasyonunda (Google Maps) Cameron Highlands’teki konaklaman boyunca hemen bir scooter kiralayabilirsin.

Cameron Highlands’te çay plantasyonları.
Kuala Lumpur ile Penang’ın tam yarı yolunda yer alan bu küçük ada, özellikle yabancılar arasında Penang ve Langkawi’den çok daha az biliniyor ama hafta sonları yerel halk tarafından sık ziyaret ediliyor; haftanın geri kalanında plajlar boşalıyor ve son 50 yılda gerçekten çok az değişmiş balıkçı köyleriyle otantik bir atmosfere yer bırakıyor.
Yarımadanın batı kıyısındaki en şirin plajlardan bazıları burada; klasik turist rotasının dışında bir destinasyon arıyorsan bu adayı düşünmeye kesinlikle değer. Adaya ulaşmak için Lumut şehrinden sık sık tekne seferleri var; Lumut’a da hem Kuala Lumpur’dan hem Penang’dan her gün çok sayıda otobüs gidiyor.
Adada yapılacak aktiviteler için bu yazıya göz atmanı tavsiye ederim.
Penang, Malezya’nın kuzeyinde, anakaraya iki köprüyle bağlı bir ada. Penang aynı zamanda başkenti Georgetown adada bulunan eyaletin de adı. Hint, Malezya ve Çin kültürlerinin kaynaşmasından doğan, tarih ve kültür açısından zengin gerçekten büyüleyici bir şehir; üstelik uzun süre İngilizler tarafından yönetilmiş ve onlar sömürge dönemi binalarının mimarisinde büyük bir iz bırakmış bir şehrin içinde.

Blue Mansion.
Şehir gerçekten kompakt ve yürüyerek kolayca keşfedilebilir; kelimenin tam anlamıyla tarihi merkezin sokaklarında kaybolup yüzlerce duvar resmini aramanı (tam bir liste burada) ve tabii ki sömürge dönemine ait çok sayıdaki tarihi binanın mimarisine hayran kalmanı tavsiye ederim. Hepsinin içinde belki de en öne çıkanı Cheong Fatt Tze Mansion, “Blue Mansion” olarak da biliniyor. Bu görkemli konak artık bir otel ama ziyaret etmek için günlük turlar sunuluyor. Rehberli tur yaklaşık bir saat sürüyor ve genel olarak tavsiye ederim ama en az birkaç gün önceden rezervasyon yapılması gerekiyor. Gitmedim ama sık sık tavsiye edilen bir başka ziyaret de Pinang Peranakan Mansion (Google Maps).

Georgetown sokaklarındaki sayısız duvar resminden biri.
Şehre hâkim olan tepe burası (Google Maps), manzarası harika; manzarayı hem gün ışığında hem de geceleri aydınlanmış şehirle görebilmek için öğleden sonranın geç saatlerinde çıkmanı tavsiye ederim.
Zirveye kadar çıkan rahat bir tren/teleferik (Google Maps) var; orada restoranlar, tapınaklar ve daha fazlası arasında birkaç yapı bulunuyor. Yolculuk yaklaşık 5 dakika sürüyor ve fiyat gidiş-dönüş 30 MYR, her gün 6:30’dan 21:00’e kadar açık. Tren istasyonuna ulaşmak için taksiye ya da toplu taşıma otobüsüne binebilirsin (sefer saatleri ve hatlar Google Maps’te). İstersen yürüyerek de çıkabilirsin (Google Maps). Özellikle teleferikle çıkmaya karar verirsen, mümkünse hafta sonu ve resmi tatil günlerinden kaçın, çünkü saatlerce sıra beklemek riskin var.

Penang Hill’den manzara.
Asya yolculuğum boyunca yüzlerce tapınak gördüm ama bu gerçekten etkileyici (Google Maps). Güneydoğu Asya’nın en büyük Budist tapınağı. Burayı keşfederek kelimenin tam anlamıyla saatler geçirilebilir. Bir tür teleferik/asansör (3 MYR) sayesinde, tam 36 metre yüksekliğindeki devasa bir Kuan Yin (merhamet tanrıçası) heykeliyle birlikte şehrin harika bir manzarasını görüyorsun! Tasarruf etmek istersen yürüyerek de çıkabilirsin.
Tapınağın girişine taksiyle ya da otobüse binerek ulaşılabilir, hatları ve sefer saatlerini Google Maps’te bulabilirsin.
Son olarak birkaç saat dinlenmek istersen, ada Penang milli parkının içinde, kuzeybatı kesiminde fena olmayan birkaç plaj sunuyor, ama yine de cennet gibi bir şey bekleme. Giriş tam 50 MYR; son ziyaretimde Monkey Beach’e (Google Maps) yürüyerek ulaşmak mümkün değildi, yalnızca tekneyle ve tam 100 MYR karşılığında mümkündü. İstersen Pantai Kerachut olarak da bilinen Turtle Beach’e (Google Maps) kadar yürünebilir ama orada denizanaları yüzünden yüzmek mümkün değil. Yine de sık sık kaplumbağaları görebileceğin küçük bir bilgi merkezi var (Google Maps).
Son olarak, eğlenceli fotoğraflar çekmek istersen upside down museum‘u ziyaret et.

Devasa Kek Lok Si Tapınağı’nın bir bölümü.
Penang’da konaklama
Some Place Else, merkeze yakın harika bir konumda, yakın zamanda açılmış çok iyi bir hostel. Hafif seyahat ediyorsan feribotun geldiği limandan rahatça yürüyerek gidebilirsin. İlgini çekerse geniş bir coworking odası da var.
Penang’a ulaşım
Ipoh ya da Kuala Lumpur’dan geliyorsan trene binmeni (resmi site) tavsiye ederim; yön “Butterworth Penang Sentral” (Google Maps). Her halükarda otobüs istasyonu da kelimenin tam anlamıyla hemen yanında olduğu için iyi bir konumda (Google Maps). Her iki istasyon da Georgetown’a sık seferlerin olduğu Ferry Terminal’e (Google Maps) bağlı, sefer saatleri yine Google Maps’te. Feribotla geçiş yaklaşık 10 dakika sürüyor ve bileti kartla ödeyebilirsin, ücreti 2 MYR. Aynısı ters yönde, Georgetown Terminali’nden (Google Maps) de geçerli.
Kuzeydeki Langkawi adasından günlük feribot seferleri var. Karayoluyla Tayland‘dan geliyorsan, yani Koh Lipe ve Langkawi üzerinden geçmiyorsan, önce istersen Bangkok’a kadar direkt tren bağlantısı da bulunan, ulaşımı iyi olan Hat Yai şehrine ulaşman gerekiyor. Hat Yai’dan şehirdeki herhangi bir acentenin sunduğu direkt transferi seçebilir ya da kendi başına gidebilirsin. Bu durumda sınır şehri “Padang Besar”’a giden birkaç tren bağlantısı ya da otobüs istasyonundan sık sık kalkan minibüsler var. Sınırı geçtikten sonra Penang’a giden hem trenler hem otobüsler var. Bu sayfada bir sürü bilgi bulabilirsin. Son olarak, Penang’ın uygun fiyatlı tarifelerle oldukça yoğun bir uluslararası havalimanı var.

George Town World Heritage Day.
Penang’dan sadece birkaç saatlik feribot mesafesinde, Tayland sınırında Andaman Denizi’nde yer alan 99 adadan oluşan bu takımada, plajda birkaç gün dinlenmek ve adadaki çok sayıdaki duty free mağazasından yararlanmak için popüler bir destinasyon (alkol özellikle ucuz).
Ada tam olarak devasa değil ama tadını tam çıkarmak için adayı tamamen özgürce keşfetmek üzere bir scooter kiralamanı şiddetle tavsiye ederim.
Muhtemelen adanın en popüler cazibe merkezi bu; deniz seviyesinden 660 metre yükseklikte, 125 metre uzunluğunda bir asma köprü (Google Maps). Oraya ulaşmak için bir teleferiğe binmek gerekiyor (55 MYR); teleferik seni iki seçeneğin olduğu bir ara istasyona çıkarıyor: 15 MYR karşılığında bir asansöre daha binmek ya da 5 MYR ödeyerek yaklaşık on dakika yürümeye devam etmek.
Adanın 360 derecelik manzarası en hafif deyimiyle nefes kesici, o yükseklikte bir asma köprüde yürümenin hissi de öyle. Tam olarak ucuz bir aktivite olmasa da tavsiye ederim. Köprü ziyaretini yakındaki Telaga Tujuh (Seven Wells) şelalesiyle (Google Maps) birleştirmeni tavsiye ederim; şelaleye gitmek için kullanılan otopark, asma köprüye çıkan teleferiğin otoparkına bir kilometreden az mesafede, oraya ulaşmak için ormanın içinden on dakika kadar yürümek yeterli, pek etkileyici değil ama kesinlikle değer.

