Kendi başına Panama seyahati
Sanırım birçok insan Panama’yı yalnızca kanalla ve üst düzey finansla ilişkilendiriyor, ama gerçek şu ki ülkenin sunacağı çok daha fazla şey var ve özellikle turizm açısından yükselişe geçen Orta Amerika ülkelerinden biri olduğu kesinlikle şüphe götürmez.
Birkaç gün içinde bir okyanustan diğerine geçebilir, dağları ve yağmur ormanını gezebilir, yerli kültürü tanıyabilir ve kıtanın en modern şehirlerinden birinin keyfini çıkarabilirsin.
Ayrıca Orta Amerika’da seyahat eden birçok sırt çantalı gezgin için yolculuğa başlamak ya da bitirmek için ideal bir yer. Bu rehberde seyahatini en iyi şekilde planlaman için bir sürü bilgi ve faydalı tavsiye bulacaksın.
Hızlı menü
- Panama’yı ziyaret etmek için nedenler
- Panama’yı ziyaret etmek için en iyi dönem
- Panama’ya giriş için belgeler ve aşılar
- Panama’da yapılacak ve görülecek şeyler
- Panama için önerilen rotalar
- Panama içinde ulaşım
- Panama seyahati: masraflar
- Panama seyahati: güvenlik
Zapatillas Adaları, Bocas del Toro.
Panama’yı ziyaret etmek için nedenler
- İklim. Panama’da yıl boyunca yaz! Elbette yağmurun daha çok yağdığı ve nemin yükseldiği aylar var ama normalde yağmurlar öğleden sonra birkaç saate yoğunlaşıyor. Panama kesinlikle yılın her döneminde ziyaret edilebilecek bir ülke.
- Tropikal bir cennet. Coğrafi konumu sayesinde kuzey ve güney Amerika’yı birbirine bağlayan bir biyolojik koridor görevi görüyor. Neredeyse tamamı yağmur ormanlarıyla kaplı olan ülke, hükümete göre tam 10.444 bitki türüne, 255 memeli türüne ve 972 yerli kuş türüne ev sahipliği yapıyor.
- Güvenli ve ulaşılması kolay. Panama, Latin Amerika’nın en güvenli ülkelerinden biri ve aynı zamanda ulaşılması en kolay ülkelerden biri; havalimanı Orta Amerika’nın en işlek havalimanı ve çoğu zaman uçmak için en ucuz olanı.
Panama’yı ziyaret etmek için en iyi dönem
Panama tropik kuşağın içinde yer aldığı için, birbirinden belirgin biçimde ayrılan iki mevsimi olan klasik bir tropikal iklime sahip.
Kurak mevsim aralık sonundan nisan sonuna kadar sürüyor. Bu dönemde günlerin çoğuna mavi gökyüzü damgasını vuruyor, özellikle Pasifik’e bakan kıyı boyunca. Aynı zamanda Noel tatiline denk gelen bu dönem, uçuşlar ve oteller açısından yılın en pahalı dönemi.
Yağmur mevsimi, mayıstan aralığa kadar sürüyor; dağlık bölgelerde ve Karayip kıyısında daha belirgin, Pasifik kıyısı boyunca ise yağışlar sık ve şiddetli olsa da nadiren birkaç saatten fazla sürüyor.
Karayip kıyısında iki mevsim daha az belirgin ve yıl boyunca yağmurlu olabiliyor. Burada aralıktan şubat ortasına kadar alize rüzgârları denizi dalgalandırıyor ve kıyıdan uzaktaki bazı adalara ulaşılamaz hale geliyor. En kurak aylar ise mart ve ekim.
Özetle, Panama’ya gitmek için en iyi dönem, yağışların ülke genelinde az olduğu ve fiyatların aralık ve ocak aylarına göre daha düşük olduğu şubat ve mart ayları. Yine de ben haziranda, yani yağmur mevsiminde gittim ve yine de çok sayıda güneşli gün yaşadım.
Barú Yanardağı’nın zirvesi.
Panama’ya giriş için belgeler ve aşılar
İtalyan pasaportu sahipleri, ülkeye girdikleri anda 180 gün süreli bir turist vizesi alıyor (kurallar vatandaşlığına göre değişir, o yüzden kendi durumunu kontrol et).
Vizeyi, ülkeden yalnızca bir günlüğüne bile olsa çıkarak, yani “visa run” denen yöntemle, 180 gün daha uzatmak mümkün.
Bu, Panama göçmenlik idaresinin resmi sitesi.
Panama resmen vize süresi içinde ülkeden çıkış kanıtı istiyor. Dönüş uçuşu ya da başka bir ülkeye uçuşu olan herkes için bu bir sorun değil (otobüs bileti bile olur) ama tek yönlü bilet alıp, kesin bir tarih ya da rezerve edilmiş biletler olmadan ülkeden kara ya da deniz yoluyla çıkmayı planlayanlar için sorun olabilir.
Kontroller sınır görevlisinin ve havayollarının kalkıştan önceki biniş işlemlerindeki takdirine bağlı; bana hiçbir şey sorulmadı. Bu, çok sayıda başka gezginin de deneyimi, ama çeşitli çevrimiçi forumları okuyunca gerçekten de ülkeden çıkış kanıtı istenen kişilerin olduğunu görüyorsun. Benim tavsiyem, onwardticket gibi bir sitede (gerçek, ücretli bir hizmet) bilet kiralamak ya da sahte bir rezervasyon yazdırmak için returnflights.net‘i (çok iddiası olmayan, ücretsiz bir site) kullanmak! Daha fazlasını öğrenmek için bu yazıya göz at.
