Laos, resmî adıyla Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti (Lao PDR), tüm Güneydoğu Asya’nın en az keşfedilen ve en çok küçümsenen ülkelerinden biri.
Belki bölgedeki denize kıyısı olmayan tek ülke olduğu için, belki Myanmar’daki Bagan ya da Kamboçya’daki Angkor Wat gibi dünyada eşi benzeri olmayan cazibe merkezleri bulunmadığı için, sonuç olarak ülke diğer ülkelere kıyasla turizmden küçük bir pay alıyor; ama sana temin ederim ki görülmeye kesinlikle değer pek çok cevheri saklıyor.
Altı hafta boyunca sırt çantamla kuzeyden güneye gezdim (burada yolculuğumun videosunu bulabilirsin – İtalyanca, ama altyazıları açabilirsin) ve bu rehberde seyahatini en iyi şekilde planlaman için çok sayıda faydalı tavsiye ve bilgi bulacaksın.
Hızlı menü

Laos’un kuzeyindeki bir köyde çocuklar.
Laos, bölgedeki hemen hemen tüm diğer ülkeler gibi, birbirinden net biçimde ayrılan iki mevsime sahip: kurak mevsim ve yağmur mevsimi. Genel olarak Laos’u ziyaret etmek için en iyi dönem, kabaca kasımdan nisana kadar süren kurak mevsime denk geliyor; yağış olmaması ve sıcaklıkların düşük, kuşkusuz yılın en hoş seviyesinde olması sayesinde kasım, aralık ve ocak ayları hepsinin en iyisi sayılıyor. Elbette bu dönem aynı zamanda çok yüksek sezona denk geliyor ve bu da özellikle konaklamanın ve bazı aktivitelerin fiyatlarına yansıyor.
Mart ayından itibaren sıcaklık ve nem belirgin biçimde yükselir ve yağmurlardan hemen önce, mayıs civarında zirveye ulaşır. Bu aylar en hoş aylar olmasa da ülkeyi ziyaret etmek için yine de iyi bir dönem.
Yağmur mevsimi ideal olmasa da önemli avantajları var: manzara kelimenin tam anlamıyla yeşile bürünüyor, pirinç tarlaları nihayet renk alıyor ve güzelim şelaleler tam kapasiteyle akıyor. Neredeyse her gün yağan yağmurlar, özellikle nemli mevsimin ilk aylarında, birkaç saatlik bir zaman dilimine yoğunlaşma eğiliminde; mevsim ilerledikçe çok daha sık yağıyor ve ağustosta zirveye ulaşıyor.
Yağmurların zirve yaptığı dönemde bazı yollar kullanılamaz hale gelebilir ve karayoluyla ulaşım zorlaşır; trekking ve tubing gibi birçok aktivite de pratikte söz konusu bile olamaz. Eylül ve ekim iyi aylar olabilir; nitekim yağışlar azalıyor ve sıcaklıklar düşüyor, ta ki kasımda kurak mevsime geçilene kadar.

Luang Prabang.
2019 yazından beri “Evisa” denen vize için resmî devlet sitesinden çevrimiçi başvuru yapılabiliyor. Şu anda yalnızca Vientiane, Luang Prabang ve Pakse havalimanlarında, bir de Tayland’a açılan iki kara sınır kapısında, yani Vientiane ve Savannakhet’te (Friendship Bridge I ve Friendship Bridge II) kabul ediliyor. Ücreti 50 $; bu, tuhaf bir şekilde varışta vizeden daha yüksek, o yüzden ben ikinci seçeneği tavsiye ederim.
30 gün geçerli varışta vize tüm uluslararası sınır kapılarında alınabiliyor; 35 $ nakit ödeme (banknotların kusursuz durumda olduğundan emin ol) ve bir vesikalık fotoğraf gerekiyor. Bazı sınır kapılarında ayrıca hafta sonları başvuruyu işleme koymak için 1 $ isteniyor; bunun yasal olup olmadığı bir muamma olarak kalıyor.
Vize, herhangi bir göçmenlik ofisinde, günlüğü 20.000 KIP (yaklaşık 2 €) karşılığında iki kez 30 gün uzatılabilir. Yani vizeyi kaç gün uzatmak istediğine, en fazla 30 gün olmak üzere, sen karar verebiliyorsun ve her gün için ücret 20.000 KIP. Vize süreni aşarsan, yani “overstay” yaparsan günlük 10 $ ceza kesiliyor. Tayland sınırına yakınsan, ekonomik açıdan visa run yapmak vize yenilemeye göre daha ucuz ve tamamen kabul görüyor.
Laos zorunlu aşı istemiyor ama Hepatit A ve B önerilir.
Vizeler ve diğer konularda güncel bilgi için kendi ülkenin dışişleri bakanlığının seyahat duyurularını kontrol etmeni tavsiye ederim (örneğin Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Yurt Dışı Seyahat Duyuruları sayfası).

Nong Khiaw’daki seyir noktası.
Bu rehberde fiyatlar çoğunlukla yerel para birimiyle ifade ediliyor. Laos’un resmî para birimine “Lao Kip” deniyor ve “KIP” olarak kısaltılıyor.
Kur yaklaşık 1€ = 25.000 KIP. Güncel kur için bu sayfaya göz atmanı tavsiye ederim.

Pek çok kişi Laos’a Tayland’ın kuzeyinden girdiği için, anlatılan destinasyonlar pratik olsun diye kuzeyden güneye doğru sıralanıyor.
Not: Rehber boyunca birçok kez https://www.alltrails.com/ bağlantısıyla karşılaşacaksın. AllTrails uygulamasından çevrimdışı navigasyon kullanmak istersen pro sürüme geçmen gerekiyor. Ama sorunu, koordinatları sitenin masaüstü sürümünden “Google Earth KML” formatında indirip ardından Organic Maps‘e yükleyerek aşabilirsin; Organic Maps kesinlikle en sevdiğim seyahat uygulamalarından biri.
Mekong kıyısında, Tayland sınırında yer alan şehir, birçok kişi için ülkenin diğer destinasyonlarına giden basit bir kavşaktan ibaret.
Şehrin kendi başına sunacağı pek bir şey yok; daha önce de söylediğim gibi çoğu kişi Luang Prabang’a giden slow boat’a binmeden önce burada yalnızca bir gece geçiriyor. Meşgul olacak bir şey arıyorsan, güzel bir gün batımı izlenebilen tapınağı ve kaleyi ziyaret edebilirsin; kale pek etkileyici değil. Ya da günü nehir boyundaki sayısız bardan ve restorandan birinde geçirebilirsin.

Huay Xai tapınağına çıkan merdivenler.
Luang Prabang’a slow boat
Ben kişisel olarak farklı bir güzergâh seçip karayoluyla Luang Namtha’ya gittim, ama Huay Xai’ye vardıktan sonra Luang Prabang’a giden slow boat açık ara en popüler seçenek.
Slow boat ile yolculuk iki günde tamamlanıyor, geceyi geçirmek için Pakbeng’de mola veriliyor; günde yaklaşık 7 saat teknede geçiyor ve çelişkili görüşler duydum: kimileri son derece keyifli bir yolculuk olduğunu söylüyor, kimileri de ilk günün daha ilk saatinden sonra bıktığını. Yine de herkes motordan mümkün olduğunca uzağa oturmaya çalışmak gerektiği konusunda hemfikir!
Slow boat bileti şehirde hemen hemen her yerden alınabiliyor; Pakbeng’deki konaklama hariç fiyatı yaklaşık 300.000 KIP olmalı.
Daha hızlı ve ekonomik ama Mekong’da tekneyle gitme deneyiminden yoksun alternatif, gece otobüsüne ya da gündüz minibüsüne binmek; ücreti 180.000 KIP, yolculuk yaklaşık on saat sürüyor.
Son olarak, bütçesi olanlar için bu güzergâhı kat eden ve yol boyunca bir dizi aktivite içeren lüks tekne turları da var.

