Küçük Brunei Sultanlığı kesinlikle kaçırılmayacak bir destinasyon değil, ama Borneo adasını ziyaret etmeyi düşünen herkese orada birkaç gün geçirmesini tavsiye ederim. Nitekim karayoluyla ilerlemeye karar verirsen, Malezya Borneo’sunun bir ucundan diğerine geçmek için neredeyse zorunlu bir durak.
Başkent Bandar Seri Begawan’da en hafif tabirle etkileyici camiler ve bu küçük ülkenin tarihini keşfedebileceğin, birçok insanın varlığından bile haberdar olmadığı birkaç dikkate değer yer daha var. Yaşam maliyeti, özellikle konaklama açısından yüksek, ama şehirde birkaç gün geçirmek bütçeyi pek etkilememeli.
Bu rehberde seyahatini en iyi şekilde planlamak için pek çok faydalı ipucu ve bilgi bulacaksın.
Hızlı menü

Sultan Omar Ali Saifuddin Camii.
Brunei’yi ziyaret etmek için en iyi dönem, marttan ekime kadar süren kurak mevsim. Bu dönemde iklim daha keyifli, yağış daha az ve nem daha düşük. Sıcaklıklar da görece ılıman ve 23°C ile 31°C arasında değişiyor.
Brunei’de mevsimlerin dağılımı şöyle:
Kurak mevsim (marttan ekime kadar): Brunei’yi ziyaret etmek için en iyi dönem; hava keyifli ve yağış az.
Geçiş mevsimi (kasım): hava hâlâ genel olarak iyi, ama daha fazla yağmur yağma ihtimali var.
Yağmur mevsimi (aralıktan şubata kadar): yılın en yağışlı dönemi; sık sağanaklar ve yüksek nem.

Kampong Ayer.
Geçerlilik süresi en az altı ay kalan İtalyan pasaportu sahipleri 90 gün süreli ücretsiz turist vizesi alıyor (kurallar vatandaşlığına göre değişir, o yüzden kendi durumunu kontrol et). Ancak çevrimiçi bir form doldurup “E-arrival Card” denen belgeyi almak gerekiyor.
Brunei zorunlu aşı istemiyor, ama Hepatit A ve Hepatit B aşıları her zaman tavsiye ediliyor.
Vizeler ve diğer konularla ilgili güncel bilgiler için kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol etmeni tavsiye ederim (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası).

Al-Muhtadee Billah Camii.
Bu rehberde fiyatlar çoğu zaman yerel para biriminde ifade ediliyor. Brunei’nin resmî para birimi “Brunei Doları” olarak adlandırılıyor ve “BND” olarak kısaltılıyor. Kur yaklaşık 1€ = 1,43 BND. Güncel kur için bu sayfaya göz atmanı tavsiye ederim.
Ayrıca Singapur dolarıyla kurun 1’e 1 sabitlendiğini belirtmek isterim; bana olmadı ama anlaşılan, para üstünün Singapur doları olarak verildiği olabiliyor ya da en azından genel olarak kabul ediliyorlar.

Bandar Seri Begawan, Brunei’nin başkenti, rahatlıkla yürüyerek keşfedilebilecek oldukça kompakt bir şehir.
Camiler
Sultan Omar Ali Saifuddin Camii (Google Maps) şehrin ana camii; en hafif tabirle etkileyici bir yapı ve akşamları aydınlatıldığında özellikle büyüleyici. Cami ziyaretçilere yalnızca belirli saat aralıklarında açık: pazardan perşembeye 8:30–12:00, 13:30–15:00 ve 16:30–17:30, cumartesi 16:30–17:30, cuma kapalı. Yerinde saatleri doğrulamanı tavsiye ederim. Her hâlükârda ziyaret ücretsiz, ama Müslüman olmayanlar ne yazık ki yalnızca girişteki küçük bir alana erişebiliyor ve oradan içeriye göz atabiliyor.