Panama, riskli bir ülkeden geliyorsan resmen sarıhumma aşısı istiyor. Brezilya’dan gelirken (riskli ülke) kendi deneyimime göre sertifikayı göçmenlik görevlisi değil, Panama’ya giden uçuş için check-in yaptığımda havayolu görevlisi istedi. Bu kontrol de takdire bağlı gibi görünüyor ama bu aşıyı yaptırmak, Hepatit A ve Hepatit B aşıları gibi tavsiye edilir.
Vizeler ve diğer konularda güncel bilgiler için kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol etmeni tavsiye ederim (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası).
Panama’da yapılacak ve görülecek şeyler
Bu rehberde fiyatlar yerel para biriminde verilmiştir. Panama’nın resmi para birimine “Balboa” deniyor ama değeri 1904’ten beri Amerikan dolarıyla aynı.
İşte bu yüzden Panama’da Amerikan doları kullanılıyor; Panama hükümeti yalnızca madeni paraları basıyor. Kur yaklaşık 1€ = 1.12$. Güncel kur için bu sayfaya göz atmanı tavsiye ederim.
Not: Rehber boyunca birçok kez https://www.alltrails.com/ bağlantılarına rastlayacaksın. AllTrails uygulamasından doğrudan çevrimdışı navigasyon kullanmak istiyorsan pro sürüme geçmen gerekiyor. Ancak sitenin masaüstü sürümünden koordinatları “Google Earth KML” formatında indirip sonra Organic Maps‘e yükleyerek bu sorunu aşabilirsin; Organic Maps, gerçekten en sevdiğim seyahat uygulamalarından biri.
Panama City
Panama City yalnızca ülkenin değil tüm Orta Amerika’nın en modern şehri, öyle ki ona geçenlerde “Latin Amerika’nın Dubai’si” unvanı verildi. Açıkçası favori şehirlerimden biri değil ama bir iki gün durmaya değer.
Panama City’de yapılacak ve görülecek şeyler
Panama Kanalı
Bence ünlü kanalı görmeden Panama City’den ayrılınmaz. Miraflores ziyaretçi merkezi (Google Maps) modern ve iyi düzenlenmiş; içinde kanalın tarihi hakkında kısa ve ilginç bir belgesel gösterilen bir sinema salonu, bir müze ve geçen gemileri birkaç metre mesafeden izleyebileceğin bir gözlem platformu var. Giriş ücreti az önce saydığım tüm alanlara erişimi kapsıyor ve 17 $; kartla da ödenebiliyor.
Miraflores ziyaretçi merkezine ulaşmanın en ucuz yolu, Albrook otobüs terminalinden (Google Maps) “Esclusas Miraflores” yönüne giden bir otobüse binmek (0,25 $). Ziyaretçi merkezi son durakta ve kaçırmak imkânsız. Otobüs terminali metro ağına da iyi bağlanıyor. Alternatif olarak şehir merkezinden taksiyle yaklaşık 6 dolar tutması gerekiyor. Sabah erkenden, 8:30’dan önce ya da 14:00’ten sonra gitmeni kesinlikle tavsiye ederim, çünkü gemilerin çoğu kanaldan bu saatlerde geçiyor.
Panama Kanalı.
Amador Causeway
Amador Causeway (Google Maps), şehrin karşısındaki üç küçük adayı anakaraya bağlıyor. Buradan şehrin ve Puente de las Americas’ın harika bir manzarası var. Causeway yerel halk arasında da popüler; koşmak, bisiklete binmek ya da sadece yürümek için kullanıyorlar. Saati yaklaşık 3,50 $’a bisiklet kiralamak mümkün. Causeway’in başında, biyoçeşitliliğe adanmış yeni bir müze olan Biomuseo’yu (Google Maps) ziyaret edebilirsin.
Casco Viejo ve Ancon Hill
Casco Viejo (Google Maps), şehrin sömürge dönemine ait çok sayıda binanın bulunduğu eski kısmı ve genel olarak yürüyerek gezmek için güzel bir mahalle; yine de Latin Amerika’nın diğer sömürge şehirlerinin seviyesinde kesinlikle değil. Casco Viejo’dan yakındaki Ancon Hill’e (Google Maps) çıkmanı tavsiye ederim; yürüyüş kısa, keyifli ve neredeyse tamamen gölgede. Tepeye vardığında bir yanda şehrin, diğer yanda limanın harika bir manzarası var – çıkarken maymun bile gördüm!
Ancon Hill’den Panama City.
Panama City’de konaklama
Zebulo Hostel, şehrin yeni kısmında metro istasyonunun bir adım ötesinde harika bir ucuz hostel; yatakhanelerde klima, güzel ve geniş bir ortak alan, rahat bir atmosfer, tavsiye ederim. Bir diğer popüler seçenek ise Hostal Panama Experience.
Panama City’ye ulaşım
Tocumen Havalimanı’ndan şehir merkezine ulaşmanın en ucuz yolu elbette otobüse binmek, ama ne yazık ki şehir otobüsleri yalnızca ön ödemeli kartla çalışıyor (havalimanında ya da otobüste satılmıyor, Haziran 2017). Birinden senin yerine ödemesini isteyip ona nakit verebilirsin ya da benim yaptığım gibi yapabilirsin: otobüs durağına varınca (havalimanının dışındaki tabelaları takip etmen yeterli) önündeki döner kavşağı geç ve yolun karşı tarafından geçen otobüslerden birine bin; bunlar nakitle ödenebilen “özel” otobüsler. İki durumda da ücret 1,25 $, taksi ise 25–30 $.