Langkawi’deki sky bridge.
En popüler plaj, konaklama yerlerinin çoğunun da bulunduğu Pantai Cenang (Google Maps), şüphesiz. Plaj fena değil ama cennet gibi bir şey de değil, ayrıca özellikle kalabalık. Benim tavsiyem bir scootera binip kuzeye doğru gitmen, en güzel iki plaj Tanjung Rhu (Google Maps) ve Pasir Tengkorak (Google Maps). Özel bir şey görmek istersen “kara plaj” Pantai Pasir Hitam’a (Google Maps) git.
Her gece yer değiştiren gezici bir pazar. Harika fiyatlara tipik yemekler yiyebilir ya da yerel ürünler satın alabilirsin. Konaklama yerine o günün yerini sor ve mümkünse bir uğra!
Son olarak, çevredeki çok sayıdaki adaya yapılan ve snorkeling gibi aktiviteler içeren günübirlik tur son derece popüler; ben şahsen yapmadım ama bana hiç de fena olmadığı söylendi.
Langkawi’de konaklama
Soluna GuestHouse: başka yere bakma ve önceden rezervasyon yapmaya çalış, burası hep dolu. Fiyatlar harika, tesis de öyle; konum plajın bir adım ötesinde ve aynı zamanda kargaşadan uzak. İki ortaktan biri son derece nazik ve yardımsever bir İtalyan kız.
Langkawi’ye ulaşım
Cennet gibi Tayland’daki Koh Lipe adasına ve anakaradaki Satun’a günlük feribot seferleri var; Satun’dan Tayland’daki başka herhangi bir destinasyona devam edilebiliyor. Güneye doğru Penang adasıyla sık bağlantılar var. Ayrıca Langkawi’de gerçekten cazip tarifeler sunan uluslararası bir havalimanı var; örneğin Kuala Lumpur’a uçakla dönmek, hem zaman hem para açısından otobüs+feribot kombinasyonunu kullanmaktan çoğu zaman daha avantajlı.
Perhentian adaları, Tayland sınırına yakın bir başka takımada ama bu sefer Malezya yarımadasının karşı tarafında, doğu kıyısı boyunca.

Perhentian Adaları’ndaki Turtle Bay.
Takımadaları bizzat ziyaret etmedim ama adalar dünyada dalış ve snorkeling için en iyi yerlerden biri olarak geniş çapta kabul ediliyor.
İki ana ada Pulau Perhentian Besar (“Büyük Perhentian Adası”) ve Pulau Perhentian Kecil (“Küçük Perhentian Adası”). Kecil biraz daha ucuz olduğu için daha fazla gezgini çekiyor, Besar ise genel olarak daha pahalı ve daha çok aileyi çekiyor.
Susu Dara, Seringgi ve Rawa gibi daha küçük adalar ise ıssız ve deniz parkının bir parçası.
Kısacası, dinlenebileceğin, plajın tadını çıkarabileceğin ve cennet gibi bir ortamda biraz dalış ya da snorkeling yapabileceğin bir yer arıyorsan başka yere bakma. Burada dalışa adanmış çok iyi bir rehber bulabilirsin. Epey sayıda gezgin bana ekonomik konaklama ve dalış merkezi olarak OhLaLa Divers‘ı tavsiye etti. Anlaşılan her gün dalış yaparsan konaklamayı ücretsiz veriyorlar. Ayrıca bana adada ATM olmadığı söylendi, bu yüzden yanında epey nakit getirmen tavsiye edilir. Son olarak birçok kişi bana dalış sertifikalarının maliyetinin Koh Tao’daki gibi son derece rekabetçi olduğunu, hatta daha da düşük olduğunu söyledi.
Perhentian Adaları’na ulaşım
Perhentian adalarının kapısı, takımadaları anakaraya bağlayan feribotun kalktığı Kuala Besut şehri (Google Maps). Kuala Besut’a toplu taşıma ile nasıl ulaşılacağı hakkında bilgi için bu yazıya (İngilizce) göz atabilirsin.
Malezya, Endonezya ve küçük Brunei Sultanlığı arasında bölünmüş dev Borneo adası, kitle turizminden hâlâ göreceli olarak uzak ve Güneydoğu Asya’daki en sevdiğim bölgelerimden biri.
Rota genellikle Kuching’den başlayıp Semporna’da bitirilerek ya da tam tersi yönde izleniyor. Borneo’ya ulaşmak için genel olarak en pratik ve ekonomik seçenek, Kuala Lumpur/Singapur üzerinden geçmek (ama Penang’dan kalkan uçuşlara da göz at!); oralardan Borneo’daki başlıca şehirlere her gün çok sayıda uçuş var.

Orangutan, Borneo’nun simge hayvanı.
Kuching, Sarawak eyaletinin başkenti ve Malezya Borneo’sunun en büyük şehri. Yine de göreceli olarak küçük bir şehir ve Sarawak bölgesinin sunduklarını keşfetmek için harika bir üs.

Sarawak Legislative Assembly.
Şehrin kendisi pek ilginç değil ama nehir boyunca yürüdüğünden (Google Maps) ve “S” şeklindeki ünlü Darul Hana köprüsünden (Google Maps) geçtiğinden emin ol. Köprünün diğer yanında Orchid Garden’a (Google Maps) uğramanı tavsiye ederim, giriş ücretsiz ve bahçe çok bakımlı, kesinlikle ziyarete değer. Ben sabah açılır açılmaz gittim ve neredeyse kimse yoktu. Sıcaktan kaçmak için ardından Borneo Cultures Museum’a (Google Maps) gitmeni tavsiye ederim, giriş 50 MYR ama istersen kendini öğrenci olarak tanıtabilirsin, hiçbirimizden herhangi bir kanıt istemediler. Müze yakın zamanda inşa edildi ve ben çok ilginç buldum.

Darul Hana köprüsü.
Semenggoh Doğa Koruma Alanı
Burada orangutanları görmek mümkün (Google Maps); hayvanlar park görevlileri tarafından beslendiği için yıl boyunca görülmeleri neredeyse garanti. Kasım–şubat dönemi daha az uygun sayılıyor, çünkü ormanda meyve bol ve hayvanlar esasen yiyeceklerini kendileri buluyor.

Semenggoh Doğa Koruma Alanı.
Her halükarda hayvanlar her gün 9:00 ile 10:00 arasında, sonra öğleden sonra 15:00 ile 16:00 arasında besleniyor. Giriş 10 MYR ve resmi site üzerinden kayıt olmak gerekiyor, SIM kartın varsa bunu yerinde yapabilirsin, yoksa gelmeden önce yapabilirsin. 7:20’deki, sadece 1 MYR tutan K6 otobüsüne (Google Maps) binmeni, park girişinde (Google Maps) inmeni ve orangutanların beslendiği alana kadar yaklaşık 1 km yürümeni tavsiye ederim. Yürümek istemezsen bu son etapta 15 MYR karşılığında gidip gelen ücretli bir elektrikli tren var. Ben yürüdüm ve yine de 8:30’da feeding area’ya vardım, görevli orangutanlardan birine zaten yiyecek veriyordu; on dakika sonra kalabalık geldiğinde bu orangutan oradan ayrıldı.
Kuching’e dönmek için 10:00’daki 103 numaralı otobüse bin, o da ücretsiz! Daha uzun kalmak istersen teoride K6 11:00’de geçiyor ama teyit etmeni tavsiye ederim. Sabah kalkmayı sevmeyen biriysen öğleden sonraki seansa katılabilirsin, otobüsün Kuching’den 13:15’te kalkıp 16:00’da dönmesi gerekiyor. Tabii ki Grab her zaman bir seçenek.

Semenggoh Doğa Koruma Alanı.
Bako Milli Parkı
Park, Kuching’den otobüsle sadece 45 dakika uzaklıkta ve yağmur ormanının denizle buluştuğu görece küçük bir alanda, manzaranın yanı sıra olağanüstü bir flora (bazı etçil bitkiler dahil!) ve fauna çeşitliliğine ev sahipliği yapıyor. Burada biraz şansınla nadir görülen hortumlu maymunları ve birçok başka primat türünü (toplamda yaklaşık 150 tür!) görebilirsin.
Ne yazık ki ziyaretim sırasında parkın büyük bir bölümü bakım çalışmaları nedeniyle halka kapalıydı; parkın en doğu ucundaki plaja giden ünlü iki günlük yürüyüş de dahil. Yine de personel, kendi başına tamamlanabilecek rotalar için haritalar ve kesin talimatlar veriyor. Ben 2 gün 1 gece süren konaklamam boyunca kelimenin tam anlamıyla hepsini yaptım. Genel olarak 15 MYR’lik rehberli gece yürüyüşünü de tavsiye ederim.

Bako Milli Parkı’nda gün batımı.
Bako Milli Parkı için de ziyaretinden önce resmi site üzerinden kayıt olman gerekiyor. Giriş 20 MYR. Park içinde kalmaya karar verirsen, özellikle yüksek sezonda konaklamayı en az birkaç gün önceden rezerve etmeni tavsiye ederim (resmi site). Park genel merkezindeki restoran o kadar da kötü değil ve fiyatlar makul.
Parka rahatça toplu taşımayla ulaşılabilir; binilecek hat bir numara, otobüs sabah 7:00’den itibaren her saat bu noktadan kalkıyor (nehir boyunca birkaç durakla) ve Bako pazarına ulaşması yaklaşık bir saat sürüyor. Pazarın karşısında kayıt yaptırılan ve gerekli tüm bilgilerin alındığı, girişin ödendiği (20 MYR) ve parka tekneyle ulaşımın organize edildiği ziyaretçi merkezi (Google Maps) bulunuyor (200 MYR, kişi sayısına bölünüyor, en fazla 5 kişi); yolculuk yaklaşık 20 dakika sürüyor. Son teknenin 15:00’te kalkması gerekiyor.