Gibbon Experience’ın ağaç evlerinden biri.
Gibbon Experience
Birçok kişinin Huay Xai’de kalmasının ikinci nedeni bu ve bu sefer kendi deneyimimden bahsediyorum, çünkü üç günlük tura bizzat katıldım. 1996’da doğan ve 2008’de Nam Khan Ulusal Parkı’nın kurulmasıyla sonuçlanan çok güzel bir koruma projesi. Proje bugün yerel halktan yaklaşık 130 kişiye iş sağlıyor.
Ayrıntıya girersek, sunulan şey ulusal park içinde ormanda iki ya da üç günlük bir deneyim. Parkın içinde dünyanın en yüksek ağaç evleri inşa edilmiş, geceyi orada geçirebilirsin; ayrıca ormanın içinde ulaşımı sağlayan 15 km’den uzun zip line hatları ve elbette bir dizi patika var.
Projenin adından da anlaşılacağı gibi, Gibbon Experience’ta jibonları görme ihtimali gerçekten yüksek; ben kişisel olarak güzel bir grup gördüm, çağrılarını duymak gerçekten süper bir his! Bu güzel deneyimin tek olumsuz yanı kesinlikle fiyatı: üç gün iki gece için yaklaşık 300 €, iki gün bir gece için 200 €.
Elbette her şey dahil ve servis edilen yemekler harika, rehberler sempatik ve yardımsever; ama sınırlı bir bütçeyle seyahat ediyorsan bu parayı seyahatini birkaç hafta uzatmak için kullanmak muhtemelen daha iyi.
Ama bunu karşılayabiliyorsan, yeterince tavsiye edemem: yalnızca inanılmaz ve dünyada eşi benzeri olmayan bir deneyim olmakla kalmıyor, aynı zamanda harika bir koruma projesine destek olmuş oluyorsun.
Son olarak, üç tür tur var; jibonları görme şansını en üst düzeye çıkarmak istiyorsan ya da fazla yürümek istemiyorsan “classic” turu tavsiye ederim.
Her halükârda, ihtiyacın olan tüm bilgileri resmî sitede bulabilirsin.

Gibbon Experience sırasında zip line.
Huay Xai’de konaklama
Yalnız seyahat ediyorsan Little Hostel‘i şiddetle tavsiye ederim; tam merkezde, gerçekten şirin ve temiz bir hostel, personeli son derece nazik ve yardımsever. Sadece sekiz yatağı olduğu için kesinlikle önceden rezervasyon yapmalısın. Alternatif olarak uygun fiyata özel oda sunan çok sayıda guesthouse var. Bir arkadaşım Oudom Phone Guesthouse 2‘de kaldı ve bana tavsiye etti.
Huay Xai’ye ulaşım
Tayland’dan geliyorsan, her gün 10:00’da Chiang Rai Terminal 2‘den kalkan, 225 THB’lik direkt bir otobüs var. Her iki göçmenlik ofisinde de seni bekliyor ve Huay Xai otogarında indiriyor.
Daha ucuz bir alternatif, (Chiang Rai) şehir merkezinden Terminal 1‘den sınıra giden otobüse binmek; oradan iki göçmenlik ofisi arasında bir servis olması gerekiyor, ardından seni doğrudan merkeze götüren tuk tuklar var ve Huay Xai otogarında iniyorsun; direkt otobüsle de yine de merkeze kişi başı sabit 100 THB’ye bir tuk tuk tutman gerekir.
Son olarak, Tayland’dan ayrılmadan önce tüm bahtlardan kurtulmana gerek yok, Huay Xai’deki kur çok iyi.
Luang Prabang’a günde en az üç otobüs var, ikisi gündüz biri gece; kuzeydeki Luang Namtha’ya ise günde iki sefer var, sabah 9:00’da ve sonra 12:30’da. Vientiane’e giden ise yalnızca bir direkt otobüs var.

Laos’un kuzeyinde, Çin sınırına yakın olan bu şehir kesinlikle büyüleyici değil ama yakındaki Nam Ha Ulusal Parkı’nı ziyaret etmek isteyenler, Çin’den gelen ya da yolculuğunu Çin’e doğru sürdürenler ya da sadece slow boat’a veya Luang Prabang’a giden uzun otobüs yolculuğuna alternatif arayanlar için ideal bir üs.
Şehirde, ülkenin kuzeyinde özellikle popüler olan en az birkaç geleneksel sauna var; giriş yalnızca 15.000 KIP, masaj istersen ayrıca ödeniyor. Bunun dışında şehirde merkezin hemen dışındaki sabah pazarına uğramanı tavsiye ederim, akşamları ise gece pazarı tam merkezde.

Nam Ha Ulusal Parkı’nın patikaları boyunca.
Nam Ha Ulusal Parkı’nda trekking ve rafting
Merkezdeki ana cadde boyunca en az beş altı acente var ve her biri çeşitli turlar sunuyor: bir günlük ya da etnik köylerde konaklamalı beş güne kadar trekking ya da ormanda “survival tour” denen kamplı turlar, yani trekking ve rafting karışımı. Teklifler ve fiyatlar gerçekten çok çeşitli.
Ben sonunda Into The Wild şirketiyle, 65 $ ödeyerek, etnik bir köyde konaklamalı iki günlük bir trekking yaptım. Ertesi gün maliyeti paylaşabileceğim başka katılımcıları olan tek şirketti; tur şirindi ama kesinlikle pek özel bir şey değildi, geri dönsem muhteşem yorumları olan, daha pahalı olsa da Discovering Laos acentesini seçerdim.
En büyük iki şikâyetim şunlar: bir homestay yerine köyün kenarındaki bir tesiste uyuduk ve rehberimiz, diğer şirketlerin sunduğu gibi geleneksel bir yemek dersine katılmak yerine yemeklerimizi kendisi pişirdi.
Bütçen kısıtlıysa tavsiyem merkezde bir tur atıp hangi acentelerin önümüzdeki günler için rezervasyonu olduğuna bakman (hepsinin ofisinin dışında rezervasyonların yazılı olduğu küçük bir tahta var); böylece turun maliyetini düşürebilirsin. Her halükârda tripadvisor/Google Maps’teki yorumlara göz atmayı unutma.
Son olarak, o dönem (mart) nehrin seviyesi kano yapmak için çok düşüktü ama kurak mevsimin başında gerçekten eğlenceli bir aktivite olması gerek.

Trekking sırasında geceyi geçirdiğimiz köy.
Muang Sing
Muang Sing kelimenin tam anlamıyla Çin sınırından önceki son şehir; kesinlikle mutlaka görülmesi gereken bir yer değil ama bir scooter kiralayıp şehri Luang Namtha’dan ayıran 60 km’yi gitmek günü geçirmek için son derece keyifli bir yol.
Az trafikli yol iyi durumda ve kırsal köylerin ve ormanın içinden geçiyor, gerçekten manzaralı. Sakin sürersen yaklaşık iki saat sürüyor, Muang Sing’de öğle yemeği yiyip öğleden sonra şehre dönebilirsin. Ayrıca Pha Yueang şelalesinde durmanı tavsiye ederim; kısa bir patikanın sonunda ulaşılıyor, pek etkileyici değil ama kesinlikle şirin ve bacakları açmak için güzel bir yol; giriş teknik olarak 10.000 KIP ama ben gittiğimde kontrol eden kimse yoktu ve bedava girdim.
Yarı otomatik bir scooterı bu dükkândan 50.000 KIP’e kiraladım, otomatik scooter 70.000 KIP, depozito olarak pasaport isteniyor.

Pha Yueang şelalesi.
Luang Namtha’ya ulaşım
Otogar şehrin yaklaşık 10 km güneyinde, tuk tukların sabit fiyatı 20.000 KIP. Buradan Luang Prabang’a (yaklaşık 8 saat), Nong Khiaw’a (yaklaşık 6 saat) ve Huay Xai’ye (yaklaşık 4 saat) doğrudan bağlantılar var. Ayrıca Çin sınırına giden birkaç sefer ve başkent Vientiane’e ve Vientiane’den hava bağlantıları da var. Luang Prabang, Vang Vieng ve Vientiane bağlantıları olan yeni Nateuy tren istasyonuna (Google Maps) kolayca ulaşılabilir. Luang Namtha’ya gidip gelen ortak minibüsler yaklaşık 50.000 KIP tutmalı. Tren biletlerini 12go üzerinden çevrimiçi satın alabilirsin.
Luang Namtha’da konaklama
Kesinlikle en ucuz seçeneği arıyorsan Manychan Guesthouse yatakhanesi olan tek seçenek gibi görünüyor, geceliği 30.000 KIP. Ben ana yoldan uzakta bulunan Adounsiri Guesthouse‘ta kaldım: geniş ve temiz oda 70.000 KIP, gerçi başta 80.000 istemişti. Ayrıca tam merkezde mükemmel bir çözüm olan Thoulasith Guesthouse‘a da göz attım. Yine ucuz ama merkezin dışında, nehir kıyısında gerçekten şirin bir ortam arıyorsan Taidam Guesthouse‘a bak.
Nong Khiaw Laos’un klasik rotasında yer almıyor ama Luang Prabang’a yalnızca üç saat uzaklıkta olduğu için özellikle popüler hale geliyor. Nam Ou nehrinin kıyısında, kireçtaşı dağlarla çevrili küçük bir şehir; manzarası Vang Vieng’e benziyor ama atmosferi belirgin biçimde daha kırsal ve rahat.