Güncelleme: bir okuyucu (Mayıs 2023) bana havalimanında SIM kart satan tezgâhlardan ön ödemeli kartın satın alınabildiğini bildirdi. Açıkça sorarsan sana şehir içi ulaşım kartını (tarjeta) 5 dolara, 2 dolarlık krediyle satıyorlar.
Not: Kolombiya‘dan sınırı karadan geçmek mümkün değil; en hızlı ve ekonomik yol Cartagena ya da Bogotá’dan bir uçuşa binmek, ya da birçok kişinin yaptığı gibi San Blas Adaları’ndan geçen bir tekne turuna katılmak; ikincisi kesinlikle en pahalı seçenek. Burada az önce saydıklarımın yanı sıra sınırı geçmenin tüm seçeneklerini anlatan harika bir makale (İngilizce) var; bazıları gerçekten maceralı!
Portobelo
Küçük Portobelo kasabası, sömürge döneminde İspanyolların Peru gümüşünü ihraç ettiği son derece önemli bir limandı. Sonra korsanlar tarafından yağmalandı ve ardından İngilizlerin denetimine geçti. 1980’de tabyaların kalıntıları ve yakındaki San Lorenzo Kalesi UNESCO alanı oldu.
Portobelo’da yapılacak ve görülecek şeyler
Portobelo, gerçekten pek turistik olmayan, uykulu bir kasaba; kale kalıntılarını (Google Maps) gezmek dışında yapacak fazla bir şey yok. Yine de atmosfer gerçekten rahat ve birkaç gün kafa dinleyebileceğin bir yer arıyorsan muhtemelen hiç de fena değil. Ayrıca Portobelo’dan San Blas adaları üzerinden Kolombiya’ya tekneyle geçişini organize edebilirsin; muhtemelen Panama City’de sunulan fiyatlara göre biraz tasarruf edilir. Ya da Carti’ye karadan ulaşabilirsin; oradan Puerto Obaldia’ya (Kolombiya sınırında) tekneler kalkıyor.
Fuerte San Rolando, Portobelo.
Portobelo’da konaklama
Hostal Portobelo, bina açısından en iyisi değil ama atmosfer harika ve sahibi, Kolombiya’ya doğru yolculuğuna devam etmek ve gerekirse bunu organize etmek için ihtiyacın olan tüm bilgileri vermeye fazlasıyla hazır.
Portobelo’ya ulaşım
Panama City’deki Albrook terminalinden Colon’a giden bir otobüse bin (45 dakika, 2,50 $) ve Rey süpermarketinin karşısındaki Sabanitas’ta in; buradan her 20–30 dakikada bir Portobelo’ya giden otobüsler geçiyor (1 saat, 1,30 $).
San Blas Adaları
San Blas Adaları, tüm Orta Amerika’nın en muhteşem ve el değmemiş adalarından bazıları. Yerli Kuna halkının yaşadığı ve yönettiği adalar, bazı bakımlardan Panama’dan bağımsız.
Takımadaları kendim ziyaret etmedim çünkü bütçem için fazla pahalıydı ama Panama’dan Kolombiya’ya adalardan geçen klasik tekne turunu yapmış bir sürü insanla tanıştım ve adaları tam anlamıyla bir cennet olarak anlattılar. Bir sürü seçenek var ama en yaygın iki tanesi şunlar:
Yelkenli ya da katamaran: pek çok kişiye göre en iyi seçenek bu; teknede uyuyorsun, 5 günlük bir tur için fiyat her şey dahil 500–550 $ civarında. ColombiaPanamaSailing.com‘a göz atmanı ve yorumları okumanı tavsiye ederim. Bazı tekneler “party boat” sayılıyor, bazılarının ise daha rahat bir atmosferi var.
Sürat teknesi: motorlu teknelerle seyahat ediyorsun ve adalarda uyuyorsun. 5 günlük bir tur için maliyet her şey dahil yaklaşık 595 $ (Ekim 2026’da güncellendi), yani artık fiyat aşağı yukarı yelkenliyle aynı. Doğrudan Cartagena’ya varan yelkenlilerin aksine bu tekneler Kolombiya sınırının hemen içindeki Sapzurro’da duruyor. Bu hizmeti sunan en popüler şirket San Blas Adventures.
Her iki seçenek için de önceden rezervasyon yapmak mantıklı, ama her şeyi Panama City’ye vardıktan sonra da ayarlayabilirsin. Bu seçeneği tercih edersen, doğru teknenin kalkması için birkaç gün beklemen gerekebileceğini hesaba kat.
Adaları günübirlik ziyaret etme imkânı var ama maliyetlerin hiç de düşük olmadığını göz önünde bulundurunca, açıkçası bence buna değmez.
Bir okuyucunun Mayıs 2023’te verdiği bazı bilgileri aktarıyorum: “San Blas ziyareti için San Blas Dreams‘i tercih ettik; Panama’dan bir ya da daha fazla adayı günübirlik ziyaret etmek veya orada uyumak için çeşitli alternatifler sunuyor. Günübirlik gitmeye hem süre (Panama City’den varmak yaklaşık 4 saat sürüyor) hem de maliyet açısından değmez (kişi başı 120 dolardan başlıyor, oysa biz iki gece + gezi için 200 dolar harcadık). Bizi Panama City’deki hostelden aldılar (geceleme yapılacaksa küçük bagajla gelinmesini istiyorlar, o yüzden Panama City’deki hostelin şehir dışında geçirilecek geceler için bagaj saklama hizmeti sunup sunmadığını kontrol etmeni tavsiye ederim). Yol, pasaportların kontrol edildiği sınır noktasıyla birlikte Cartì limanına varmak için yaklaşık 3 saat sürüyor. Yüksek sezonda bu aşamada çok zaman kaybetme riski var. Biz Yani adasında kaldık, oraya varmak için yaklaşık 45 dakika tekneyle gitmek gerekti. Rezervasyon sırasında da hatırlattıkları gibi, su/bira ve atıştırmalık getir, çünkü adada çok pahalı ve hiç dükkân yok. Kahvaltı, öğle ve akşam yemeği ise fiyata dahil.”