Bako Milli Parkı.
Fairy Caves ve Wind Caves
Fairy Caves (Google Maps) ve Wind Caves’e (Google Maps) ne yazık ki toplu taşımayla ulaşmak zor, en kolay seçenek bir scooter kiralamak. Şahsen Mulu Milli Parkı’ndaki mağaraları gördükten sonra birkaç gün arayla iki mağara daha görme ihtiyacı hissetmedim ama şüphesiz günü geçirmenin güzel bir yolu olabilir.
Mount Santubong ve Sarawak Cultural Village
Santubong Dağı’na çıkacağım günün bir önceki akşamı saatlerce sağanak yağdı. Çeşitli online yorumları okuyunca, patikanın yalnızca tehlikeli hale gelmekle kalmadığını, korucuların çoğu zaman çıkışa izin bile vermediğini öğrendim, bu yüzden boşuna bir yolculuğu riske atmamayı tercih ettim. Yine de değerlendirmeye değer ilginç bir gezi gibi görünüyor. Burada (All Trails) ve (All Trails) anlatılan iki olası patika var.
Mount Santubong’a çok uzak olmayan bir yerde Sarawak Cultural Village var (Google Maps). Sarawak’ın yerli topluluklarının geleneksel konutlarını, kültürel gösterilerini ve faaliyetlerini sunan yaşayan bir müze. Gitmedim, o yüzden bir şey söylemiyorum ama gitmeye karar verirsen resmi site üzerinden online bilet alarak biraz tasarruf edersin ve bence ilginç bir ziyaret olabilir. Anladığım kadarıyla Grand Margherita Hotel’den (Google Maps) kalkan ücretsiz servisler de var.

Borneo Cultures Museum.
Gunung Gading National Park
Gunung Gading National Park (Google Maps) Kuching’e yaklaşık iki saat uzaklıkta. Tüm gün için bir şoföre 300 MYR ödeyerek oraya giden bazı gençlerle tanıştım. İstersen bir scooter kiralayabilirsin. Birkaç şelale var ve çiçek açma dönemine denk gelirsen rafflesiayı (dünyanın en büyük çiçeği) görmek mümkün. Bu gençler parkı bana “pek bir şey değil” diye tarif etti, bu yüzden gitmemeye karar verdim ama yine de şehir dışında kısa bir gezi için bir seçenek olarak duruyor.
Kuching’de konaklama
Ben bir iki gece Sunset Homestay – Backpacker Hostel‘de kaldım, hostel atmosferi biraz eksik ama konum harika ve genel olarak tavsiye ederim. Bako Milli Parkı’ndan dönüşte bir gece Marco Polo Guest House‘ta kaldım, konum daha az merkezi ama personel gerçekten içten ve kesinlikle daha sosyal bir ortam. Bunu da tavsiye ederim.
Kuching’e ulaşım
İster Miri, ister Mulu Milli Parkı (Maswings ile) ister Malezya Yarımadası olsun, uçmanı tavsiye ederim; önceden rezerve edilirse uçuşlar gerçekten ucuz. Her halükarda düşünülebilecek tek gerçek karayolu bağlantısı, istersen Easybook üzerinden rezerve edebileceğin Miri’ye giden gece otobüsü. Havalimanına gidiş geliş için 103 numaralı otobüs kullanılabilir, ücretsiz ama çok büyük bir tur atıyor ve bütçen aşırı kısıtlı değilse bir Grab’e binmek çok daha hızlı.

Bako Milli Parkı’nda engerek.
Seyahatini mi planlıyorsun? Henüz sigortanı yaptırmadıysan, burada en iyi seyahat sigortaları rehberimi bulabilirsin. Rehberdeki bağlantılar üzerinden satın alarak bu siteyi hiçbir ek maliyet olmadan desteklemiş olursun.
Miri genellikle Borneo rotasında bir sonraki durak. Şehir esas olarak ünlü Gunung Mulu Milli Parkı’nı ve daha az turistik Kelabit Highlands’i keşfetmek için üs olarak kullanılıyor. Dürüst olmak gerekirse vaktin kısıtlıysa bence Kuching ya da Kota Kinabalu’dan doğrudan Mulu Milli Parkı’na uçsan daha iyi edersin. Ama Miri’de aktarma yapan uçuşlar daha ucuz olursa ya da sadece Brunei’yi ziyaret etmek istiyorsan, Miri’den geçmenin anlamı olabilir.

Miri.
Sabah Canada Hill’e çıkıp Malezya’nın 1910’da açılan ilk ticari petrol kuyusu olan The Grand Old Lady’nin (Google Maps) önünde klasik fotoğrafı çekebilirsin. Kuyu, Malezya’daki petrol endüstrisinin gelişiminde önemli bir rol oynadı ve Miri’nin bir petrol şehri olarak büyümesine katkıda bulundu. Yanında ücretsiz gezebileceğin, petrol endüstrisine adanmış bir müze var (Google Maps).

The Grand Old Lady.
Öğleden sonra City Hall’un çatısına çıkabilirsin (Google Maps). Ben gitmedim çünkü Miri’yi hafta sonu ile resmi tatil arasına denk getirerek ziyaret ettim ve kapalıydı, ama bana söylendiğine göre giriş ücretsiz, resepsiyonda kayıt yaptırmak yeterli. Beşte kapanıyor, o yüzden manzarayı gördükten sonra gün batımını izlemek için Coco Cabana’ya gidebilirsin (Google Maps). Akşam meydanda bir gece pazarı da vardı ama belki hafta sonu/tatil yüzündendi. Son olarak Lian Hua San San Ching tapınağını ziyaret edebilirsin (Google Maps). Ne yazık ki bayram tatili nedeniyle kapalıydı, o yüzden sadece dışarıdan gördüm.
Miri’de konaklama
Ben Super OYO 976 Dragon Inn‘de kaldım, pek ucuz değil ama Miri’de gerçekten ucuz seçenek olmadığını düşünürsek o kadar da kötü değil.
Miri’ye ulaşım
Daha önce de söylediğim gibi, karayoluyla Kuching’e gidiş geliş otobüs bağlantıları var ve bunları www.easybook.com üzerinden rezerve edebilirsin. Brunei’deki Bandar Seri Begawan’a Covid öncesinde direkt otobüsler vardı ama en azından ben gittiğimde seferler henüz yeniden başlamamıştı. Burada çeşitli seçeneklerle sık sık güncellenen bir yazı bulabilirsin. Ben yolculuğu Pauline ile yaptım; o beklentilerimin çok ötesine geçti, 5 saat sürdü ama kahvaltı ve öğle yemeği için durduk (parayı o ödedi!!), lüks bir otel ve rafinerilerin bulunduğu bölgeyi de gezdik. Gerçekten nazik ve iyi bir yol arkadaşı, üstelik çok iyi İngilizce konuşuyor.

Lian Hua San San Ching.
Park, karstik arazisi ve yeryüzünün altında ve üstündeki ilginç kaya oluşumlarıyla ünlü. Nitekim parkın içinde dünyada bilinen en büyük mağara sistemi (yaklaşık 12 milyon metreküp) ve bunun içinde dünyanın en uzun onuncu mağarası bulunuyor; bu mağara yalnızca 2007’de keşfedildi.

Mulu National Park.
Ne yazık ki trekkinglerin çoğu ve tüm mağaralar sertifikalı bir rehberin eşliğini gerektiriyor. Yine de geziler doğrudan resmi site üzerinden rezerve edilirse fiyatlar gerçekten makul. Park, bu sayfada bulabileceğin çeşitli turlar ve geziler düzenliyor.
Kısacası tavsiyem, parka kendi başına ulaşman ve rehberli turları parkın genel merkezi aracılığıyla ayarlaman (belki biraz önceden iletişime geçerek, çünkü daha az popüler turların bazıları asgari bir kişi sayısı gerektiriyor). Bu yüzden dış acentelere başvurmaktan kaçın; böylece yalnızca parkı doğrudan desteklemiş olmakla kalmaz, aynı zamanda tasarruf da edersin. Giriş kartı 30 MYR ve 5 gün geçerli.
Aşağıda şahsen tamamladığım gezileri sıralıyorum ama sunulanlar gerçekten çok geniş, bu yüzden eksiksiz bir genel bakış için resmi siteye göz atmanı öneririm.

Deer Cave.
Deer Cave, Lang Cave ve Bat exodus
Az günün varsa, en azından bu sayfada anlatılan bu geziyi yapmanı tavsiye ederim. Kısaca, genel merkezden yürüyerek başlanıp iki etkileyici mağara geziliyor ve tur, gün batımında avlanmak için çıkan yarasaların büyüleyici çıkışıyla sona eriyor. Çok güzel ve herkesin yapabileceği bir tur, çünkü mağaraların içinde ve ormandaki yol boyunca iyi bakılmış bir asma yürüyüş yolu sistemi var.
Yine az günün varsa ve çok yorucu olmayan geziler arıyorsan, Night walk ve Canopy walk yapmanı tavsiye ederim.