Nang None Mountain’dan Nong Khiaw manzarası.
Gerçekten sakin bir yer, nehir kıyısında bir bungalov kiralayıp birkaç günü dinlenerek geçirebileceğin bir yer; yine de şehirde ve çevresinde yapılacak birçok gezi ve aktivite de var.
Şehre hâkim seyir noktalarına çık
Şehrin çevresinde en az üç tane gerçekten harika seyir noktası var. Phadeng Peak, yürüyüş temposuna göre yaklaşık 40–60 dakikada çıkılıyor, hem gün doğumunda hem gün batımında harika manzara sunuyor, istersen zirvede kamp da yapabilirsin; patika takip etmesi kolay ve bakımlı, giriş 20.000 KIP. GPS izi All Trails‘te.
Çıktığım ikinci seyir noktası Nang None Mountain; aslında burada birbirinden net biçimde ayrılan iki seyir noktası var: ilki biraz daha aşağıda, ikincisi ise daha yukarıda ve bence daha iyi bir manzara sunuyor, giriş 15.000 KIP.
Az önce bahsettiğim ikisi arasında en güzeli Phadeng. Son olarak üçüncü ve son bir seyir noktası daha var; ben gitmedim ama fotoğraflara bakılırsa hiç de fena görünmüyor, yakın zamanda açıldığı için diğer ikisi kadar popüler değil ama hepsinin en yükseği gibi görünüyor, o yüzden çıkmak için bir saatten çok daha fazla gerekeceğini tahmin ediyorum; patikanın başlangıcı burası olmalı, giriş 20.000 KIP. All Trails.
Her durumda yanına bir kafa feneri almanı tavsiye ederim, özellikle gün batımı için çıkmaya karar verirsen.

Phadeng Peak, Nong Khiaw.
Pha Kuang Cave
Mağara şehrin biraz dışında ama rahatlıkla yürüyerek ulaşılabilir; yorumlar epey karışık ama keşfetmeyi seviyorsan kesinlikle değer, sana temin ederim. Giriş 10.000 KIP ve yoksa sana bir kafa feneri veriyorlar.
Savaş sırasında bomba sığınağı olarak kullanılan bir mağara ve geçitler yer yer son derece dar, odalar arasında ilerlemek için kelimenin tam anlamıyla yerde sürünmek gerekiyor; bana göre son derece eğlenceli ve maceralı ama kirlenmeye ve akrobat manevraları yapmaya hazır değilsen, muhtemelen kaçınırdım.
Şehrin yakınındaki bir başka mağara da Pha Tok Cave; ben bizzat gitmedim ama yoruma bakılırsa pek bir şey gibi görünmüyor.
Son olarak, Nong Khiaw’da sunulan aktiviteler arasında nehir boyunca kano, bir scooter kiralayıp kendi başına gezebileceğin etnik köylere ziyaretler, zip lining ve son olarak Tiger Trails’in sunduğu, “100 Waterfalls” adlı epey popüler bir trekking var; hakkında tripadvisor‘dan okuyabilirsin.

Pha Kuang Cave’de yolumu bulmaya çalışırken ben.
Nong Khiaw’da konaklama
Ben Khamphan Guesthouse Riverview‘de kaldım; pazarlık ettikten sonra arka tarafta geceliği 50.000 KIP’e özel bir oda almayı başardım. Bana Delilahs‘ın 35.000 KIP’e iyi bir yatakhanesi olduğu söylendi. Yüksek sezonda fiyatlar muhtemelen daha yüksektir, her halükârda epey guesthouse var ve iyi bir seçenek bulmak sorun olmamalı, üstelik şehir gerçekten çok küçük.
Nong Khiaw’a ulaşım
Luang Prabang’dan yaklaşık 3 saat, 40.000 KIP; Luang Namtha’dan yaklaşık altı saat, 100.000 KIP. Teknik olarak Vientiane ve Phonsavan’a giden gece otobüsleri de var. Ben Nong Khiaw otogarından merkeze yürüdüm ama istersen bir tuk tuk yalnızca 5.000 KIP.
Dağların arasına gömülmüş bu minicik köy, Nong Khiaw’ın kuzeyinde nehir kıyısında yer alıyor ve yalnızca tekneyle ulaşılabiliyor. 2013’e kadar gün boyu elektriği bile yoktu, bugün bir bakıma popüler bir destinasyon haline geldi ama yine de fişi çekip kafa dinleyebileceğin sakin bir yer olmaya devam ediyor.
Günleri nehir manzaralı bir hamakta tembellik ederek geçirebilirsin ama aktif kalmak istersen işte birkaç öneri.
Phanoi viewpoint
Bu seyir noktası burada, köye iki adım mesafede ve aşağıdaki küçük köye ve nehre çok güzel manzaralar sunuyor; patika bu noktada başlıyor, giriş 10.000 KIP, kişinin temposuna bağlı olarak çıkmak 20 ile 40 dakika sürüyor. GPS izini bu sayfada bulabilirsin.
İstersen biraz daha aşağıda başka bir seyir noktası daha var; girişi bu noktada, manzarası diğer viewpoint’inkine benziyor ama güzergâh daha kısa ve keşfedebileceğin iki mağara da var; burada da giriş 10.000 KIP.

Phanoi viewpoint.
Pha Boom Viewpoint
Bu seyir noktası köyün karşı tarafında; mart ortasında hava durumu ideal olmadığı için (ufukta neredeyse her zaman sis var) çıkmadım ama yılın diğer zamanlarında çekilmiş fotoğraflara bakılırsa bence kesinlikle buna değer. Patika bu noktada başlıyor ve yazılana göre giriş 30.000 KIP, Gecko Restaurant‘ta ödeniyor.
Yorumlara göre patika, özellikle son bölümünde oldukça zorlu, gidiş dönüş 4–5 saat. Patikanın tarifini bu sayfada bulabilirsin.
Houay Bo, Houay Sen ve Ban Na
Houay Bo, Houay Sen ve Ban Na, Muang Ngoy’dan yürüyerek ulaşılabilen üç köy; pirinç tarlalarının arasında yürüyüp kırsal yaşamı izleyerek günü geçirmek için güzel bir yol. Üç köyde de geceyi geçirebileceğin guesthouse var. Ben Ban Na ve Houay Bo’yu gezdim; özellikle kurak mevsimin ilerlediği dönemde, pirinç tarlaları tamamen kuruyken pek özel bir şey değil, ama yürüyüş yapmak ve öğle yemeği için ya da sadece bir çay içmek için durup otantik köy yaşamını izlemek hoşuna gidiyorsa, günü geçirmek için kesinlikle güzel bir yol.