Takımadaların sayısız adasından biri.
El Valle de Antón
El Valle de Antón, yemyeşil ormanla çevrili küçük bir dağ kasabası. Kasaba, Amerika kıtasının en büyük yanardağlarından birinin eski kraterinin içinde yer alıyor.
El Valle de Antón’da yapılacak ve görülecek şeyler
Yerel halk tarafından kısaca El Valle diye anılan küçük kasabada büyük bir cazibe merkezi yok ama çevrede birçok şelale (en ünlüsü El Macho) ve patika var; kasaba merkezinden yaklaşık bir saat uzaklıktaki Cerro Cara Iguana’nın zirvesine çıkan patikayı tavsiye ederim (All Trails).
Ayrıca bir yılan çiftliği (Google Maps), “El Nispero” adlı bir hayvanat bahçesi (Google Maps) ve çoğu Panama’ya özgü 100’den fazla türün korunduğu bir orkide serası (Google Maps) var; giriş 2 $ ve yaklaşık 20 dakikalık küçük bir rehberli tur dahil.
Valle de Anton pazarı.
El Valle de Antón’da konaklama
Bodhi Hostel gecelik 15 $ ile ülke standartlarına göre biraz pahalı ama kahvaltı dahil ve bina yeni ve gerçekten çok iyi yapılmış, harika bir hostel.
El Valle de Antón’a ulaşım
Panama City’deki Albrook terminalinden sık sefer var, 4,75 $, yaklaşık 3 saat.
Santa Catalina
Panama’nın batı kıyısı boyunca Playa Venao, Pedasi ve muhtemelen en popüleri olan Santa Catalina gibi sörfçülerin gittiği bir sürü kasaba var. Nüfusu yalnızca 350 kişi olan bu küçük kasaba “surf breaks” ile tanınıyor ve aynı zamanda yakındaki Coiba Adası’na ulaşmak için de mükemmel bir yer.
Aynı adı taşıyan milli parkın (UNESCO Dünya Mirası) içinde yer alan ada, suyun içinde ve dışında el değmemiş doğa bakımından zengin. Burada ülkenin snorkeling ve dalış için en iyi noktalarından bazıları bulunuyor.
Santa Catalina’dan ada tekneyle yaklaşık bir saatte ulaşılabiliyor; yol boyunca yunus, kaplumbağa ve hatta (doğru mevsimde) balina görülebiliyor. Adayı kısaca keşfetmek, plajda vakit geçirmek ve snorkeling yapmak için zaman tanıyan günübirlik bir tur için fiyat kişi başı 50 $ civarında (artı milli parka giriş için 20 $).
Ben Santa Catalina’ya gitmedim: sörfçü değilim ve milli park bana çekici gelmedi. Bu sayfada Santa Catalina’da ve çevresinde yapılabilecek tüm aktiviteleri toplayan ayrıntılı bir rehber (İngilizce) bulabilirsin.
Santa Catalina plajı.
Santa Catalina’da konaklama
Bodhi Santa Catalina çok pahalı olmayan iyi bir hostel.
Santa Catalina’ya ulaşım
Panama City’den Sona’ya giden bir otobüse bin, yaklaşık 5 saatlik yolculuk, günde 5–6 sefer. Sona’dan Santa Catalina’ya oldukça sık bağlantı var, yine de Sona’da mahsur kalmamak için sabah erken yola çıkmanı tavsiye ederim.
Boquete ya da Bocas del Toro’dan önce David’e giden bir otobüse bin, oradan Santiago’ya giden bir otobüse bin ve Los Tucanes restoranının yakınındaki terminalde in; buradan Terminal de Transporte de Santiago’ya ulaşabilirsin (10 dakika yürüyerek ya da taksiyle), burası Sona’ya giden otobüslerin kalkış noktası.
Not: Boquete’ye günde bir sefer (5 saat) ve Bocas del Toro’ya (8 saat) giden, herhangi bir hostelden rezerve edilebilen doğrudan turist servisleri var. Elbette toplu taşıma çok daha ucuz.
Seyahatini mi planlıyorsun? Henüz sigortanı yaptırmadıysan, en iyi seyahat sigortaları rehberimi burada bulabilirsin. Rehberdeki bağlantılar üzerinden satın alırsan, sana hiçbir ek maliyeti olmadan bu siteyi desteklemiş olursun.
Boquete
Boquete, yağmur ormanıyla çevrili gerçekten sakin bir kasaba; Panama’nın en yüksek dağı olan Barú Yanardağı’nın eteğinde yer alıyor, 3.475 metre. Rahat atmosfer ile yıl boyunca keyifli bir mikro iklimin (deniz seviyesinden 1.200 metre yükseklikte) birleşmesi, 2000’li yılların başından itibaren özellikle emekli ya da sadece yaşamak için sakin ve ucuz bir yer arayan Amerikalılardan güçlü bir göçe yol açtı.