Deer Cave.
Clearwater Cave ve Wind Cave
Bunlar, ziyaret etmeni tavsiye ettiğim, asma yürüyüş yollarıyla donatılmış diğer iki mağara. Oralara ulaşmak için nehirde tekneyle yukarı çıkmak gerekiyor. Turu ayrıntılı olarak bu sayfada bulabilirsin. Aşağıda bahsettiğim Pinnacles gezisini yapmaya karar verirsen, birçok kişinin (ben de dahil) yaptığı gibi iki turu birleştirebileceğini bilmekte fayda var. Kısacası sabah iki mağara geziliyor ve sonra genel merkeze dönmek yerine, sivri kayalıklara giden patikaya çıkmadan önce geceyi geçirilen kamp alanına devam ediliyor.

Wind Cave.
Pinnacles
Sivri kayalıklar belki de parkın tamamındaki en ikonik manzara. Gezinin ayrıntılı tarifini bu sayfada bulabilirsin. Gezi normalde 3 günde tamamlanıyor. Az önce yazdığım gibi, birinci gün nehir boyunca devam etmeden önce Clearwater Cave ve Wind Cave’i ziyaret etmeye karar verebilirsin (nehrin su seviyesi düşükse tekneden inmen gerekebilir, o yüzden belki parmak arası terlikle bin) ve geceyi geçirilen “camp 5”e kadar yaklaşık 2 saat yürüyebilirsin. Bu sayfada tüm rotanın AllTrails’teki ayrıntılı tarifini bulabilirsin (kamp alanına kadar patika + seyir noktasına kadar patika).
Kamp alanı iyi donatılmış ve yemek hazırlanabilecek bir mutfak var, genel merkezin içindeki mağazadan trekkingler için noodle, ton balığı/sardalya konservesi, bisküvi vb. gibi erzaklar satın alınabiliyor. Yine de, özellikle bütçeli seyahat ediyorsan, bence Mulu’ya uçmadan önce alışverişini yapmaya değer.

Camp 5’te gün batımı.
Ertesi gün seyir noktasına kadar yaklaşık 4 saat çıkılıyor, son kısım merdivenler ve benzeri şeylerle oldukça “teknik”, inmek için de yaklaşık 3 saat gerekiyor. Patika epey dik ve bir an bile soluk aldırmıyor, sıcak ve nemle birleşince kesinlikle hafife alınmamalı. Biz ikinci geceyi de kamp alanında geçirdik ve ertesi gün genel merkeze döndük ama özel bir turun varsa ya da grubun tüm üyeleri aynı fikirdeyse öğleden sonra geri dönüp camp 5’te ikinci bir gece kalmaktan kurtulabilirsin.
Bilgi olsun diye söyleyeyim, istersen sivri kayalıklar gezisini bu sayfada anlatılan Mulu Peak gezisiyle birleştirebilirsin (All Trails). Konuştuğum rehberlere göre, daha az popüler olsa da Mulu Peak en güzel gezi gibi görünüyor ve patika daha az kullanıldığı ve genel olarak parkın daha ücra bir bölgesinde olunduğu için wildlife görme ihtimali çok daha yüksek.

Sivri kayalıklar.
Racer Cave
“Adventure caving” olarak sınıflandırılan, esasen asma yürüyüş yolu ya da ışıkla donatılmamış mağaraların ya da mağara kısımlarının gezildiği bir dizi tur var. Tırmanılması/inilmesi gereken bölümler olduğu için tırmanış kemeri sağlanıyor ama çok karmaşık bir şey yok. Turu çok şirin ve eğlenceli buldum. Mağaranın adını aldığı yılanı da gördük. Biraz macera arıyorsan bence ilginç bir seçenek. Bilgi olsun diye söyleyeyim, Racer Cave gezisini birlikte yaptığım rehber bana kendi fikrince Clearwater Revival‘ın daha güzel olduğunu söyledi.

Sivri kayalıklar.
Paku Valley loop
Paku Valley Loop (All Trails), genel merkezden başlayarak kendi başına tamamlanabilecek kısa bir halka rota; yaklaşık üç saat sürüyor ve istersen küçük şelalede yüzebilirsin. Teknik olarak güvenliğin bulunduğu park girişinde kayıt yaptırman gerekiyor, tahtaya adını ve çıkış saatini yazman yeterli. Pek özel bir şey değil ama tek kuruş harcamadan birkaç saati parkın doğasında geçirmek için kesinlikle güzel bir yol.
Son olarak, bilgi olsun diye, SIM kartlara gelince, ziyaretim sırasında Celcom’un parkın içinde sinyali yoktu, yalnızca havalimanı çevresinde vardı. Resmi sitede yazanlara göre Digi’nin genel merkezde de sinyali var.

Paku Valley loop.
Mulu National Park’ta konaklama
Burada park girişinin hemen dışında konaklayabileceğin birkaç ucuz seçenek bulabilirsin ama şahsen doğrudan parkın içinde kalmanı tavsiye ederim; orada çeşitli konaklama türleri var (Resmi site). Ben hiç de fena olmayan hostelde kaldım, fiyatlar makul ve kahvaltı dahil. Restoran da hiç fena değil. Son olarak, bunaltıcı sıcaktan biraz kurtulmak istersen Discovery Centre’ın içinde klima var ve küçük müze oldukça ilginç, parkın jeolojisi, florası ve faunası hakkında bir sürü bilgi içeriyor.
Mulu National Park’a ulaşım
Parka ulaşmak için uçmanı tavsiye ederim. Kuching, Miri ve Kota Kinabalu’dan uçuşlar var. Uçuşları işleten şirket MASwings. Küçük havalimanından ben ulusal parkın genel merkezine kadar yürüdüm ama istersen 5 MYR’ye taksiler de var. Daha maceralı bir yolculuk yapmak istersen tekneyle de ulaşma imkânı var, ancak göreceli olarak uzun bir yolculuk ve mutlaka daha ucuz değil. Daha fazla bilgiyi bu sayfada bulabilirsin.

Bat exodus.
Doğa tutkunları için bir başka popüler destinasyon; Endonezya sınırına yakın, yaklaşık 1.000 metre yükseklikteki bir platoda yer alıyor.
Bölge burada da son derece ücra ve en iyi yine MASwings havayolu şirketiyle ulaşılıyor (ana havalimanı “Bario” havalimanı).
Burada açık ara en popüler aktivite trekking; birkaç günübirlik gezi yapabilir ya da yerel bir rehbere güvenip ormana birkaç günlüğüne dalabilirsin. Burada bir yazı bulabilirsin.
Tabii ki bağımsız bir devlet olduğu için Brunei’nin Malezya seyahat rehberinin parçası olmaması gerekir ama Miri ile Kota Kinabalu arasında yol üstünde olduğu için başkent Bandar Seri Begawan’ı keşfetmek için birkaç gün geçirmeye değebilir. Brunei seyahat rehberime göz at.

Brunei.
Kota Kinabalu, Borneo’nun kuzeyindeki Sabah eyaletinin başkenti. Şehir hızla büyüyor ve gerçekten uygun fiyatlı tarifeleri sayesinde havalimanı Malezya’nın en yoğun ikinci havalimanı. Boşuna değil ki birçok kişi için Borneo rotası tam da Kota Kinabalu’da bitiyor ya da başlıyor.

Kota Kinabalu limanında gün batımı.
Birçok gezgin için şehir yalnızca Borneo’yu keşfetmek için bir kavşak ama çevresinde gerçekten ilginç çok sayıda cazibe merkezi var. Kota Kinabalu’nun kendisinde yüzen camiye (Google Maps), gece pazarına (Google Maps) uğramanı ve belki gün batımı için Tanjung Aru Beach’e (Google Maps) gitmeni tavsiye ederim.
Bir scooter kiralamaya karar verirsen şehrin hemen dışındaki Ulu Kionsom Waterfall’a (Google Maps) ve yakındaki Mari Mari Cultural Village’a (Google Maps) gidebilirsin. Ben yalnızca 10 MYR giriş istenen şelaleye gittim, o yüzden kültür köyünün değip değmediğini bilmiyorum. Günü ardından, arka planda Kota Kinabalu’nun göründüğü güzel bir manzaraya sahip Swallow House Cafe’de (Google Maps) bitirebilirsin. Kafeye çıkmaya karar verirsen, dikkatli ol çünkü yol yer yer son derece dik.

Ulu Kionsom Waterfall.
Tunku Abdul Rahman Deniz Parkı
Şehrin kurulduğu anakaradan birkaç kilometre uzakta yer alan 5 adadan (Gaya, Manukan, Sapi, Sulug ve Mamutik) oluşan bir grup (Google Maps). Tekneyle yolculuk yalnızca 15–30 dakika sürüyor, Jesselton Point ferry terminal’inden (Google Maps) bir speedboat’a binmek yeterli. Terminalin içinde hepsi esasen aynı paketleri sunan bir dizi şirket arasından seçim yapabilirsin. Bir ada 35 MYR, iki ada 45 MYR, üç ada 55 MYR ve dört ada 65 MYR. Seferler 8:30’dan itibaren yaklaşık saatte bir, dönüş için son tekne 16:00’da. Parka giriş yabancı turistler için 25 MYR. Ek 10 MYR’ye maske ve şnorkeli doğrudan limanda kiralamak mümkün.
Gün içinde en fazla iki ada gezmeni tavsiye ederim. Ben Manukan ve Mamutik’e gittim ve daha küçük ve daha az kalabalık olan ikincisini tercih ettim. Hepsini birkaç gün içinde gezmiş bir arkadaşım bana, ona göre Sapi’nin açık ara en güzeli olduğunu söyledi.