Sultan Omar Ali Saifuddin Camii.
Jame’ Asr Hassanil Bolkiah Camii (Google Maps) en az onun kadar, hatta belki daha da etkileyici. Perşembe günü gittiğim için girmeme izin verilmedi, bu yüzden Müslüman olmayan biri olarak iç kısmın ne kadarının gezilebildiğini bilmiyorum. Her hâlükârda cuma hariç her gün halka açık, 8:00–11:30 ve 14:00–15:00 (Ekim 2026’da güncellendi). Ben gittiğimde ise perşembe günleri girmek mümkün değildi, bu yüzden gitmeden önce saatleri kontrol etmeni tavsiye ederim.
Az önce bahsedilenler ülkenin açık ara en etkileyici camileri, ama Ash Shaliheen Camii (Google Maps) de sık sık tavsiye ediliyor; ben gitmedim, bu yüzden değip değmeyeceğini bilemem. Havalimanından geçiyorsan Brunei Uluslararası Havalimanı Camii’ni de ziyaret edebilirsin (Google Maps).
Ayrıca bir camiyi ziyaret ederken uygun giyinmek gerektiğini hatırlatmak isterim: erkekler uzun pantolon giymeli, kadınlar ise tüm tenlerini örtmeli ve dar kıyafetlerden kaçınmalı. Ayrıca girmeden önce ayakkabılar çıkarılmalı. İnananların mahremiyetine saygı göstermek ve insanların fotoğrafını izinleri olmadan çekmemek önemli.
Jame’ Asr Hassanil Bolkiah Camii.
Kampong Ayer
Kampong Ayer (Google Maps) dünyanın en büyük kazıklı yerleşimi ve Çinlilerin MS 10. yüzyılda geldiğine, Avrupalıların ise 16. yüzyılın başında onları izlediğine dair bir sürü tanıklıkla bin yıldan uzun süredir var. “Doğu’nun Venedik’i” ya da “Yüzen Şehir” unvanları, Kampong Ayer’in o dönemdeki özelliğini ve önemini yansıtıyor.
Bu kısa girişi yaptıktan sonra, köyün kesinlikle Venedik’in çekiciliğine ya da mimarisine sahip olmadığını garanti edebilirim ama yine de ziyaret etmeni tavsiye ederim. Nehir boyunca giden tekneler (Google Maps) köye ulaşmak için yalnızca 1 BND istiyor. Köye vardıktan sonra ziyarete küçük ziyaretçi merkezi/müzeden (Google Maps) başlamanı tavsiye ederim, giriş ücretsiz. Sonra köyün içinde dolanıp Al-Muhtadee Billah Camii’ne (Google Maps) kadar uzanan, siyah zemin üzerinde beyaz oklarla işaretlenmiş rehberli rotayı izlemeni tavsiye ederim. Köyde yürürken, dünyanın tek pilonlu en uzun ikinci gergili köprüsü olan ve toplam uzunluğu 622 metre olan Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Köprüsü’nün (Google Maps) çok güzel manzaralarını görürsün. Mümkünse köyü sabah erkenden ziyaret et, çünkü burada öğle güneşinin altında yürümek gerçek bir işkence olabilir.
Bilgi olsun diye: birkaç tekneci beni durdurup maymun görmek isteyip istemediğimi sordu; sanırım nehir boyunca şehrin hemen dışına götürüyorlar ama dürüst olmak gerekirse, daha önce hiç maymun görmediysen başka, yoksa değeceğini sanmıyorum!

Kampong Ayer.
Müzeler
Royal Regalia Museum (Google Maps) monarşinin tarihini ve zenginliğini sergiliyor. Sultan Hassanal Bolkiah’ın taç giyme töreninde kullanılan kraliyet nişanlarının yanı sıra yabancı devlet adamlarından gelen hediyeler, törensel objeler ve kraliyet mirasını ve Brunei’nin kültürel geleneklerini vurgulayan sergilerle birlikte geniş bir kraliyet eserleri koleksiyonuna ev sahipliği yapıyor. Genel olarak ziyareti ilginç buldum ve en azından gün içinde sıcaktan ve nemden kaçmak için harika bir yol. Giriş 5 BND (yalnızca nakit); internet bağlantın varsa sesli rehber için QR kodlarını tarayabilirsin. Cuma hariç her gün 9:00–17:00 arası açık.
Başka müzelere gitmedim ama şunları belirtmek isterim: Malay Technology Museum (Google Maps), çevresinde küçük bir arkeoloji parkının (Google Maps) da bulunduğu Brunei Maritime Museum (Google Maps) ve son olarak Brunei History Center (Google Maps).

Kampong Ayer.
Tasek Lama Recreational Park
Tasek Lama Recreational Park (Google Maps) şehir merkezine iki adım mesafedeki şehir parkı. Yerel halk bayılıyor ama dürüst olmak gerekirse ben orada olağanüstü bir şey bulamadım. Küçük bir şelale, bir dizi patika ve epeyce maymun var. Bununla birlikte park iyi bakımlı; şehre iki adım mesafede birkaç saat doğanın içinde vakit geçirmek istiyorsan o kadar da kötü değil.

Tasek Lama Recreational Park.
Gadong Night Market
Gadong Night Market (Google Maps) şehrin en ünlü gece pazarı olarak kabul ediliyor. Bu durumda da Güneydoğu Asya’da başka gece pazarlarında bulunduysan orada özel bir şey bulacağından şüpheliyim, ama geleneksel yemek denemek istiyorsan çok para harcamadan ve birkaç saat geçirerek akşam yemeği yemek için kesinlikle bir seçenek olabilir. Yanında balık pazarı var (Google Maps) ama açılış saatleri göz önüne alındığında ziyareti birleştirmek biraz zor. Sabahları daha erişilebilir bir yerel pazarı ziyaret etmek istiyorsan Kianggeh Market’i (Google Maps) tavsiye ederim ve madem oradasın, yolun karşı tarafındaki “Tokong Cina” Çin tapınağına da uğra (Google Maps).