Boquete’de yapılacak ve görülecek şeyler
Boquete, bölgedeki çok sayıdaki kahve plantasyonunu ziyaret etmek, trekking yapmak ve rafting, at gezintisi ve zip-lining gibi diğer birçok açık hava aktivitesi için popüler bir destinasyon. Ben kişisel olarak yalnızca birkaç patikaya çıktım, Barú Yanardağı’na tırmandım ve kaplıcaları gezdim, ama istersen gerçekten yapılacak çok şey var.
Boquete’de trekking
Daha önce de söylediğim gibi çevrede çok sayıda patika var; en popülerlerinden biri Tres Cascadas patikası (All Trails), ormanda üç farklı şelaleyi görmeni sağlayan, güzel ve iyi işaretlenmiş bir patika. Patikaya giriş 10 $, ana meydanın yanından kalkan minibüs ise tek yön 2,5 $; dönmek için Boquete’ye dönen ilk minibüsü beklemen yeterli, yaklaşık yarım saatte bir sefer var.
Yapmaya değer bir diğer çok şirin patika “pipeline trail” denen patika (All Trails). Adından da anlaşılacağı gibi bir boru hattını takip ediyor ve bir şelalenin daha eteğinde bitiyor; giriş 3 $ ve patikayı takip etmek kolay. Bu durumda da bölgeye hizmet veren ve patikanın başladığı yere varan minibüsler var, tek yön ücret 2 $.
Ne yazık ki Quetzal Trail’i (All Trails) yapamadım; orada güzel ve nadir görülen muhteşem quetzal’ı görme şansının iyi olduğu söyleniyor. Yağmur mevsiminde gittim ve bu dönemde patika çok çamurlu oluyor. Güncelleme: patika şu anda kapalı gibi görünüyor.
Bölgede az çok uzun bir sürü başka patika daha var; kaldığım hostel, ama sanırım neredeyse tüm tesisler, çeşitli patikalar ve minibüs saatleri hakkında bilgi veriyor, rehber gerekmiyor. İstersen sadece All Trails‘e de göz atabilirsin.
Muhteşem quetzal.
Caldera Kaplıcaları
Şimdiye kadar gittiğim en güzel kaplıcalar (Google Maps) kesinlikle değil, ama şüphesiz en otantik olanlar. Onları gezmek için turun yaklaşık 30–40 $ tutması gerekiyor ama toplu taşımayla ve kısa bir yürüyüşle de ulaşılabiliyor, ben de elbette böyle yaptım.
Caldera’ya giden otobüsler yaklaşık saatte bir kalkıyor (hostelinden/otelinden sormanda fayda var) ve 2 $. Şoför nereye gittiğini tahmin etse de ona söylemek her zaman daha iyi. Seni, yaklaşık 40 dakika boyunca takip etmen gereken toprak bir yolun başında bırakacaklar; orada burada tabelalar var ama emin olmak için yine de Organic Maps‘i indirebilirsin. Varınca suya girebileceğin birkaç doğal havuz ve bir adım ötede yüzüp serinleyebileceğin nehir var. Her şey gerçekten çok sade, giriş 3 $.
Barú Yanardağı
Daha önce de söylediğim gibi yanardağ ülkenin en yüksek dağı ve zirvesi, açık bir günde her iki okyanusun da görülebildiği dünyadaki tek yer. Cip ile çıkılabiliyor ama çılgınca pahalı (kişi başı 150 $), ya da benim yaptığım gibi yürüyerek. Her iki durumda da gezi, gökyüzünün açık olma ve dolayısıyla her iki okyanusu da görme olasılığının en yüksek olduğu gün doğumunda yapılıyor.
Barú Yanardağı’nın zirvesine çıkmak için Mamallena hostelinden her gece 23:30 civarında kalkan ve gece yarısı civarında park girişine varan bir servis var, alternatif olarak taksi tutulabilir (daha pahalı). (Güncelleme: hostel kapandı, ama yine de herhangi bir hostelde ortak taksi ayarlamayı kolayca başarman gerekir.) Ranger istasyonunun bulunduğu girişten itibaren yaklaşık 13 km ve 1.700 metre yükseklik farkı (All Trails), hafif bir yürüyüş sayılmaz ama imkânsız bir şey de değil. Yanardağın zirvesine giden gerçek bir toprak yol var, dolayısıyla takip etmesi son derece kolay, rehber kesinlikle gerekli değil.
Acele etmeden çıkmanı tavsiye ederim, çünkü çok hızlı yürürsen zirveye henüz tamamen karanlıkken varma riskin var ve 3.475 metrede hava oldukça soğuk olabilir. Gün doğumunun saat kaçta olduğunu kontrol et ve hızını ona göre ayarlamaya çalış. Tırmanış, tempona göre 4 ile 7 saat arasında sürüyor; inmek için ise biz gerçekten tempolu bir hızla 3 saat harcadık. Park girişine geri döndüğümüzde giriş ücretini (5 $) tahsil eden bir ranger olacak; bizimle o kadar nazikti ki Boquete’ye dönmemiz için bize taksi bile çağırdı.
Bu, Panama seyahatimin şüphesiz en güzel deneyimiydi, unutulmaz bir gün doğumu, kesinlikle tavsiye ederim.
Barú Yanardağı’nın zirvesi.
Boquete’de konaklama
Çoğunlukla tembellikten, ben David’den gelen otobüsün durağına ve minibüs istasyonuna bir adım ötedeki ana meydanda bulunan Mamallena hostelinde (yakın zamanda kapandı) kaldım. Hostel şirin ve tavsiye ederim ama şehrin biraz dışındaki La Jungla Experience bana çok sayıda gezgin tarafından tavsiye edildi; ayrıca bir hostel fiyatına gerçekten lüks, adeta bir kale olan ve Hostelworld’de Panama’nın en iyi hostel ödülünü kazanan Bambuda Castle de öyle.