Mamutik.
Kinabalu Dağı
4.095 metreyle Mount Kinabalu (Google Maps) Malezya’nın en yüksek dağı ve tüm Güneydoğu Asya’nın en yüksek dağlarından biri. Zirveyi fethetmek kesinlikle çocuk oyuncağı değil, üstelik ucuz da değil ama bütçe izin veriyorsa şüphesiz güzel bir deneyim.
Ne yazık ki bunu yapmanın tek yolu, seçilen konaklamaya (dört farklı sığınak var) ve acenteye göre yabancılar için 500 €’dan fazlaya kadar çıkabilen organize bir tur; yabancılar için park girişinden geceleme ücretine kadar bir dizi ek ücret var. Çıkış genellikle iki günde yapılıyor ve fiyat hemen hemen her şeyi içeriyor ama yine de az bir rakam değil.

Patika boyunca.
Ben her şeyi Borneo Encounter ile (Google Maps) organize ettim. Olivia gerçekten nazik ve çok iyi İngilizce konuşan biri ama en önemlisi, acentenin çok iyi fiyatlar sunması; biraz esnekliğin varsa ve son dakika iptallerinden yararlanırsan. Ben Panar Laban hut’ta kaldım ve iki gün bir gecelik tur için “sadece” 1.600 MYR ödedim.
Kısacası birinci gün dört sığınağın bulunduğu alana kadar yaklaşık dört saat yürünüyor. Ertesi sabah gecenin ortasında (2 civarında) uyanılıp gerçek zirveye yaklaşık 3 saatte ulaşılıyor ve gün doğumu izleniyor. Sonra kahvaltı için sığınağa dönülüyor ve ardından vadiye iniliyor (All Trails). Her şey çok güzel ve organize, günde en fazla 200 izin veriliyor, bu yüzden anlaşılan hiçbir zaman çok kalabalık olmuyor. Patika iyi bakılmış, yol boyunca tuvaletler bile var ve sığınaktaki açık büfe yemekler hiç de fena değil.

Yıldızlı gökyüzü altında yükseliş.
Kısacası fiyat dışında şikâyet edilecek bir şey yok. Şahsen yaptığıma pişman değilim ama bütçen kısıtlıysa tavsiye etmem. Ayrıca hava durumu en hafif deyimiyle tahmin edilemez, sığınaktan zirveye giden kısım güvenlik nedeniyle sık sık kapatılıyor, bu yüzden bir servet harcayıp çıkamayacağını söylemeleri riskini de taşıyorsun. Ben de gün doğumundan hemen sonra tamamen bulutların içinde kaldım.

Zirveden gün doğumu.
Kota Kinabalu’da konaklama
Ben birkaç gün Capsule Inn‘de kaldım, fiyat-performans harika, personel nazik ve yardımsever. Ucuz bir yer arıyorsan başka yere bakma. Yine de, bazı arkadaşlarım Homy Seafront Hostel‘de kalıyordu ve nesnel olarak daha şirin bir hostel.
Kota Kinabalu’ya ulaşım
Uçakla hem Malezya Yarımadası’ndan hem Borneo’daki diğer destinasyonlardan, Mulu National Park dahil, günlük ve çok pahalı olmayan bağlantılar var. Karayoluyla en yakın destinasyonlar güneydeki Brunei’de Bandar Seri Begawan; oraya pazartesi, çarşamba ve cuma günleri Sipitang Express Bus ile haftada üç kez otobüs bağlantısı var ve www.easybook.com üzerinden rezerve edebilirsin. Aynı otobüs ters yönde salı, perşembe ve cumartesi günleri gidiyor.
Doğudaki Sandakan’a gidiş geliş günde birkaç kez otobüs var, www.easybook.com üzerinden rezerve edebileceğin 7–8 saatlik otobüs yolculuğu. Önceden ve kayıtlı bagajsız rezerve edilirse Sandakan’a uçuş otobüsten bile daha ucuz olabilir.

İnişte manzara.
Bu, Kota Kinabalu’dan başlayıp orada biten, 4–5 günde tamamlanabilecek fena olmayan bir scooter turu. Kinabalu Dağı’nın eteklerindeki Kundasang ve Ranau arasında birkaç gün, sonra Borneo’nun en kuzey noktasının bulunduğu bölge olan Kudat’ta birkaç gün geçiriliyor. Burada gerçekten şirin ve kitle turizminden hâlâ uzak plajlar var.
Genel olarak tavsiye ettiğim bir şey ama vaktin kelimenin tam anlamıyla kısıtlıysa muhtemelen başka bir şey yapsan daha iyi edersin. Ben scooterı Scooter Rabbit’ten (Google Maps) kiraladım ve memnun kaldım. İstersen Kudat’a da Kundasang ve Ranau’ya da toplu taşımayla ulaşılabilir ama bildiğim kadarıyla Kundasang/Ranau ile Kudat arasında direkt bağlantı yok, bu yüzden loopu Kota Kinabalu’ya dönmeden tamamlamak istiyorsan mutlaka kendi aracın olması gerekiyor.

Ranau’da gün doğumu.
Daha önce de söylediğim gibi, bunlar Kinabalu Dağı’nın eteklerindeki platoda yer alan iki kasaba. Rahat bir atmosfer, hoş bir sıcaklık ve Kinabalu Dağı’nın harika manzaralarını sunuyorlar.
Kundasang ve Ranau’da yapılacak ve görülecek şeyler
Kinabalu Dağı’nın zirvesine çıkmamaya karar verdiysen yine de milli parkı keşfedebilirsin. Genel merkezden (Google Maps) kendi başına tamamlanabilecek bir dizi patika var. Zirveye çıkmak dışında parkın bu tarafında bulunmadım. Yine de bir çift arkadaş bana bunları pek özel bir şey değil diye ve sık sık bakımsız olarak tarif etti; mesela epeydir kapalı gibi görünen Liwagu Trail (All Trails) gibi. Yine de doğanın içinde birkaç saat geçirmek istiyorsan hayal kırıklığına uğrayacağını sanmıyorum. Yabancılar için park girişi 50 MYR. Burada iki örnek daha var: Silau-Silau Trail (All Trails) ve Mempening Loop (All Trails).

Langganan Waterfall.
Poring Hot Spring’in bulunduğu tarafı şahsen ziyaret ettim (Google Maps). Kaplıcalar pek bir şey değil, neredeyse acınası diyebilirim, ama Langganan Waterfall’a (All Trails) kadar güzel bir trekking yapılabiliyor ve çok yürümek istemeyenler için bir canopy walk (Google Maps), küçük bir botanik bahçesi ve daha kolay ulaşılan bir başka şelale (All Trails) var. Bunların hepsi için milli parka girilip 50 MYR artı scooter park yeri için 3 MYR ödeniyor.
Kontrol eden kimse yok ama resmi olarak, rehber gerekmese de Langganan şelalesine yürümek için saat 10:00’dan önce parka girmek ve bilet alınan yerde personele niyetini bildirmek gerekiyor. Ben iyi bir tempoyla çıkmak için iki saatten biraz az, inmek için de bir saatin biraz üstünde zaman harcadım. Patika iyi bakılmış. Bununla birlikte, yorumlarda birçok kişi sülüklerden yakınıyordu ve gerçekten de ben de epey sayıda sülük çıkardım ama aşırı bir şey değildi. Şelale muhteşem ve patika boyunca beşten az kişiyle karşılaştım.

Kipungit Waterfall.
Seyir noktaları
Kinabalu Dağı’nın harika manzaralarını sunan bir sürü seyir noktası var. Ben yalnızca Sosodikon Hill Kundasang’a (Google Maps) gittim, 10 MYR istiyorlar ve mümkünse 18:00’de inilmesini istiyorlar ama hiç de titiz davranmadılar. Çok uzak olmayan bir yerde, biraz daha yürümek gereken Piramid Hill (Google Maps) var.
Maragang Hill (All Trails) belki de en popüler olanı, özellikle gün doğumunda, ama ne yazık ki bir rehber eşliğinde gitmek gerekiyor ve merkezdeki ofiste kayıt yaptırmak gerekiyor (Google Maps). AKI-AKI trail için (Google Maps) de aynısı geçerli.
Son olarak, biraz şansınla rafflesia (dünyanın en büyük çiçeği) görebileceğin bir dizi botanik bahçesi var; açmış olduklarından emin olmak için önce aramanı tavsiye ederim. Kaldığım hostelde Kokob Rafflesia Conservation Garden’ı (Google Maps) tavsiye ediyorlardı.

Sosodikon Hill.
Kundasang ve Ranau’da konaklama
Ben bir gece Ranau Backpackers Hostel‘de kaldım, pek bir şey değil ama ucuz ve işlevsel.
Kundasang ve Ranau’ya ulaşım
Bazıları bölgeyi Kota Kinabalu’dan scooterla yola çıkarak günübirlik ziyaret etmeye karar veriyor ama açıkçası buna değip değmeyeceğinden emin değilim, ben en az bir gece kalırdım. Toplu taşımayla, otobüs Sandakan’a gidip gelenle aynı ve www.easybook.com üzerinden rezerve edebilirsin ya da şu noktadan kalkan minibüsler var (Google Maps).