Güzergâh boyunca pirinç tarlaları.
Tad Mook
Bu şelale Muang Ngoy’un yaklaşık 10 km güneyinde ve yaklaşık iki saatte rahatlıkla yürüyerek ulaşılabilir (patika Organic Maps’te işaretli). Dünyanın en etkileyici şelalesi sayılmaz, özellikle kurak mevsimin ilerlediği dönemde, ama yine de hoş bir yer. İstersen kano kiralayıp (günlüğü 80.000 KIP) nehirden inebilir ve yalnızca Sop Keng köyüne giden son bölümü yürüyebilirsin.
Son olarak, Nong Khiaw’a kanoyla dönmek de mümkün; akıntıyı yaklaşık 3–4 saat boyunca takip ediyorsun, ücret kişi sayısına göre 100.000 ile 200.000 KIP arasında değişiyor ve bagajının taşınmasını da içeriyor. Bazı gezginler ayrıca Nong Khiaw’a dönmek yerine nehir boyunca kuzeye doğru yolculuğa devam edip Muang Khua şehrine ulaşıyor; oradan bölgenin başlıca şehirlerine otobüsler var, ama anlaşılan şehrin sunacağı pek bir şey yok, o yüzden buna değer mi bilmiyorum.
Muang Ngoy’a ulaşım
Düşük sezonda, kabaca martta başlayarak, Nong Khiaw’dan 10:30’da kalkan günde yalnızca bir tekne var, ücreti 25.000 KIP; yüksek sezonda 14:30’da ikinci bir tekne daha var.
Dönüşte tekne Muang Ngoy’dan 9:30’da kalkıyor; vardığında otogara gitmeye hazır tuk tuklar bekliyor ve kalkmadan önce her zaman teknenin yolcularını bekleyen Luang Prabang (40.000 KIP) ve Luang Namtha (100.000 KIP) otobüslerine rahatlıkla yetişebiliyorsun.
Muang Ngoy’da konaklama
Riverview Bungalows, nehir manzaralı güzel bungalovlar sunuyor; sahibi sempatik ve çok iyi İngilizce konuşuyor. Ucuz bir seçenek arıyorsan başka yerlere bakmak daha iyi; ben Sabaydi Guesthouse‘ta kaldım, bungalovlar biraz daha sade ama ödediğim fiyata (geceliği 50.000 KIP) bakınca harika bir seçenek. Her halükârda, özellikle yüksek sezon dışında seçenek kesinlikle eksik değil ve köyün büyüklüğü düşünülürse yerinde bir şeyler aramak rahatlıkla mümkün.

Muang Ngoy’a tekneyle yolculuk.
Bu şehri bizzat ziyaret etmedim ama anlaşılan özellikle yolculuğunu sürdürenler ya da Vietnam’dan gelenler ve 1953 ile 1975 arasında ülkede yaşanan bir iç savaş olan “Laos’un Gizli Savaşı” denen şeyle ilgilenen herkes için harika bir destinasyon. Nitekim bu bölgede yoğunlaşan bombardımanlar sırasında, askerlerden ve sivillerden yirmi binden fazla kişinin sığınak olarak kullandığı yüzlerce mağara ve tünel var; çünkü şehir Pathet Lao‘nun komuta merkezine ev sahipliği yapıyordu.
Şehrin kısa tarihi ve yapılacak ve görülecek şeyler için seni bu ilginç makaleye yönlendiriyorum. Daha önce de söylediğim gibi Vietnam’a bağlantılar var; Laos içindeki diğer destinasyonlar için ise önce Sam Neua’ya gitmen gerekiyor, oradan Luang Prabang ve Phonsavan’a doğrudan bağlantılar var.
Mekong ve Nam Khan nehirlerinin birleştiği yerde yer alan küçük Luang Prabang şehri 1975’e kadar Laos’un başkentiydi ve kuşkusuz ülkenin en turistik destinasyonu, aynı zamanda Laos’taki az sayıdaki UNESCO alanından biri.
Şehir, tipik Laos mimarisiyle kaynaşan, iyi korunmuş çok sayıda sömürge dönemi binasıyla ünlü.

Luang Prabang’da nehir kıyısında gün batımı.
Şehirde görülecekler
Şehir merkezi ve en güzel binalar, şehrin Phousi Hill‘in eteğinde bir tür yarımada oluşturan kısmında; tepeden şehrin harika manzarası görülüyor. Gün batımında son derece popüler, giriş 30.000 KIP; anlaşılan yüksek sezonda “ön sırada” bir yer istiyorsan çok önceden çıkmak gerekiyor, ben nehir kıyısında güzel ve sakin bir yer buldum, kalabalıktan kaçınmak istiyorsan tavsiye ederim.
Kraliyet sarayının avlusuna ücretsiz girilebiliyor; burada ülkenin monarşi tarafından yönetildiği döneme adanmış bir müze de var, müzeye giriş 30.000 KIP. Bunun yerine Uxo Müzesi‘ni tavsiye ederim; küçük ama son derece ilginç, maalesef hâlâ güncel olan bir soruna, yani “gizli savaştan” kalma binlerce patlamamış bombaya adanmış. Giriş ücretsiz ve gerçekten ilginç, yer yer duygulandıran iki belgesel gösteriliyor, şiddetle tavsiye ederim.

Luang Prabang sokaklarında.
Ayrıca Utopia‘yı ziyaret etmeni tavsiye ederim; nehir manzaralı, güzel dinlenme alanları olan gerçekten harika bir bar/restoran, tüm günleri rahatlıkla orada geçirebilirsin; yemekler normalden pahalı olsa da harika. İyilik yapmak ya da sadece yerlilerle etkileşime girmek istersen Big Brother Mouse dil okulunu öneririm; İngilizce sohbet etmek isteyen yabancılar memnuniyetle karşılanıyor.
Son olarak, her sabah gün doğarken sabah sadakası töreni yapılıyor; yani Luang Prabang halkı, sokaklarda bir tür alay halinde geçen şehrin keşişlerine yiyecek bağışlıyor, bu uygulama hemen her yerden izlenebiliyor ve keşişlerin nereden geçeceği belli, çünkü yerliler yolun kenarında sabırla bekliyor, işte bir harita.

Luang Prabang’da Utopia.
Kuang Si Waterfall
Laos’un birçok seyahat fotoğrafında karşına çıkan şelale bu; ülkedeki diğer birçok şelalenin aksine bu şelalenin debisi yıl boyunca çok iyi ve çok sayıdaki doğal havuz en hafif deyimiyle muhteşem; seyahatlerim boyunca gördüğüm en güzel şelalelerden biri olduğundan kuşkum yok.
Giriş 25.000 KIP ve 60.000 KIP’e organize minibüsler sunuluyor, birkaç saat bekleyip sonra şehre dönüyorlar. Ben 70.000 KIP’e bir scooter kiralamaya karar verdim, böylece şelalelere kendi başıma ulaşıp istediğim kadar vakit geçirebildim; artık kimsenin kalmadığı geç saatlere kadar kaldım; günün ortası saatleri, özellikle yüksek sezonda, son derece kalabalık olabiliyor. Yüzmek mümkün, o yüzden mayonu unutma. Yağmur mevsiminde ya da kurak mevsimin başında bu civardaysan, anlaşılan Tad Sae Waterfall‘a da göz atmaya değer.
Bir scooter kiralamaya karar verirsen iki durak da ekleyebilirsin: Laos Buffalo Dairy, bazı yerlilere iş sağlamanın yanı sıra, mandalarını satmak yerine kiralayan çiftçilere sürekli bir gelir kaynağı sağlayan güzel bir proje. 50.000 KIP’e fabrika turu yapılıyor ya da ürünleri sadece satın alabilirsin; dondurma hiç de fena değil! Diğer durak kelebek parkı, ben gitmedim ama bana gerçekten şirin olduğunu söylediler, giriş 40.000 KIP.

Kuang Si’nin küçük şelalelerinden biri.
Pak Ou Cave
Luang Prabang’ın kuzeyinde nehir boyunda bir mağara (Google Maps); içinde çok sayıda Buda heykeli var. Gitmedim, o yüzden fikir belirtmiyorum ama birçok rehber için “mutlaka görülmeli” olmasına rağmen aslında birçok kişi bunun bir göz boyama olduğunu ve görülecek pek bir şey olmadığını söylüyor, karar senin. Daha otantik bir şey için bir tekneyle nehri geçip Luang Prabang’ın karşı kıyısındaki köylerden bazılarını ziyaret edebilirsin.
Luang Prabang’da konaklama
Ben Downtown Backpackers 2‘de kaldım; güzel ortak alan ve kahvaltı, fiyatı harika, tek şikâyetim yatakhanelerin boyutu, bende gerçekten küçüktü; çok iyi fiyatlara özel odaları da var. Downtown Backpacker daha büyük yatakhanelere sahip gibi görünüyor, Smile Luang Prabang ise harika bir alternatif.
Luang Prabang’a ulaşım
Vang Vieng’e gidip gelen minibüsler 80.000 KIP ve hostelinden ya da otelinden alımı da içeriyor, yaklaşık 5 saat. Vientiane 10 saat, yaklaşık 160.000 KIP, hostelinden ya da otelinden alım dahil. Nong Khiaw 4 saat, hostelinden ya da otelinden alım dahil 70.000 KIP. Ayrıca Luang Namtha, Phonsavan, Tayland’da Chiang Mai ve Chiang Rai, Vietnam’da Hanoi gibi birçok başka destinasyona da bağlantılar var.
Luang Prabang’a gelen otobüsler ve minibüsler kuzey istasyonunda duruyor; buradan gece pazarının yakınındaki merkeze tuk tukların sabit fiyatı 35.000 KIP. Luang Prabang’ın Vientiane ve Hanoi uçuşları olan küçük bir havalimanı da var.
Luang Prabang, yeni demiryolu hattı üzerindeki istasyonlardan biri (Google Maps) ve bu yüzden Luang Namtha (Nateuy tren istasyonu), Vang Vieng ve Vientiane’e günlük hızlı bağlantılar var. Tren biletlerini 12go üzerinden çevrimiçi satın alabilirsin.