Boquete’ye ulaşım
Toplu taşımayla her durumda Panama’nın tüm büyük şehirlerine direkt otobüsleri olan David’den geçmek gerekiyor; buradan Boquete’ye yaklaşık 45 dakikada bir sık bağlantı var, yaklaşık bir saat.
Boquete, daha önce bahsettiğim, Bocas del Toro ve Santa Catalina’dan bağlantıları olan turist servisleri kapsamında da yer alıyor. Elbette toplu taşıma çok daha ucuz.
The Lost and Found Hostel
Küçük bir parantez: David’den Almirante’ye (Bocas del Toro) giden yol üzerinde, kelimenin tam anlamıyla hiçliğin ortasında, Fortuna doğa rezervinin yağmur ormanının içinde, Barú Yanardağı manzaralı bu hostel var (resmi site). Ne yazık ki gitmedim ama birçok gezginin anlattıklarını duydum ve fotoğraflara ve yorumlara göz atınca gerçekten muhteşem bir yer gibi görünüyor; bir sürü grup aktivitesi, gezi ve oyun organize ediliyor.
Hostele ulaşmak için ormanda yaklaşık 15 dakika yürümek gerekiyor ama patikanın başına yakın küçük meyve-sebze dükkânının sahibi ailenin birkaç dolar karşılığında bagajla yardım edebileceği yazıyor. Her halükârda bağlantıyı buraya bırakıyorum. Eklemek istediğim tek şey, hostelin restoranındaki yemeklerin süper ucuz olmadığı; dolayısıyla bütçen kısıtlıysa belki yanında yiyecek getirmeyi düşünebilirsin.
Lost & Found hostel.
Bocas del Toro
Kosta Rika sınırına yakın bu Karayip takımadası, şüphesiz ülkenin en turistik destinasyonlarından biri. Ana adadaki Bocas Town, takımadanın açık ara en büyük yerleşimi; burada bir sürü konaklama seçeneği, süpermarketler, bankalar, çeşitli dükkânlar ve hatta bir havalimanı var.
Ama bu, takımadanın yalnızca çok küçük bir bölümü; çünkü ünlü “playa rana roja”nın (Google Maps) bulunduğu Isla Bastimentos ve birkaç lodge dışında neredeyse tamamen ıssız olan Isla Solarte gibi, taxi boat ile kolayca ulaşılabilen başka adalar da var; Isla Solarte’de 2016’da ülkenin en iyi hostel ödülünü kazanan ünlü Bambuda Lodge Hostel de var (çok önceden rezervasyon yap!). Özetle aktivite/tur yapmak için ana adayı, gece hayatı arıyorsan Bastimentos ve Solarte’yi tavsiye ederim. Daha rahat bir atmosfer için ise birçok kişi birkaç günü bir yerde, birkaç günü diğerinde geçirmeyi tercih ediyor.
Zapatillas adaları turu.
Bocas del Toro’da yapılacak ve görülecek şeyler
Yapılacak çok aktivite var ve Bocas Town’daki acenteler çeşitli turlar sunuyor. Ben, kaldığım hostelin sunduğu, 20 $ ödediğim harika bir tura katıldım; tura yunusları görmemenin pratikte imkânsız olduğu yunus koyu, harika Zapatillas adaları (cennet adası idealine mükemmel biçimde uyan, ıssız iki atol), tembel hayvanların yaşadığı bir ada ve snorkeling dahildi. Tur harikaydı ve kesinlikle tavsiye ederim; güzergâhın sanırım oldukça standart olduğunu ve bu yüzden birçok acente/tesis tarafından sunulduğunu düşünüyorum. Bana bu turun resmi fiyatının artık 30 $ olduğu söylendi ama sabah 9:30 civarında, tekneyi doldurmaları gerektiğinde (hepsi 10 civarında kalkıyor) ana caddede dolaşırsan fiyatı rahatlıkla 25 $’a kadar düşürebilirsin.
Dalış sertifikamı birkaç ay sonra Honduras’ta aldım, bu yüzden Bocas del Toro’da dalış yapma zevkini yaşayamadım ama bana gerçekten buna değdiği söylendi ve fiyatlar hiç de fena değil, iki dalış için 70 $.
Bir diğer popüler aktivite, Bocas Town’ın karşısındaki Carenero adasına tekneyle (1 $) gitmek; plajlar daha güzel ve yüzmeye uygun. Oraya gittiğinde Acqua Lounge Bar’a uğramanı tavsiye ederim; deniz kıyısında, havuzu, tramplenleri, salıncakları vb. olan bir mekân.
Yunus koyu.
Bocas del Toro’da konaklama
Ben Spanish by the Sea‘de kaldım; burası hostel olmasının yanı sıra bir İspanyolca okulu da! Rahat bir atmosfer, geniş ve ferah bir mutfak; kısacası harika bir konaklama geçirdim, özellikle o sırada orada bulunan diğer öğrenciler ve öğrenci olmayanlar sayesinde. Deniz kıyısında kesinlikle daha şirin tesisler var.
Bocas del Toro’ya ulaşım
Boquete ya da Santa Catalina’dan önce David’e ulaşman gerekiyor. Buradan Almirante’ye sık sefer var (8,30 $, 4–5 saat); Almirante terminaline vardığında limana yürüyerek gidebilirsin (10–15 dakika) ya da taksiye binebilirsin (1 $). Limandan Bocas Town’a gidiş-geliş yapan tekneler var; tek yön 6 $, gidiş dönüş 10 $.