Gadong Night Market.
Seyahati mi planlıyorsun? Henüz sigortanı yaptırmadıysan, burada en iyi seyahat sigortaları rehberimi bulabilirsin. Rehberdeki bağlantılar üzerinden satın alarak bu siteyi hiçbir ek maliyet olmadan desteklemiş olursun.
Bandar Seri Begawan’da konaklama
Ben CoLiving Hostel Bandar‘da kaldım; mevcut en ekonomik seçeneklerden biriydi ve her şey düşünüldüğünde tavsiye ederim. Ortam hoş ve konum harika. Ancak tek bir banyo var; özellikle hostel doluyken bu gerçek bir sıkıntı olabilir.
Bandar Seri Begawan’a ulaşım
Malezya’daki Kota Kinabalu’dan Sipitang Express Bus ile haftada üç kez – yalnızca pazartesi, çarşamba ve cuma – otobüs bağlantısı var; bunu www.easybook.com üzerinden ayırtabilirsin. Aynı otobüs ters yönde salı, perşembe ve cumartesi günleri sefer yapıyor.
Malezya’daki Miri’ye giden ve oradan gelen direkt otobüsler Covid öncesinde vardı ama ben ziyaret ettiğimde seferler henüz yeniden başlamamıştı. Burada bir makale bulabilirsin; çeşitli seçeneklerle sık sık güncelleniyor. Yolculuğu Pauline ile yaptım; gerçekten nazik, hoş sohbet ve ayrıca çok iyi İngilizce konuşan biri. Yolculuk beklentilerimin çok ötesinde geçti, 5 saat sürdü ama kahvaltı ve öğle yemeği için durduk (parayı o ödedi!!), ayrıca şunları da ziyaret ettik: lüks bir otel ve rafinerilerin bulunduğu bölge.
Son olarak, Bandar Seri Begawan Havalimanı’ndan Güneydoğu Asya’daki ve ötesindeki bir sürü destinasyona bağlantı var.

Tokong Cina Tapınağı.
Başkentin dışındaki diğer tüm etkinlikleri tamamen atlamaya karar verdim. Deneyim “eşit” olduğunda Malezya düpedüz daha ucuz; özellikle Ulu Temburong Milli Parkı ziyaretinden söz ediyorum.
Bir çift Alman arkadaş iki günlük turu yaptı ve deneyimin hiç de fena olmadığını söyledi; ama az önce dediğim gibi sınırın öbür tarafındaki orman o kadar da farklı değil ve başka birçok etkinlik sunan Mulu Milli Parkı’nı ziyaret edebilirsin.
Ulu Temburong Milli Parkı
Bandar Seri Begawan’daki hostelde, katılımcı sayısına göre yaklaşık 100–200 BND’lik günübirlik ziyaretten, parkın içinde konaklamalı iki günlük tur için 150–250 BND’ye kadar uzanan bir dizi paket sunuyorlardı. Bu konuda harika bir makaleyi burada bulabilirsin.
Son olarak, şehrin kuzeyinde pek de etkileyici olmayan bir dizi plaj var; ama örneğin bir araba kiralayıp ülkeyi biraz daha derinlemesine keşfetmeye karar verirsen şunları değerlendirebilirsin: Pantai Berakas (Google Maps), Pantai Jerudong (Google Maps), Pantai Meragang (Google Maps) ve Pantai Muara (Google Maps).
Biri bana bir dalış merkezi önerdi (Oceanic Quest Sdn Bhd); görüş mesafesinin en iyi olduğu dönem nisandan ağustosa kadar.

Jame’ Asr Hassanil Bolkiah Camii.
Benim gibi yalnızca başkenti ziyaret etmekle yetinirsen, Brunei’de birkaç gün fazlasıyla yeterli ve aşağıdaki rotayı izlemeni tavsiye ederim.
Bandar Seri Begawan
1. Gün:
Sabah Kampong Ayer, öğleden sonra Royal Regalia Museum, akşam Sultan Omar Ali Saifuddin Camii.
2. Gün:
Sabah Kianggeh Market, Tokong Cina ve Tasek Lama Recreational Park. Öğleden sonra Jame’ Asr Hassanil Bolkiah Camii ve akşam Gadong Night Market.
Ulu Temburong Parkı’nı da ziyaret etmeyi düşünüyorsan, seçeceğin tura göre bir ya da iki gün ekle.

Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha Köprüsü.
Akaryakıt ve özel arabalar gerçekten ucuz, bu yüzden talep az olduğundan toplu taşıma pek de iyi değil. Grab ve Gojek gibi bölgenin geri kalanında son derece popüler olan araç paylaşım uygulamaları, bu rehber yazıldığı sırada ülkede hiç faaliyet göstermiyor. Bununla birlikte, başkentteki şehir içi ulaşım o kadar da kötü değil; kaldığım hostelde saatleri ve diğer her şeyi içeren, iyi hazırlanmış bir harita vardı; bu sayfada da bulabilirsin. Taksilere gelince, Grab’in yerel alternatifinin adı Dart.
Brunei, Singapur ile birlikte kuşkusuz Güneydoğu Asya’nın en pahalı ülkesi; ama sonuç olarak o kadar da pahalı değil ve üstelik ortalama bir gezgin için bütçeyi pek etkilememesi gereken kısa bir ziyaret söz konusu. Benim gibi yalnızca başkenti ziyaret edip hiçbir tura katılmazsan, günde 30–40 € kesinlikle fazlasıyla yeterli olmalı.

Balık pazarındaki güler yüzlü yerel halk.
Para çekme masraflarıyla başlayalım; en iyi seyahat kartlarını kullanırsan bunlar sıfıra indirilebilir. Bank Islam Brunei Darussalam (BIBD) ücretsiz para çekmeye izin veriyor; ben tam merkezdeki şubesine gittim, ama Brunei’nin en büyük bankası olmalı, bu yüzden her yerde ATM’leri ve şubeleri vardır herhalde.
SIM kartlara gelince, Dst ve Progresif ülkenin iki ana operatörü. İlkinin başkentin dışındaki bölgelerde daha geniş kapsama alanına sahip olması, ikincisinin ise daha ekonomik tarifeler sunması gerekiyor. Kısa kalışım nedeniyle şahsen hiç SIM kart almadım.
eSIM destekleyen bir telefonun varsa ve yerel bir SIM kart almak zorunda kalmadan hemen internete girmenin rahatlığını istiyorsan, Airalo ve Ubigi gibi bir hizmeti kullanmanı tavsiye ederim. Bu çözümü seçersen en az birkaç noktayı göz önünde bulundurman gerekiyor. Her şeyden önce, nadir istisnalar dışında, gigabayt yerel bir SIM kart kullanmaya kıyasla çok daha pahalıya geliyor; ikinci olarak, yerel iş ortakları her zaman ülke genelinde en iyi kapsama alanına sahip olan operatör olmuyor.
Özetle, bence çoğu gezgin yerel bir SIM kart satın alsa (ya da belki yerel bir operatörün eSIM’ini almayı denese) daha iyi eder; ama istisnalar hiç de az olmadığı için kendi değerlendirmeni yapmanı öneririm. Örneğin Japonya’yı ziyaret ettiğimde Ubigi‘nin sunduğu tarife, yerleşik olduğumu kanıtlamadan alabileceğim herhangi bir yerel SIM karttan daha ucuzdu.

Tokong Cina Tapınağı.
Brunei kelimenin tam anlamıyla dünyanın en düşük suç oranlarından birine sahip ve şiddet suçları çok nadir. Elbette dünyanın her yerinde olduğu gibi sağduyu kullanılmalı, ama önerilerimi izlersen herhangi bir sorun yaşayacağından şüpheliyim.
Bununla birlikte, çok muhafazakâr bir ülkeden söz ediyoruz; kadınların bacaklarını ve omuzlarını örtmesi iyi olur. Ayrıca Brunei’de alkol satışı yasak; Müslüman olmayan ziyaretçiler kişisel kullanım için sınırlı miktarda alkol yanlarında getirebilir, ama alkolün kamuya açık alanlarda tüketilmesi yine de yasa dışı. Müslümanlar alkol satın alamaz ya da tüketemez.
Brunei seyahati mi planlıyorsun? Şu yazılara göz atabilirsin:
Hangi seyahat sırt çantası seçilmeli
Seyahatte yanına neler alınmalı
Aklına takılan bir soru mu var? Ya da güncel bilgilerin mi var? Yorum bırakmaktan ya da bana Instagram‘dan yazmaktan çekinme!
Sitemde artık reklam olmadığı için, bu yazıyı faydalı bulduysan seyahat sigortanı bu sayfadaki bağlantılardan biri üzerinden satın alabilirsin. Böylece sana hiçbir ek maliyeti olmadan işimi desteklemiş olursun. AB’de ya da Birleşik Krallık’ta yaşıyorsan True Traveller‘ı öneririm. Diğer herkese, %5 indirim alabileceğin HeyMondo‘yu öneririm. Desteğin için teşekkürler!
Bağış / sanal pizzalar ve biralar için 🙂