Luang Prabang’da sabah sadakası.
Şehir Laos’un klasik rotasının bir parçası ve yıllarca çılgınca birkaç gün arayan herkes için ideal destinasyon oldu. İşte burada kötü şöhretli sarhoş tubing yılda yaklaşık otuz kişinin ölümüne yol açacak noktaya gelmişti; şimdi işler önemli ölçüde değişti, şehir “temizlendi” ve gerçekten rahat bir atmosfer hissediliyor.
Şehrin çevresinde kelimenin tam anlamıyla onlarca, hatta yüzlerce seyir noktası, mağara ve lagün var. Hepsini ziyaret etmek imkânsız, bu yüzden aşağıda yalnızca bizzat ziyaret ettiklerimi ya da bana tavsiye edilenleri listeliyorum.
Not: Neredeyse tüm cazibe merkezleri şehre göre nehrin öbür yakasında; ana köprüyü geçmek için yabancılar yaya 4.000 KIP, bisikletle 6.000 KIP, scooter ile 10.000 KIP ve dune buggy ile 15.000 KIP ödemek zorunda; bunun yasal olup olmadığını bilmiyorum ama yaklaşık 200 metre daha kuzeydeki köprüyü kullanarak ödemekten rahatlıkla kaçınabilirsin, bu noktada, scooter ve bisikletle de geçilebiliyor.

Nam Xay seyir noktası.
3 numaralı lagün
Numaralandırılmış olmalarından bile lagünler söz konusu olduğunda seçeneklerin eksik olmadığı anlaşılıyor. 1’den 5’e kadar tüm lagünleri ziyaret eden İsveçli bir çiftle tanıştım ve bu onların favorisiydi. Ben sadece burayı gördüm, o yüzden diğerleri hakkında fikir belirtmiyorum ama gerçekten güzel; giriş 20.000 KIP, atlamak için platformlar, suda yatmak için uzun yüzdürücüler, bir restoran var ve bocce da oynanabiliyor. Çok uzak olmayan mağarayı ziyaret etmeni şiddetle tavsiye ederim, gerçekten uzun ve keşfetmesi eğlenceli, yolun sonunda küçük bir göle çıkan, Ariadne’nin ipi gibi takip edilecek bir ip var, mümkünse yanına bir kafa feneri ya da en azından telefonunu al.
Lagünün konumu burası, ben scooter ile gittim; yolun son bölümü pek iyi durumda değil ve direksiyonda en az biraz tecrüben yoksa muhtemelen kaçınılmalı; başka insanlarla paylaşılırsa bir tuk tuk çok daha pahalı olmamalı.

3 numaralı lagün.
Seyir noktaları
Seyir noktası gerçekten çok var, ben Nam Xay‘e çıktım; şirin ve çok yorucu değil, tempolu yürürsen zirveye yirmi dakika kadar sürede ulaşabilirsin, 360 derece harika bir panorama ve özellikle gerçekten harika hatıra fotoğrafları çekmek için iki motosiklet var.
Ziyaret ettiğim diğer seyir noktası Pha Ngeun; merkezden yaklaşık 4 km uzaklıktaki bir dağ ve bölgenin en yüksek seyir noktasını sunuyor. Aslında yol boyunca iki seyir noktası var; ilkine yaklaşık yarım saatte ulaşılıyor ve Silver Cliff deniyor, özellikle gün doğumunda harika bir manzara sunuyor ve klasik fotoğraflar çekmek için bir dune buggy var. Gün batımında en iyisi değil çünkü güneş, ikinci seyir noktasının bulunduğu dağın arkasında kayboluyor; ikinci nokta Pha Ngeun. Biz çok geç yola çıktık ve ilkinde (Silver Cliff) durmak zorunda kaldık ama oradan manzaranın harika olduğunu ve özellikle güneşin batışının görülebildiğini tahmin ediyorum.

Silver Cliff’in zirvesinde.
Tubing
Deneyim geçmiş yıllara kıyasla tamamen farklı, eskiden barlar peş peşe sıralanıyordu ve alkol seviyesi gerçekten yüksekti. Bugün durumun kontrolden çıkmasını sınırlamak için günde yalnızca üç barın açık kalmasına izin veriliyor; epey ölüme ve yaralanmaya yol açan platformlar, kaydıraklar ve salıncaklar tamamen ortadan kalktı.
Kısacası artık çok daha rahat ve daha az hardcore parti deneyimi; yine de birkaç içki yudumlayıp akıntıya kendini bırakabilirsin ama daha “güvenli” bir ortamda. Ücret her yerde hemen hemen standart: taşıma ve tube kiralama için 60.000 KIP.
Balon turu
Anlaşılan Vang Vieng dünyada sıcak hava balonu turu yapılabilecek en ucuz yer; yüksek sezonda bile fiyat 90 $ civarında. Şehri ziyaret ettiğim mart sonunda fiyat hatta 65 $ olarak ilan ediliyordu; Myanmar’daki Bagan’da yaklaşık 300 $ istendiği düşünülürse gerçekten az.
Kişisel olarak yapmadım ama arazinin yapısı göz önüne alındığında manzaranın harika olduğunu tahmin ediyorum ve yine, yapmak isteyeceğin bir deneyimse, daha azına mal etmek pek mümkün değil. Uçuş ortalama 40 dakika sürüyor ve en azından yüksek sezonda hizmet hem gün doğumunda hem gün batımında sunuluyor.
Son olarak, tapınaklardan henüz yeterince görmediysen şehrin çevresindeki Wat That, Wat Kang ve Wat Si Sou Mang‘a göz atabilirsin ve güzel bir pizzayı özlersen pizzeria il tavolo‘ya uğra.

Vang Vieng balondan.
Vang Vieng’de konaklama
Freedom View Hostel, tam merkezde son derece temiz ve gerçekten ucuz harika bir hostel, personeli nazik ve yardımsever, çok tavsiye ederim.
Vang Vieng’e ulaşım
Vientiane’den yaklaşık 3–4 saat, 50.000 KIP. Luang Prabang’dan yaklaşık 5 saat, 80.000 KIP. Vang Vieng, yeni demiryolu hattı üzerindeki istasyonlardan biri (Google Maps) ve bu yüzden Luang Namtha (Nateuy tren istasyonu), Luang Prabang ve Vientiane’e günlük hızlı bağlantılar var. Tren biletlerini 12go üzerinden çevrimiçi satın alabilirsin.
Seyahatini mi planlıyorsun? Henüz sigortanı yaptırmadıysan, burada en iyi seyahat sigortaları rehberimi bulabilirsin. Sigortayı bu rehberdeki bağlantılar üzerinden satın alarak bu siteyi hiçbir ek maliyet olmadan desteklemiş olursun.
İşte Laos’un başkentine geldik; birçok kişi için ülkenin içindeki diğer destinasyonlara giden basit bir kavşaktan ibaret. Şehrin zaten sunacağı pek bir şey yok ve Bangkok ve Hanoi gibi Asya bölgesinin diğer başkentlerine kıyasla bazıları için büyüleyici olabilecek o telaşa ve kaosa da sahip değil.

Pha That Stupa.
Daha önce de söylediğim gibi yapılacak ya da görülecek pek bir şey yok ama şehirde bir ya da iki gün kalacaksan Pha That Luang‘a uğramanı tavsiye ederim, Golden Stupa olarak da biliniyor; bu civardaysan kesinlikle bir tur atmaya değer.
Seni yarım gün meşgul edebilecek bir başka yer Buddha Park. Şehrin biraz dışında ama taksiyle ya da toplu taşımayla 14 numaralı otobüse binerek kolayca ulaşılabilir; hostel/otelinde en yakın durağın nerede olduğunu sor. Parkın içinde yüzlerce Hindu ve Budist heykel var.
Son olarak, akşamları Mekong’un “sahil şeridinde” yürümek gerçekten keyifli, orada yemek yemek ya da sadece gece pazarında bir tur atmak da öyle.