Panama City’den geceleri de direkt otobüs sunan bir şirket var, yaklaşık 30 $; biletler adadaki bazı acentelerde ya da Panama City’deki Albrook terminalinde satılıyor.
Kosta Rika’daki Puerto Viejo’dan Sixaola’ya (Panama ile sınır şehri) giden direkt otobüse bin; sınırı geçtikten sonra Changuinola’ya giden direkt otobüse binebilirsin (1 $) ve sonra Almirante’ye giden otobüse aktarma yapabilirsin (1,50 $). Sınırda bekleyen çok sayıda taksi de var; paylaşımlı olursa iki otobüsten pek daha pahalı değil ve belirgin biçimde daha hızlı.
Not: Herhangi bir hostelden rezerve edilebilen, Boquete’ye (30 $) ve Santa Catalina’ya (8 saat, 60 $) gidip gelen doğrudan turist servisleri var; elbette toplu taşıma çok daha ucuz.
Panama için önerilen rotalar
Aşağıda 10 günlük, 2 ve 3 haftalık olası rotaları sıralıyorum; belirli bir süre için mükemmel rota diye bir şey elbette yok, o yüzden şimdiye kadar okuduklarını göz önünde bulundurarak aşağıdakini ilham olarak al ve rotayı ilgi alanlarına/bütçene göre değiştir!
Panama’da 10 günlük rota
On gün çok fazla değil; bu yüzden zaten kısıtlı olan zamandan sürekli yer değiştirmeden en iyi şekilde yararlanabilmek için yalnızca 3 destinasyona odaklanmanı tavsiye ederim. Bütçen izin veriyorsa Bocas del Toro yerine daha pahalı olan San Blas takımadalarını ziyaret etmeyi düşün.
Panama City (2 gece)
Gün 1:
Jet lag’ini at, şehir merkezini keşfet.
Gün 2:
Sabah Panama Kanalı’nı, öğleden sonra Casco Viejo ve Ancon Hill’i ziyaret et.
Konaklama: Zebulo Hostel
Boquete (4 gece)
Gün 3:
Boquete’ye geçiş.
Gün 4–5–6:
Boquete’de yapılacak ve görülecek şeyler bölümünde anlatıldığı gibi yapılabilecek bir sürü aktivite var. Ben pek çok şey arasından Barú Yanardağı’na tırmanışı kesinlikle tavsiye ederim ama ilgilenmiyorsan daha kısa trekkingler seçebilir, bazı kahve plantasyonlarını ya da ilgini çeken her şeyi ziyaret edebilirsin.
Konaklama: Bambuda Castle
Bocas del Toro (4 gece)
Gün 7:
Bocas del Toro’ya geçiş.
Gün 8–9–10:
Burada da büyük ölçüde ilgi alanlarına bağlı; bence kesinlikle kaçırmaman gereken şey, muhteşem Zapatillas adalarını da kapsayan bir tekne turu. Son gün Panama City’ye giden gece otobüsüne bin.
Panama’da 2 ya da 3 haftalık rota
Birkaç gün daha vaktin varsa, iki haftalık rotada zaten anılanların dışındaki diğer destinasyonları kesinlikle değerlendirebilirsin. Daha önce de söylediğim gibi bütçen izin veriyorsa, belki Portobelo’dan geçerek San Blas’ı rotana ekleyebilir ya da Boquete’ye varmadan önce Valle de Antón / Santa Catalina’da durabilirsin. Bocas del Toro’ya gitmeden önce Lost and Found hostelinde birkaç gün.
2–3 haftası olan bazıları Kosta Rika’yı da rotaya eklemeyi düşünebilir. Ben açıkçası bu tür zorlamaların hayranı değilim ve tavsiye etmem; çünkü insan yolculuğunun tadını gerçekten çıkarmadan otobüste bir sürü zaman geçirme riskiyle karşı karşıya kalır, ama elbette seçim senin!
Panama içinde ulaşım
Panama’da otobüsler
Otobüsler, ülke içinde ulaşmanın açık ara en ucuz ve en popüler yolu. Pan-Amerikan Otoyolu boyunca ve büyük şehirlerde otobüsler rahat ve modern: çoğunlukla iki tür sunuluyor, normal olanı ve daha az durduğu için daha hızlı olan ekspres olanı. Kısa mesafelerde hâlâ ünlü “chicken buses” kullanılıyor; bizim için bunlar eski filmlerde görmeye alışık olduğumuz Amerikan okul otobüsleri! Daha az rahat ve bazen aşırı dolu.
Otobüs saatlerine bakmak için bu siteyi tavsiye ederim.
Bazı popüler turistik destinasyonlara yalnızca turistlerle çalışan minibüsler sefer yapıyor. Kesinlikle daha hızlılar, seni doğrudan kaldığın yerden alıyorlar ve ara durak yapmıyorlar. Çok daha pahalılar ve kesinlikle Santa Catalina – Boquete ve Boquete – Bocas del Toro güzergâhlarını kapsıyorlar.
Panama’da, bir nedenden ötürü, otobüs biletlerini çevrimiçi satın almak mümkün değil ama seferler sık ve bir yer garantilemek için terminale erken gitmen ya da en fazla bir sonraki seferi beklemen yeterli.
Panama City’den kalkışlar için bir önceki gün terminale gidip ertesi gün için yer ayırtabilirsin. Metroyla yolculuk hızlı ve ucuz; ya da biletleri panamabusticket.com üzerinden çevrimiçi alabilirsin, hizmet 7 $ ve kısacası terminale biletleri almak için birini gönderiyorlar, biletler sana terminalde teslim edilecek (denemedim ama güvenilir görünüyor, kalkıştan önce bileti nasıl alacağına dair talimatların e-postayla gönderildiği yazıyor). Bazı otobüsleri bu sayfada da listelenmiş bulabilirsin.