Sosodikon Hill.
Kıyı boyunca bir sürü plaj var, ben özellikle Kelambu Beach’i (Google Maps) ve her şeyden önce Secret place bar & camping’in (Google Maps) bulunduğu plajı tavsiye ederim; günü tembellik ederek geçirmek için gerçekten güzel bir yer. Makul fiyatlı restoran, salıncaklar, bolca gölge, temiz plaj ve çok nazik personel.
Daha kuzeydeki Kalampunian Beach (Google Maps) bir başka popüler plaj; burada ayrıca yemek yemeni tavsiye ettiğim gerçekten ucuz küçük bir restoran var: Ina Cafe (Google Maps).
Son olarak, The Tip of Borneo, yani Borneo’nun Ucu (Google Maps), pek bir şey değil ama madem oradasın yine de bir uğramanı tavsiye ederim, giriş ücretsiz. Bir anıt ve bir dizi seyir noktası var.

Secret place bar & camping.
Kudat’ta konaklama
Ben Tampat do Aman‘da kaldım. Sahibi Howard gerçekten nazik ve yardımsever biri. Tesis şüphesiz daha iyi günler gördü ama yine de tavsiye ederim. Üstelik kendi aracın yoksa Howard seni sabah plaja bırakmaya ve öğleden sonra almaya gelmeye razı, bu da gerçekten avantajlı.
Kudat’a ulaşım
Daha önce de söylediğim gibi ben Ranau’dan scooterla gittim ama sana Howard’ın verdiği talimatları bırakıyorum: “Buraya gelmenin en iyi yolu, Kota Kinabalu şehir merkezindeki Banderaan Berjaya’dan (Google Maps) Kudat’a giden bir ortak taksiye binmek, Ria otelinde inmek ve yerel bir taksi şoförü göndermem için beni WhatsApp’tan aramak. Kota Kinabalu – Kudat kişi başı RM 50, Kudat’tan ise 2 kişi için RM 50.”

Kalampunian Beach.
Şehir pek bir şey değil, buradan geçtiğime pişman olduğumu söyleyemem ama aslında “konaklama” bölümünde yazdığım gibi, Sandakan’da yapacak gerçekten hiçbir şey olmadığı için doğrudan Sepilok’ta kalmayı düşünebilirsin. Yine de, ilgileniyorsan Turtle Islands National Park gezisini (Google Maps) ayarlayabilirsin. Bu konuda ayrıntılı bir yazı burada. Turu yapmış bir çift arkadaş özellikle maliyeti düşünüldüğünde pek heyecanlanmadı. Şahsen daha çok zaman nedeniyle geçmeye karar verdim ama Sandakan’da ayarlanabilecek şüphesiz ilginç bir gezi olabilir.

Sepilok.
Sepilok
Şehrin hemen dışındaki Sepilok’ta ünlü orangutan koruma alanı (Google Maps) bulunuyor. Sandakan’da kalmaya karar verirsen gün içinde gidip gelen en az birkaç otobüs var, yerinde kontrol etmeni tavsiye ederim. Ziyaretim sırasında 9:00’dakine bindim ve 16:00’dakiyle döndüm, ücreti 10 MYR. İstasyon şu noktada (Google Maps) ama yol boyunca duraklar var, ben mesela kaldığım hostelin karşısından bindim. Alternatif olarak her zaman bir Grab’e de binebilirsin. Koruma alanına giriş 30 MYR, fotoğraf makinesi için ek 10 MYR. Orangutanlar 10:00’da besleniyor, bu yüzden onları görmek neredeyse garanti; sonrasında nursery’yi (Google Maps) ziyaret etmeni tavsiye ederim. Tabii ki orangutanları görmek her zaman güzel ve Borneo’daysan ziyareti kesinlikle tavsiye ederim ama Kuching’deki Semenggoh’a zaten gittiysen ya da gitmeyi düşünüyorsan, iki koruma alanından biri sanırım fazlasıyla yeterli.
Ardından kelimenin tam anlamıyla yolun karşı tarafında bulunan Bornean Sun Bear Conservation Centre‘a girdim (Google Maps). Yabancılar için giriş tam 50 MYR, bence birkaç Malay ayısını görmek için gerçekten çok fazla ama en azından para güzel bir koruma projesi için kullanılıyor olmalı.

Bornean Sun Bear Conservation Centre.
Son olarak Rainforest Discovery Centre‘ı (Google Maps) ziyaret edebilirsin; burada yağmur ormanına dalmanı sağlayan bir dizi patika, asma köprü ve asma yürüyüş yolu var. İlginç bilgiler sunan küçük bir ziyaretçi merkezi de var. Giriş 30 MYR. Sandakan’a dönen minibüsün girişin karşısında bir durağı var, bu yüzden orangutan koruma alanına dönmek zorunda kalmadan saat 16:00 civarında burada bekleyebilirsin.
Çeşitli “cazibe merkezleri” birbirine çok yakın, bu yüzden rahatça yürüyerek gidebilirsin; öğle yemeği için Mango Garden Restaurant (Google Maps) ve White House Bistro (Google Maps) gibi en az birkaç restoran var.

Rainforest Discovery Centre.
Kinabatangan Nehri
560 kilometre uzunluğuyla Kinabatangan Nehri, Malezya’nın en uzun ikinci nehri ve karşılaşabileceğin türlerden yalnızca birkaçını saymak gerekirse cüce filler, orangutanlar ve nadir hortumlu maymunların doğal yaşam alanı. Nehir boyunca iyi kötü hepsi aynı paketleri sunan bir sürü lodge var; yemek ve konaklamanın yanı sıra nehirde yaban hayatını gözlemlemek için birkaç tekne gezisi ve bir gece yürüyüşü dahil.

Timsah.
O dönemde zaten bir lodge rezerve etmiş iki başka gençle seyahat ediyordum, ben de fazla uzatmadan onları takip ettim ve genel olarak tavsiye ederim diyebilirim. Borneo Natural Sukau Bilit Resort‘ta (Asia Green Travels üzerinden rezervasyon yaparak) iki gece üç gün kaldık ve klimalı yatakhane ile harika açık büfe yemekler için kişi başı 411 MYR ödedik. Şahsen filleri görmedim (ama benden daha şanslı epey sayıda gezgin tanıdım!) ama buna karşılık yabani bir orangutan, birkaç timsah, epey sayıda gergedan kuşu ve bir sürü başka maymun gördüm. Genel olarak güzel bir deneyim.
Gezginler arasında sık tavsiye edilen diğer lodge’lar Bilit Adventure Lodge ve Sukau Backpackers B&B.

Yabani orangutan.
Sandakan’da konaklama
Ben geceyi Sandakan Backpackers Hostel‘de geçirdim ve tavsiye ederim. Bununla birlikte, Sandakan’da görülecek bir şey yok, bu yüzden doğrudan Sepilok yakınlarında, mesela Sepilok B&B‘de kalmayı düşünebilirsin.
Sandakan’a ulaşım
Kota Kinabalu’ya ve Kota Kinabalu’dan günde birkaç otobüs seferi var, bunları www.easybook.com üzerinden rezerve edebilirsin. Şunu da belirtmek isterim ki sadece el bagajıyla seyahat ediyorsan ve erken rezervasyon yaptırırsan uçak kelimenin tam anlamıyla otobüsten daha ucuza gelebilir! Güneyde Semporna yönüne giden doğrudan bağlantılar da var ama en azından ziyaretim sırasında çevrimiçi rezerve edilemiyordu.

Kinabatangan River.
Danum Valley
Danum Valley, zengin biyolojik çeşitliliğiyle tanınan bir koruma alanı. Koruma altındaki alan 438 kilometrekarelik bir alana yayılıyor ve Borneo orangutanları ile cüce filler gibi nesli tükenmekte olan türlere ev sahipliği yapıyor. Konaklama, araştırma istasyonu işlevi gören Danum Valley Field Centre ile ve lüks Borneo Rainforest Lodge gibi birkaç eko-lodge ile sınırlı.
Gitmedim çünkü Kinabalu Dağı’na tırmanış ile Sipadan’daki dalışlar arasında backpacker bütçem Borneo tarafından zaten yeterince sınanmıştı. Yine de Field Centre’da birkaç gün geçirmiş bir Hollandalı gençle karşılaştığımda onunla birkaç gün vakit geçirme fırsatım oldu. Anlattığına göre konaklama çok basit ve daha çok yaban hayvanlarını “avlamak” için ormanda geziler yapılıyor. İlgini çekiyorsa Facebook ya da Instagram sayfalarında bulacağın iletişim bilgileri üzerinden doğrudan Field Centre ile iletişime geçip fiyatları daha da şişiren üçüncü taraf acentelerini atlayabilmelisin.