Buddha Park.
Vientiane’de konaklama
Bed Terminal Hostel & Cafe, tam merkezde harika bir hostel; yataklar son derece rahat ve geniş, süper hızlı wifi, personeli nazik ve yardımsever. Daha ucuz bir seçenek arıyorsan Hive Hostel‘e göz at. Eve dönmeden önce Viryla Hotel‘de birkaç gece “lüks” yaptım; odalar paylaşılırsa pek de pahalı sayılmaz, bütçe izin veriyorsa şiddetle tavsiye ederim, gerçekten güzel ve modern odalar, harika bir personel.
Vientiane’e ulaşım
Vientiane’e ve Vientiane’den ülkenin hemen hemen tüm büyük şehirlerine doğrudan otobüs ve uçak bağlantıları var. Ayrıca Vietnam’da Hanoi ve Hue’ye, Kamboçya’da Phnom Penh ve Siem Reap’e ve Tayland’da Bangkok’a direkt otobüsler var. Havalimanından Güneydoğu Asya’nın büyük şehirlerine günde çok sayıda uçuş var. Vientiane, yeni demiryolu hattı üzerindeki istasyonlardan biri (Google Maps) ve bu yüzden Luang Namtha (Nateuy tren istasyonu), Luang Prabang ve Vang Vieng’e günlük hızlı bağlantılar var. Tren biletlerini 12go üzerinden çevrimiçi satın alabilirsin.
Phonsavan, Xieng Khouang eyaletinin başkenti, Laos’un ortasında; Çömlek Ovası’nı (İngilizce “Plain of Jars”) ziyaret etmek isteyen herkes için bir kavşak.
Şehri bizzat ziyaret etmedim, çünkü diğer destinasyonların çoğuna göre gerçekten uzak, ama arkeoloji ya da Laos’un Vietnam Savaşı sırasındaki rolü ilgini çekiyorsa şehir kesinlikle ziyareti hak ediyor.
Çömlek Ovası
Çömlek Ovası yaklaşık 90 arkeolojik alandan oluşuyor. Bu çömlekleri yaratan uygarlık ve kullanımları hakkında gerçekten çok az şey biliniyor, bu da her şeyi son derece gizemli kılıyor. Pek çok alan arasından Jar Site 1 en etkileyici ve en kolay ulaşılabilir olarak kabul ediliyor, şehre yalnızca 7 km uzaklıkta ve bu yüzden rahatlıkla scooter ile ulaşılabilir; ardından 2 numaralı alan ve 3 numaralı alan geliyor. Bunlar biraz daha uzakta ve anlaşılan yolun durumu pek iyi değil ama yine de scooter ile yapılabilir. Giriş 15.000 KIP.
Vietnam Savaşı olaylarıyla, Gizli Savaş’la ve patlamamış mühimmat sorunuyla ilgileniyorsan Uxo information centre‘i ve Mag Visitors Centre‘i ziyaret edebilirsin.
Not: Bölge Gizli Savaş sırasında en çok bombalanan bölgelerden biriydi, her yıl çok sayıda insan patlamamış bombalar yüzünden ölüyor; bu yüzden daha az bilinen bölgeleri keşfetmeye karar verirsen patikaların ve yolların dışında yürümekten kaçınman şiddetle tavsiye edilir.

Çömlek Ovası.
Phonsavan’a ulaşım
Maalesef şehir ülkenin diğer turistik destinasyonlarından uzakta ve bir hayli saatlik yolculuk gerektiriyor, üstelik görülecek çok fazla şey sunduğu da söylenemez. Her halükârda hem Vientiane’e hem Luang Prabang’a ve Vang Vieng’e doğrudan bağlantılar var, o yüzden istersen Luang Prabang ile Vang Vieng arasında ara durak olarak ekleyebilirsin. Ayrıca Vientiane ve Luang Prabang’a hava bağlantıları da var.
Phonsavan’da konaklama
Nice Guesthouse ve Sipanya Guesthouse, fiyat-performans açısından iyi bir denge gibi görünüyor.
Mekong kıyısındaki şehir pek özel bir şey değil ama gezginler onu artık “Thakhek Loop” denen rotanın üssü olarak kullanmaya başladığından beri popüler bir durak haline geldi: genellikle scooter/motosikletle tamamlanan ve tam 7 km uzunluğunda, tekneyle gezilebilen, son derece etkileyici bir mağara olan Konglor Cave’in ziyaretiyle sona eren, birkaç günlük bir devre.

Konglor Cave, su seviyesi çok düşükken.
Şehirde belirtmeye değer özel bir şey yok. Nehir boyunca yürüyebilir ve belki Wat Nabo tapınağına göz atabilirsin; akşamları kesinlikle Six Friends restoranını denemelisin, turistler ve yerliler uğruyor, yemekler harika ve tüm yemekler yalnızca 10.000 KIP, şiddetle tavsiye ederim!
Rota teknik olarak üç gün iki gecede tamamlanabilir ama ben kişisel olarak en az üç gece kalmanı tavsiye ederim. İstersen acele etmeden gidersen birkaç gün daha uzatabilirsin. Neredeyse herkes, ben dahil, rotayı scooter ile tamamlıyor ama bir arkadaş grubuyla araba kiralayan gezginlerle de tanıştım, yolların çoğu mükemmel durumda; kısacası, iki tekerlekli gitmeye cesaret edemiyorsan bu da her zaman bir seçenek.
Scooter kiralamakla başlayalım. İki ana dükkân Wang Wang ve Mad Monkey; birincisinin scooterları daha eski ve daha ucuz, ikincisinin araçları daha yeni ama daha pahalı; biz tabii ki en ucuz çözümü seçip scooterları Wang Wang’dan kiraladık ve açıkçası mükemmel durumdaydılar, benimki sadece 18.000 km yapmıştı.

Ben, iki yol arkadaşım ve yol canavarlarımız.
Ayrıca birlikte seyahat ettiğim arkadaşlardan biri düştü ve aracın bazı plastik parçalarını kırdı; söylemem gerekir ki sahibi, pasaportlarımız elinde olmasına rağmen (ki bu Güneydoğu Asya’da çoğu zaman şantaja dönüşür) hasar masrafları konusunda gerçekten dürüst davrandı. Fiyat seçilen araca göre değişiyor, Çin malı 100cc yarı otomatiklerde günlüğü 35.000 KIP’ten başlayıp gerçek cross motorlara kadar çıkıyor. Biz günlüğü 60.000 KIP’e 110cc yarı otomatik Yamaha’ları seçtik.
Aşağıda kişisel olarak izlediğim rotayı anlatıyorum, bence iyi bir denge ama daha önce de söylediğim gibi süreleri istediğin gibi kısaltabilir ya da uzatabilirsin.
Loop’un 1. günü
İlk gün tercihlere göre en çok değişebilecek gün. Biz Paseum mağarasına gittik ve yalnızca girişe ulaşılabildiğini, mağarayı keşfetmek için kano kiralamak gerektiğini öğrendik. Çok uzak olmayan bir yerde Buddha Cave var ama pek özel bir şey gibi görünmüyor.
Biraz geç yola çıktık ve iki yol arkadaşımdan biri zaten yere düşüp pansumana ve ek zaman kaybına yol açtığı için Song Sa Waterfall‘a kadar sürmeye karar verdik; gerçekten şirin, su yatağını ana şelalenin dibine kadar takip etmeni tavsiye ederim, süper eğlenceli!

Song Sa Şelalesi (Tad Song Souk).
Alternatif olarak sabahı Tham Nang Ene, Xien Liap mağaralarını keşfederek, Tha Falang‘da nehirde yüzerek ya da belki Green Climbers Home‘da biraz tırmanış yaparak geçirebilirsin; resmî sitesine göz atabilirsin, yalnızca burada bile epey gün geçirilebilir.
Günü bu seyir noktasıyla bitirdik; gölün güzel bir manzarasının ve içecek servis eden küçük bir barın olduğu bir yer, alternatifi Sanseda Viewpoint denen yer.
Geceyi, loop’un ilk gecesini birçok kişinin geçirdiği Thalang köyündeki Sabaidee Guesthouse‘ta geçirdik ama burada da alternatifler eksik değil, önceki köylerde ve Thalang’da da çok sayıda guesthouse var, örneğin Phosy Thalang Guesthouse.