Not: Albrook terminalinde otobüse binmeden önce ödenmesi gereken 0,10 $’lık bir geçiş ücreti var. Yalnızca toplu taşıma kartıyla ödenebiliyor; ama bir nedenden ötürü bu kartın terminalde satın alınmış olması gerekiyor, metro istasyonundan alınmış (diğer her durumda, otobüsler dahil, çalışan) olanı olmuyor. Ben nazikçe başka birinden ödemesini isteyip nakit teklif ettim.
Chicken Bus.
Panama’da taksiler
Taksiler taksimetre kullanmıyor ve sürprizlerden kaçınmak için binmeden önce fiyat pazarlığı yapmanı kesinlikle tavsiye ederim. Belki hostelinden/otelinden belirli bir güzergâh için doğru fiyatı sorabilirsin. Panama City’de normal taksilerden daha ucuz ve verimli olan Uber‘i kullan.
Panama’da iç hat uçuşları
AirPanama, David, Bocas del Toro ve ülke içindeki diğer destinasyonlara epey iç hat uçuşu sunuyor, ancak otobüsler açık ara daha ucuz. CopaAirlines yalnızca Panama City – David uçuşları sunuyor.
Panama’da otostop
Otostop, kırsal bölgelerde trafiğin yoğun olduğu bölgelere göre daha kolay işliyor gibi görünüyor; yoğun bölgelerde benzin istasyonlarında bekleyip doğrudan kamyon şoförleriyle konuşmak daha iyi.
Panama seyahati: masraflar
Panama’ya seyahat ne kadar tutar? Panama, Kosta Rika’dan sonra muhtemelen Orta Amerika’nın en pahalı ülkesi ama yine de Avrupa standartlarına göre ucuz. İyi haber şu ki bölgenin en ucuz uçuşlarını sık sık sunuyor; Avrupa’dan Panama City’ye bir uçuş gidiş dönüş ortalama 500 € civarında. En iyi fırsatları nasıl bulacağına ve çeşitli uçuş arama motorlarını nasıl kullanacağına dair rehberimi okumanı tavsiye ederim.
Panama’da ulaşım maliyeti
Karayolu ulaşımı özellikle ana yollar boyunca gerçekten ucuz; buralarda ortalama yolculuk saati başına 1–2 $ ödeniyor. İç hat uçuşları ise gerçekten pahalı, Panama City – David güzergâhı yaklaşık 100 $ tutuyor, otobüs ise 15 $.
Panama’da konaklama maliyeti
Yatakhanede bir yatak ortalama 10 ila 15 dolar arasında tutuyor; çift kişilik oda için ise yaklaşık 30 $ ödemeye hazırlıklı ol. Hosteller çoğu zaman kahvaltıyı da içeriyor. Ucuz bir otel odası için yaklaşık 20 $ ödemeye hazırlıklı ol; daha lüks bir şey istiyorsan en az 40 $.
Bambuda Castle hostel.
Panama’da yemek maliyeti
Neredeyse her zaman tavuk, pirinç ve fasulye içeren tipik yemekleri doğaçlama lokantalarda yemek gerçekten çok ucuz, 2–4 $. Biraz daha ciddi bir restoran için en az 10 $ ödemeye hazırlıklı ol.
Sonuç olarak, Panama Orta Amerika’nın en pahalı ülkeleri arasında olsa da, günde 30–40 euroluk bir bütçe, kendi başına seyahat eden çoğu gezgin için fazlasıyla yeterli olmalı; yeter ki hostelde ya da ucuz konaklamalarda kalınsın ve birkaç öğün yemek yapılsın. Bence Panama seyahatinin bütçesini derinden etkileyebilecek tek şey, San Blas adalarına yapılan bir tur.
Kur ve para çekme komisyonlarını azaltmak için en iyi seyahat kartları rehberimi burada bulabilirsin.
Panama seyahati: güvenlik
Panama güvenli mi? Evet! Bu rehberin başında da söylediğim gibi, Panama Latin Amerika’nın en güvenli ülkelerinden biri. Panama City’nin bazı mahalleleri dışında hiçbir sorun yaşamaman gerekir, kırsal bölgeler son derece güvenli ve buradaki insanlar cana yakın ve meraklı. Her yerde başına gelebilecek aksilikleri karşılamak için bir seyahat sigortası yaptırmayı unutma, göreceksin ki her şey yolunda gidecek.
Yine de güvenli seyahat için püf noktaları ve ipuçları içeren yazıma göz atmanı tavsiye ederim.
Panama’ya seyahat mi planlıyorsun? Şu yazılara göz at:
Seyahatte yanına alınacak şeylerin listesi
Hangi seyahat sırt çantasını seçmeli
Aklına takılan bir soru mu var? Ya da güncel bilgilerin mi var? Bir yorum bırakmaktan çekinme ya da bana Instagram‘dan yaz!
Sitemde artık reklam olmadığı için, bu yazıyı faydalı bulduysan seyahat sigortanı bu sayfadaki bağlantılardan biri üzerinden satın alabilirsin. Böylece sana hiçbir ek maliyeti olmadan işimi desteklemiş olursun. AB’de ya da Birleşik Krallık’ta yaşıyorsan True Traveller‘ı öneririm. Diğer herkese, %5 indirim alabileceğin HeyMondo‘yu öneririm. Desteğin için teşekkürler!
Bağış / sanal pizzalar ve biralar için 🙂
Yazıyı beğendin mi? Pinterest’e kaydet!