Kinabatangan River.
Semporna muhtemelen Malezya’da gördüğüm en çirkin şehirlerden biri ama şehrin açıklarındaki, ünlü Sipadan da dahil olmak üzere adaları ziyaret etmek isteyen herkes için zorunlu bir durak. Semporna’daki çeşitli dalış merkezleri dalış sertifikaları konusunda son derece rekabetçi fiyatlar sunuyor. Ziyaretim sırasında Open Water yaklaşık 1.200 MYR’ydi.
Sipadan Adası
Ada, çoğu zaman dünyanın en iyi dalış noktaları arasında anılıyor. Objektif olarak yaptığım iki dalış hiç de fena değildi ama yabancılar için adaya yalnızca giriş artı dalış izni yaklaşık 90 € tutuyor (resmi site). Buna dalışların kendi fiyatı ve tekneyle ulaşım ücreti eklenmeli. Biraz Kinabalu Dağı’nda olduğu gibi, bütçen kısıtlıysa tavsiye etmem; yalnızca izin ücretiyle Güneydoğu Asya’nın başka bir yerinde en az bu kadar muhteşem birkaç dalış yapabilirsin.
Adada 13 nokta var ama genellikle sırasıyla bir barakuda sürüsü ve bir jack fish sürüsü görülebilen Barracuda Point ve South Point’e dalınıyor. Ben ne yazık ki barakudaları görmedim, yalnızca tek tük birkaç örnek. Jackfish sürüsü ise pratikte garanti. Epey sayıda reef shark ve birkaç da deniz kaplumbağası gördüm. Tavsiye edilen diğer noktalar hanging garden ve çekiç başlı köpekbalıklarını görebileceğin bir “blue dive” ama bu noktanın adını hatırlamıyorum.
Ben Mabul Backpackers’ın sahibiyle Semporna iskelesindeki ofislerinde (Google Maps) sonuna kadar pazarlık ettim ve sonunda Sipadan’da iki dalış, Mabul’da iki dalış, Mabul Backpackers’ta yatakhanede iki gece ve çeşitli tekne transferleri için 1.300 MYR ödedim. Son olarak şunu belirtmek isterim ki Sipadan izinleri sınırlı ve özellikle hafta sonları tükeniyor, bu yüzden çok istiyorsan her şeyi birkaç gün önceden ayarlamanı tavsiye ederim.

Mabul Island.
Mabul Island
Birkaç gün “ada hayatı” yaşamak istiyorsan Mabul, Semporna’ya göre epey sayıda konaklama seçeneği ve çok daha hoş bir atmosfer sunuyor. Buradaki dalış merkezlerinin birçoğunun ikinci bir şubesi var, bu yüzden Mabul’da, yakındaki Kapalai’de ve Sipadan’da da dalış ayarlanabiliyor. Aşağıdaki “konaklama” bölümünde yazdığım gibi ben birkaç gece Mabul Backpackers’ta kaldım ve genel olarak adada birkaç gün geçirmeyi, özellikle dalış yapmak istiyorsan ama aynı zamanda sadece snorkeling yapmak, kano kiralamak ya da öylece güneşte tembellik etmek için de tavsiye ederim. Bir öğleden sonrayı da Mabul Water Bungalows’ta (Google Maps) geçirdim. Resorta ziyaretçi olarak girmek için 30 MYR istiyorlar ve Mabul Backpackers’ın yanındaki beyaz plaja (Google Maps) erişim sağlıyorsun, ayrıca denizin üzerindeki bungalowların bulunduğu alana da; burası snorkeling yapmak ya da sadece dinlenmek için güzel bir alan.

Mabul Island.
Island hopping tour
Adada kalmak istemiyorsan ya da belki çevredeki başka adaları ziyaret etmek istiyorsan Semporna’dan günlük tekne turları düzenleniyor. Bu turların hiçbirine katılmadım, bu yüzden doğrudan deneyimimden konuşmuyorum ama bazı arkadaşlarımın anlattığına göre turlar hiç de fena değil.
İlk seçenek, kısa bir trekking sonunda ulaşılan çok güzel bir seyir noktasının bulunduğu Bohay Dulang adası (Google Maps). Ardından Mantabuan (Google Maps) ziyaret ediliyor. Öğle yemeği dahil tur için yaklaşık 150 MYR, seyir noktasına çıkmak için de ek 50 MYR istiyorlar. İkinci seçenek, harika snorkeling imkânı olan Mataking Island (Google Maps) ve Timba Timba Island (Google Maps) turu. Bu durumda da 150 MYR istiyorlar. Son olarak Mabul ve Kapalai adalarını gezen turlar da sunuluyor.
Semporna’da konaklama
Semporna şehrinde Island Backpackers‘ta kaldım ve genel olarak tavsiye ederim; temiz bir tesis ve hem otobüs istasyonuna hem de adalara giden turların/transferlerin kalktığı limana iki adım mesafede harika bir konum. Personel nazik ve yardımsever. Kahvaltı dahil. Mabul adasında Mabul Backpackers‘ta kaldım, yatakhane berbat ve tavsiye etmem ama klimalı, denize cepheli odalar hiç de fena değil.
Semporna’ya ulaşım
Kota Kinabalu’ya ve Kota Kinabalu’dan günde birkaç kez ve geceleri de doğrudan bağlantılar var, hostelimin tavsiyesiyle ben Sentosa Express ile seyahat ettim, doğrudan çevrimiçi www.easybook.com üzerinden rezerve edebilirsin. Sandakan’a ve Sandakan’dan doğrudan bağlantılar var ama en azından ziyaretim sırasında çevrimiçi rezervasyon mümkün değildi, bunlar Kinabatangan Nehri boyundaysan ve Sandakan’a dönmeden doğrudan Semporna’ya gitmek istiyorsan binmen gereken otobüslerin aynısı. Lodge bizim için otobüsü rezerve etti ve bizi ana yol üzerindeki otobüs durağında bıraktılar.
Son olarak, Tawau havalimanına gidip gelen minibüsler var, 30 MYR. Bu, Semporna’ya en yakın havalimanı ve Kota Kinabalu, Kuala Lumpur, Sandakan’a doğrudan uçuşların yanı sıra birkaç uluslararası destinasyon da sunuyor.

Masjid Bandaraya Kota Kinabalu.
Aşağıda 2, 3 ve 4 haftalık olası rotaları listeliyorum, tabii ki bunları ilham olarak al ve rotayı ilgi alanlarına/bütçene göre değiştir, ayrıca ülkeyi ziyaret edeceğin yılın dönemini de göz önünde bulundurmayı unutma. Örneğin Perhentian Adaları’nı mart–ekim dönemi dışında ziyaret etmek hiç tavsiye edilmez, deniz genellikle çok dalgalı oluyor ve birçok konaklama/aktivite de kapanıyor!
Bu rota yalnızca yarımadaya odaklanıyor, yani Borneo’yu ziyaret etmiyor. Bu rotada ilgi alanlarına göre yapılabilecek bazı basit değişiklikler, Penang’dan Perhentian Adaları’nı ziyaret etmek ve belki Langkawi’yi atlamak, Melaka şehrine günübirlik bir ziyaret ve Taman Negara Milli Parkı’nda birkaç gün geçirmek olabilir. Ya da hepsini birleştirerek Malezya Yarımadası’nda 3 haftalık bir rota oluştur.

Kuala Lumpur (2 gece)
1. Gün:
Jet lag’ini at ve geceleri Petronas Tower ile KL Tower’ı hayranlıkla izle.
2. Gün:
Kuala Lumpur’un merkezini ve Batu Caves’i ziyaret et.
Cameron Highlands (3 gece)
3. Gün:
Kuala Lumpur’dan Cameron Highlands’e otobüs. küçük Tanah Rata kasabasını ziyaret et.
4–5. Gün:
Kendi başına orman yürüyüşü yap, birkaç çay plantasyonunu, kelebek çiftliğini, Sam Poh tapınağını ziyaret et ya da başka herhangi bir aktiviteye katıl.
Penang (3 gece)
6. Gün:
Cameron Highlands’ten Penang’a otobüs. Akşam şehrin tadını çıkar.
7. Gün:
Sabahı şehrin en güzel duvar resimlerini aramakla geçir. Öğleden sonra Penang Hill’e çık ve geceleri aydınlanan şehri görmek için akşama kadar orada kal.
8. Gün:
Kek Lok Si tapınağını ve Blue Mansion’ı ziyaret et.
Langkawi (4 gece)
9. Gün:
Penang’dan Langkawi’ye feribot. Günün geri kalanında plajın tadını çıkar.
10. Gün:
Seven Wells şelalesini ve asma köprüyü ziyaret et.
11–12. Gün:
Günleri rahatça plajda tembellik ederek geçirebilirsin ya da örneğin yakındaki adalara bir tura katıl.
13. Gün:
Kuala Lumpur’a dönüş.
14. Gün:
Eve dönüş.
Borneo’ya gitmeden önce büyük olasılıkla zaten Kuala Lumpur’da aktarma yapman gerekeceğinden, benim tavsiyem bundan yararlanıp şehri kısaca ziyaret etmek. Ardından güneyde Kuching’e ya da kuzeyde Kota Kinabalu’ya veya Sandakan’a uç, hangi seçenek daha ucuzsa (Airasia düşük maliyetli havayollarının en ünlüsü). Aslında rota rahatlıkla tersten de izlenebilir ve tabii ki tercihlerine göre uyarlanabilir!