Birinci günün gün batımı.
Loop’un 2. günü
İlk sürüş saatleri son derece keyifli, yol gölün kıyısı boyunca uzanıyor ve birkaç fotoğraf çekmek için çeşitli fırsatlar var. İlk gerçek cazibe merkezi Dragon Cave (Mangkone Cave), giriş 20.000 KIP. Buradan Cool Springs‘e devam ediyorsun, burada da giriş 20.000 KIP ama sana temin ederim ki değer, berrak ve son derece ferahlatıcı bir su.

Cool springs.
Yüzdükten sonra geceyi geçirmek için Khoun Kham köyüne doğru yola çık; yol boyunca iki güzel seyir noktası var (1 ve 2); köye vardığında tavsiye edilen iki guesthouse Sanhak Guest House ve Khounthavy Guest House.
Eşyalarını konakladığın yere bırak ve gün batımını Limestone Peaks Lookout‘tan izlemeye git; bar ve gerçekten fancy bir restoranı olan harika bir seyir noktası, yine de bir şey tüketmek zorunda değilsin.

Limestone Peaks.
Loop’un 3. günü
Bugün nihayet Konglor Cave’i ziyaret ediyorsun ama önce Tham Nam Non Cave‘de durmanı tavsiye ederim; bu da gerçekten etkileyici bir mağara ve giriş ücretsiz, dönüş yeri iyi işaretlenmemiş, yaklaşık bu noktada bulunan bir köprünün hemen öncesinde solda küçük bir mavi tabela var. Toprak yolun sonuna kadar git, kaya duvarını izleyen patikayı sağa doğru takip et, mağaranın girişini bulana kadar.

Tham Nam Non mağarasının girişi.
Sonra Konglor Cave’e doğru devam et, eşyalarını konakladığın yere bırak, biz Thong Dam Guesthouse‘ta kaldık, Konglor restoranında bir şeyler ye; ortam şirin, yemekler enfes, sahipleri süper nazik; sonra yolun sonundaki mağara girişine yönel.
Mağaraya giriş tekne turunu da içeriyor ve 200.000 KIP ama sana temin ederim ki hepsini hak ediyor, mağara gerçekten etkileyici, yer yer yüksekliği 100 metreyi aşıyor ve tam 7 km uzunluğunda! Yaklaşık bir saat tekneyle gidiliyor, bu sırada stalaktitler ve stalagmitler arasında kısa bir yürüyüş de yapılıyor; diğer tarafa çıktığında birkaç restoranın olduğu doğaçlama bir köy gibi bir yer var, dönüş yolculuğuna çıkmadan önce iki saate kadar orada kalmaya karar verebilirsin.
Loop’un 4. günü
Loop’un son gününde biz sadece Thakhek’e geri döndük ama istersen küçük bir sapmayla bu lagünde yüzmeye gidebilirsin. Bizim durumumuzda canımız istemedi ve hava da pek iyi değildi.
Son gün görülecek pek bir şey olmadığı için, motorunu ekstra ödeme yaparak teknenin içine alan bir çiftle tanıştım. Mağaranın diğer tarafına çıktıklarında Thalang’a giden bir yol bulmuşlar, böylece Thakhek’e dönüş yaptıkları son günde ilk gün atlamak zorunda kaldıkları bazı yerleri görebilmişler.

Konglor mağarasının içinde yürüyüş yolu.
Thakhek’te konaklama
Bed & Bike, gerçekten şirin ve temiz bir hostel; personeli nazik ve yardımsever, loop hakkında bir sürü bilgi veriyor, fiyata dahil harika bir kahvaltı var. Önceden rezervasyon yapmanı tavsiye ederim çünkü yatak sayısı az ve neredeyse her zaman dolu. Naga Hostel ve La casa biraz daha pahalı ama iki harika alternatif.
Thakhek’e ulaşım
Kuzeydeki Vientiane’den 7 saat, hem normal hem VIP otobüsler var. Güneyden Savannakhet yaklaşık üç saat uzaklıkta, Pakse’den ise yaklaşık 6–7 saat; şehir merkezinden kalktığı için VIP otobüse binmeni tavsiye ederim, normal otobüse binmek için bir tuk tuk ücreti ödeyip kuzey istasyonuna gitmen gerekir ve sana daha pahalıya gelir.
Sadece “Savan” olarak da bilinen Savannakhet, 120.000 nüfusuyla ülkenin ikinci büyük şehri ve Fransız sömürge döneminde önemli bir limandı. Bugün özellikle Talat Yen Plaza çevresinde ve yakındaki Santa Teresa kilisesinde yoğunlaşmış birkaç sömürge dönemi binası örneği kalmış.
Diğer ilgi çekici yerler That Ing Hang Stupa, ama şehrin dışında, bu yüzden bir scooter kiralaman ya da taksiye binmen gerekir, giriş 5.000 KIP. Wat Sainyaphum ise merkezde ve giriş ücretsiz.
Bunun dışında yapılacak ya da görülecek pek bir şey yok ve bu yüzden şehre uluslararası turizm az geliyor. Yine de Thakhek ile Pakse arasındaki yolculuğu bölmek istersen ya da yolculuğuna Tayland’a doğru devam ediyorsan ya da Tayland’dan geliyorsan (ikinci Tayland-Laos Friendship Bridge burada) belki bir ya da iki gün durabilirsin.

Savannakhet sokaklarında.
Savannakhet’te konaklama
Sala Thongyon, merkeze çok uzak olmayan, makul fiyatlarla bungalovlar sunan harika bir guesthouse.
Savannakhet’e ulaşım
Thakhek’ten otobüsle yaklaşık 2–3 saat, Pakse yaklaşık 5 saat uzaklıkta. Mukdahan (Tayland) ile Savannakhet arasında yaklaşık yarım saatte bir kalkışlı düzenli bir servis var.
Mekong kıyısındaki bir başka şehir, biraz Thakhek gibi, şehrin kendi başına sunacağı pek bir şey yok, anılmaya değer tek tapınak muhtemelen Wat Luang; ama şehir Pakse Loop’u tamamlamak için ideal üs.
Maalesef koronavirüs acil durumu nedeniyle bu rotayı tamamlama fırsatım olmadı, birçok konaklama yeri zaten kapanmıştı ve ne yapacağımı anlamak için şehirde birkaç gün kaldıktan sonra karantinamı geçirebileceğim güzel bir yer olması için en kısa sürede 4000 Ada’ya gitmeye karar verdim.
Her halükârda aşağıda, Bolaven Platosu boyunca genel hatlarıyla rotanın ne olduğunu anlatıyorum.
Scooter konusunda Miss Noy Motorbike en iyi yorumlara sahip acente gibi görünüyor ama olabilecek en iyi fiyatı arıyorsan etrafa sormaya değer, ana cadde boyunca birçok kiralama yeri var, örneğin Lao Go Car.
Wat Phu teknik olarak klasik Pakse Loop’un bir parçası değil ama şehre yalnızca 40 km uzaklıkta olduğu ve bir UNESCO alanı olduğu düşünülürse, muhtemelen küçük bir sapma yapıp Hindu tapınaklarından oluşan bir kompleksten ibaret bu arkeolojik alanı ziyaret etmeye değer. Buradan istersen geceyi geçirmek için Pakse’ye dönebilir ya da gerçek loop’a başlayabilirsin.

Wat Phu.
Pakse Loop’un 1. günü
Güne Tad Phasouam şelalesine giderek başla; buradan birçok kişi sahibi Mr Vieng’in rehberli turlar (15.000 KIP) sunduğu kahve plantasyonunda duruyor ve istersen geceyi plantasyondaki pansiyonda geçirebilirsin, ama normalde aynı adı taşıyan şelaleyi görmek ve geceyi geçirmek için Tad Lo köyüne devam ediliyor.
Pakse Loop’un 2. günü
İkinci günün ilk durağı Tad Lo yakınındaki Katu etnik köyü; burada Captain Hook anlaşılan her gün değişen rehberli turlar sunuyor. Bu turlarda köyün “tuhaf” gelenekleri anlatılıyor, turlar her gün 9:30 ve 13:30’da başlıyor. Seni yorumlarla baş başa bırakıyorum çünkü bence kesinlikle buna değer.
Bu noktada Tad Faed şelalesine doğru gidiliyor ya da doğrudan daha etkileyici olan Tad Tayicseua‘ya gidilip orada geceleniyor.