Kuala Lumpur (2 gece)
1. Gün:
Jet lag’ini at ve geceleri Petronas Tower ile KL Tower’ı hayranlıkla izle.
2. Gün:
Kuala Lumpur’un merkezini ve Batu Caves’i ziyaret et.
Kuching (2 gece)
3. Gün:
Kuala Lumpur’dan Kuching’e sabah erkenden uçuş. Öğleden sonra Semenggoh Doğa Koruma Alanı’nı ziyaret et.
4. Gün:
Bako Milli Parkı’nı ziyaret et.
Mulu Milli Parkı (4 gece)
5. Gün:
Birkaç seçeneğin var, doğrudan Mulu’ya MASWings ile uçabilirsin (en pratik ama aynı zamanda en pahalı seçenek) ya da önce Airasia ile Miri’ye uçup sonra Mulu’ya MASWings ile uçabilirsin. Ya da Kuching – Miri otobüsüne binip sonra ya uçabilir ya da Mulu’ya karadan ulaşabilirsin, seçim senin.
6–7–8. Gün:
Üç gün boyunca parkın içindeki aktiviteler.
Bandar Seri Begawan – Brunei (2 gece)
9. Gün:
Mulu – Miri uçuşu. Miri – Bandar Seri Begawan otobüsü.
10. Gün:
Bandar Seri Begawan’ı keşfet.
Kota Kinabalu (3 gece)
11. Gün:
Bandar Seri Begawan – Kota Kinabalu geçişi.
12. Gün:
Tunku Abdul Rahman Deniz Parkı’nı ziyaret et.
13. Gün:
Kuala Lumpur’a dönüş.
14. Gün:
Eve dönüş.
Üç hafta ya da daha fazla zamanın varsa Mulu parkının içinde birkaç gün daha geçirebilir, Kelabit Highlands’te birkaç gün kalabilir, Sandakan’ı ya da Semporna’yı ziyaret edebilir ya da bütçen elveriyorsa Kinabalu Dağı’na tırmanabilirsin.

Üç hafta ya da daha fazla zamanın olsa da yine de yalnızca iki bölgeden birine (Malezya Yarımadası ve Borneo) odaklanmaya ya da ikisinin öne çıkanlarını birleştirmeye karar verebilirsin; bu durumda tavsiyem Malezya Yarımadası rotasını Penang’a kadar izleyip oradan Kuching’e ya da Kota Kinabalu’ya uçmak.
Bu durumda, ihtiyacın olursa birkaç gün kazanmak için Kuching’den ya da Kota Kinabalu’dan doğrudan Mulu’ya uçabilir, sonra da Miri’den ve Brunei’den geçmeden Kota Kinabalu’ya ya da Kuching’e uçabilirsin. Böylece yalnızca uçakla hareket edersin; biraz daha fazla harcarsın ama çok zaman kazanırsın.

Rainforest Discovery Centre.
Otobüs sistemi verimli, geniş bir ağa yayılmış ve genel olarak otobüsler ülke içinde hareket etmenin en ucuz yolu; uzun mesafeler hariç, orada iç hat uçuşlarını değerlendirmeye kesinlikle değer.
Hafta sonu ya da özel tatil dönemleri dışında (Malezya’dayken Çin Yeni Yılı’na denk geldim ve bütün otobüsler dolu olduğu için Cameron Highlands’te bir gün mahsur kaldım) biletleri önceden almadan rahatça terminale gidip kalkan ilk otobüse binebilirsin.
Elinde hazır bir bilet olmaması fikrine dayanamıyorsan ve bir gün önce otobüs terminaline gitmek sana özellikle zahmetli geliyorsa Easybook ve 12go sitelerini kullanabilirsin ama mevcut seçeneklerin hepsinin çoğu zaman çevrimiçi bulunmadığını ve dünyanın bu bölgesinde çevrimiçi satın almanın genellikle yerinde almaktan daha pahalı olduğunu unutma.
Malezya Yarımadası’nın demiryolu ağı görece geniş, genel olarak otobüsler daha ucuz ama yeni hızlı tren hattıyla tren yolculukları belirgin biçimde daha hızlı ve kesinlikle daha rahat olabiliyor. Bu, ulusal şirketin sitesi, biletleri doğrudan çevrimiçi almak için kayıt olmak yeterli, her şey çok basit. Kuala Lumpur – Penang (Butterworth Penang Sentral) ve Kuala Lumpur – Padang Besar (Tayland sınırı) gibi en popüler hatlar için biletini önceden rezerve etmeni şiddetle tavsiye ederim. Hız ya da verimlilikten çok geçtiği manzara açısından ilginç bir hat, bu yazıda okuyabileceğin Jungle Train denen tren.

Jungle Train.
Ülke içinde uçakla seyahat etmek, özellikle AirAsia sayesinde son derece ucuz olabilir; AirAsia gerçekten rekabetçi tarifeler sunuyor ve bu özellikle Borneo’yu ziyaret etmek söz konusu olduğunda geçerli. Yine de ulusal şirket Malaysia Airlines uçuşlarına da göz atmanı tavsiye ederim.
Borneo’nun iç bölgelerindeki uzak yerlere, mesela Mulu Milli Parkı ve Kelabit Highlands’e uçuşlar söz konusu olduğunda ise tekel MASWings şirketinde. Son olarak, ülke içinde gerçekten avantajlı tarifelerle faaliyet gösteren, Firefly adlı bir başka düşük maliyetli havayoluna dikkat çekerim.
Taksiler ülkenin her yerinde yaygın ve Avrupa standartlarına göre gerçekten ucuz, yine de mümkün olduğunda tavsiyem Grabtaxi ve Uber gibi uygulamaları kullanmak. Hizmet verimli olmasının yanı sıra normal taksilere göre daha ucuz. Kırsal bölgelerde ya da her halükârda taksimetre kullanılmayan yerlerde, varış noktasına vardığında gereksiz tartışmalardan kaçınmak için binmeden önce fiyatı pazarlık etmeyi unutma.
Malezya’da otostop, özellikle kırsal bölgelerde yaygın bir uygulama. Şahsen yalnızca bir kez, Cameron Highlands’te yaptım ve yerel iki hanım, hostelde tanıştığım bir grup gençle birlikte beni arabaya almadan önce 5 dakikadan fazla geçmedi.

Masjid Jamek Camii.
Malezya seyahati ne kadara mal olur? Çok değil, kısa seyahatlerde en büyük harcamanın uçak bileti olması çok yüksek ihtimal. Bu durumda tavsiyem yalnızca Kuala Lumpur’a değil, Kuala Lumpur’dan otobüsle yalnızca birkaç saat uzaklıktaki yakın Singapur’a ve ayrıca oldukça yoğun bir uluslararası havalimanı olan Penang’a da uçuşlara bakmak.
Şu rehberimi okumak ilgini çekebilir: ucuz uçuşlar nasıl bulunur.
Varış noktasına vardıktan sonra, özellikle Malezya Yarımadası’nda günde 25–30 € civarında kalmak makul, Borneo’da ise muhtemelen biraz daha fazla. Bunların hepsi düşük bütçeyle seyahat edersen geçerli, yani: hostelde ya da basit otellerde kalmak, street food yemek ya da en azından yerel restoranlarda yemek yemek, toplu taşımayla hareket etmek (özellikle taksilerden kaçınmak) ve son olarak mümkün olduğunda organize turlardan kaçınmak.
Para çekme masraflarına gelince, neyse ki yerel bankaların çoğu hiçbir komisyon almıyor. Bu yüzden seyahat için en iyi kartları kullanırsan nakit çekme masrafı sıfıra indirilebilir.
Son olarak, herhangi bir nedenle nakit kullanımını en aza indirmek istiyorsan, birçok esnafın kartı kabul etmese de QR ile ödemeyi kabul ettiğini ve Grab pay kullanarak hesabını kartınla yükleyebileceğini, dolayısıyla nakit çekmene gerek kalmadığını belirtmek isterim.

Birkaç avroluk yemek.
Malezya seyahatinin tehlikeleri neler? Gerçek şu ki Malezya’da, aşağı yukarı tüm Güneydoğu Asya’da olduğu gibi, görece rahat seyahat edilebilir ve turistlere yönelik şiddet suçları son derece nadir.
Bununla birlikte, küçük suç olayları dünyanın başka her yerinde olduğu gibi burada da yaşanabilir ve özellikle büyük şehirlerde sağduyuyu kullanmak ve bazı mahallelerden kaçınmak iyi olur. Şahsen Malezya’nın her bakımdan güvenli bir ülke sayılabileceğini düşünüyorum. Her halükârda dünyanın her yerinde güvenli seyahat için tüm tavsiyelerimi burada bulabilirsin.
Biraz esrar ya da başka yasa dışı maddeleri reddetmeyenler için küçük bir not: Malezya’da yasa son derece sert ve büyük miktarda madde bulundurulursa idam cezası getiriyor, ama sadece kişisel kullanım bile birkaç yıl hapisle cezalandırılabilir!
Malezya’ya seyahat mi planlıyorsun? Şu yazılara göz at:
Hangi seyahat sırt çantası seçilmeli
Aklına takılan bir soru mu var? Ya da güncel bilgilerin mi var? Yorum bırakmaktan ya da bana Instagram‘dan yazmaktan çekinme!
Sitemde artık reklam olmadığı için, bu yazıyı faydalı bulduysan seyahat sigortanı bu sayfadaki bağlantılardan biri üzerinden satın alabilirsin. Böylece sana hiçbir ek maliyeti olmadan işimi desteklemiş olursun. AB’de ya da Birleşik Krallık’ta yaşıyorsan True Traveller‘ı öneririm. Diğer herkese, %5 indirim alabileceğin HeyMondo‘yu öneririm. Desteğin için teşekkürler!
Bağış / sanal pizzalar ve biralar için 🙂