Tad Phasouam şelalesi.
Pakse Loop’un 3. günü
Burada ikinci bir geceyi geçirmen ve günü çevredeki çok sayıda şelaleyi keşfederek geçirmen tavsiye edilir; toplamda yedi tane var ve tüm şelaleler arasındaki bağlantı patikalarını izleyerek rahatlıkla yürüyerek gezilebilir.
Pakse Loop’un 4. günü
Loop’un dördüncü ve son gününde rotanın en güzel iki şelalesi ziyaret ediliyor; özellikle Tad Fane bölgenin birçok fotoğrafında karşına çıkıyor ve gerçekten pitoresk, diğeri Tad Gneuang Waterfall. Buradan Pakse’ye dönülüyor.

Tad Fane şelalesi.
Pakse’de konaklama
Sanga Hostel hem uyumak hem yemek için harika, resepsiyondaki çocuk iyi İngilizce konuşuyor ve scooter kiralama dahil ihtiyacın olan her konuda sana yardım ediyor.
Pakse’ye ulaşım
Daha önce de söylediğim gibi, Thakhek ya da Savannakhet’ten geliyorsan şehir merkezine ulaştığı için VIP otobüsü tavsiye ederim, oradan rahatlıkla yürüyerek gezebilirsin. Thakhek’ten 6–7 saat, Savannakhet’ten 2–3 saat. Si Phan Don yaklaşık üç saat uzaklıkta, minibüsler 65.000 KIP ve Don Det’e giden tekneyi de kapsıyor.
Bu ada takımadası Mekong’un tam ortasında, Laos’un en güneyinde, Kamboçya sınırında yer alıyor. Belki tam olarak dört bin ada değildir ama sana temin ederim ki gerçekten çok sayıda var, bazıları ıssız ve yağmur mevsiminde tamamen suyun altında kalıyor. Tüm adalar arasında başlıcaları şunlar: Don Kong, Don Som, Don Det ve Don Khon.
Not: Adalarda ATM yok, o yüzden tekneye binmeden önce yeterli nakit paran olduğundan emin ol.

Don Khon adası.
Şunu söyleyerek başlayalım: birçok ada meskûn olsa da gerçek şu ki gezginlerin büyük çoğunluğu yalnızca Don Det’i ziyaret etmekle yetiniyor. Nitekim bu, guest house’ların çoğunun bulunduğu en gelişmiş ada, ardından bir köprüyle Don Det’e bağlanan Don Khon geliyor; diğer adalar ise çok daha kırsal ve gerçekten az turist görüyor.
Bungalovunun Mekong manzaralı hamağında iyi bir kitap okuyarak günleri tembellik edip geçirebileceğin zaten belli; yine de işte 4000 Ada’da yapılacak bazı aktiviteler.
Li Phi şelaleleri
Bunlar Don Khon adasında bulunan, gerçekten etkileyici bir şelale dizisi ve rahatlıkla yürüyerek ya da bisikletle ulaşılabilir; şelalelere giriş bir süredir tamamen ücretsiz ve çeşitli şelalelerin izlenebildiği bir dizi seyir noktası var, kurak mevsimde bile gerçekten etkileyici. Konumu burası.

Li Phi şelalelerinin bir bölümü.
Tad Khone Pa Soi şelaleleri
Bu şelaleler Don Khon’un Li Phi’ye göre öbür tarafında, bu konumda; Li Phi’den belirgin biçimde daha az etkileyici ama yine de hoş, giriş ücretsiz ama istersen bağış bırakabilirsin. Li Phi’ye kıyasla burada yüzmek hiç de tehlikeli değil ve birkaç saat dinlenmek için küçük bir plaj var.
Yunus gözlem turu ve Khone Phapheng şelalesi
Adalarda hemen her yerde reklamı yapılan bu tura bizzat katılmadım; tam bir gün sürüyor, yemeği ve su hacmi bakımından Güneydoğu Asya’nın en büyük şelalesi olan Khone Phapheng şelalesinin ziyaretini içeriyor. Şelaleyi ziyaret ettikten sonra artık son derece nadir olan tatlı su yunuslarını görmeye çalışmak için tekneye biniliyor – tüm Mekong’da 80’den az birey yaşıyor. Turun ücreti yaklaşık 200.000 KIP. İstersen yalnızca şelaleyi ziyaret etmek ya da yunus gözlem turuna daha düşük bir fiyata katılmak mümkün.

Khone Phapheng şelaleleri.
Si Phan Don’a ulaşım
Pakse’den hostelinden ya da otelinden alım dahil 65.000 KIP’e minibüsler sunuluyor, Don Det’e giden tekne bileti dahil. Kamboçya’dan Kratie’den direkt minibüsler ve Phnom Penh’den varış noktasına yaklaşık 7 saatte ulaşan günlük bir otobüs var.
Si Phan Don’da konaklama
Ben Don Det’te konaklıyordum, birçok kişinin yaptığı bir tercih. Genel olarak adanın iskelenin ve ana köyün bulunduğu kuzey kısmı en hareketli yer, çok sayıda guesthouse, bar ve restoran var (Don Khon’daki Emily’s noodle tavsiye edilir) ama bunlar erken kapanıyor ve bu yüzden atmosfer her zaman kesinlikle rahat kalıyor.
Bir haftayı her şeyden ve herkesten uzakta, adanın güneyinde Don Det’i Don Khon’a bağlayan köprünün yakınında River garden‘daki bungalovlardan birinde kalarak geçirdim. Sahibi gerçekten nazik ve yardımseverdi, Mekong kıyısında güzel bir restoranları var ve düşük sezonda banyolu özel bungalovum için geceliği 40.000 KIP ödedim. İskeleden ve ana köyden yürüyerek yaklaşık 40 dakika, benim için hiç sorun olmadı ama daha yakın bir şey arıyorsan, arkadaşlarım merkeze iki adım mesafede, Mekong manzaralı, geceliği 50.000 KIP olan Mr.ky guest house‘taki şirin bungalovları seçti. Blogun bir okurunun tavsiye ettiği şirin bir hostel Easy Go Backpackers. Odada klima ve güzel bir havuz arıyorsan, Little Eden düşük sezonda uygun fiyatlar sunuyor.
Anlatılan tüm yerleri ziyaret etmek neredeyse iki ay sürer. Birçok kişinin bu kadar vakti olmadığını düşünürsek, aşağıda ana turistik destinasyonlara uğrayan, bir ya da daha fazla haftalık bazı rotaları listeliyorum; bunlar şimdiye kadar anlatılanlar ışığında kendi ilgi alanlarına göre bir rota kurmak için ilham olarak kullanılabilir.
Elinde yalnızca bir hafta varsa, birçok kişinin Tayland’dan karayoluyla girdiğini göz önünde bulundurursak bence rota belli ve aşağı yukarı şöyle olmalı; birçok kişinin seçtiği slow boat’u da ekliyorum ama istersen Luang Prabang’a otobüsle giderek bir gün kazanabilirsin, tercih senin. Yolculuğuna Vientiane’den başlayacaksan rotayı tersten takip edebilirsin.

Pakbeng (1 gece)
1. gün:
Huay Xai’den Pakbeng’e slow boat.
Luang Prabang (3 gece)
2. gün:
Pakbeng’den Luang Prabang’a slow boat.
3. gün:
Şehri, Phousi Hill’i, kraliyet sarayını, Uxo Müzesi’ni vb. vb. keşfet.
4. gün:
Kuang Si şelalelerinde, süt çiftliğinde ve kelebek parkında bir gün.
Vang Vieng (2 gece)
5. gün:
Luang Prabang’dan geçiş, öğleden sonra bir lagünü ziyaret et ve belki gün batımı için bir seyir noktası.
6. gün:
Tubing, balon turu, lagünler, seyir noktaları, tercih senin.
Vientiane (1 gece)
7. gün:
Vientiane’e geçiş.
Elinde birkaç gün fazla varsa, az önce anlattığım aynı yedi günlük rotayı daha rahat ilerleyerek ya da bütçene uyarsa Huay Xai’de Gibbon Experience’ı ekleyerek takip etmeni tavsiye ederim.
İki hafta rotaya birkaç destinasyon daha ekleme esnekliği sağlar; ben kişisel olarak Gibbon Experience’ı (yine bütçe izin verirse), Nong Khiaw’ı ve Muang Ngoy’u tercih ederdim ve şöyle yapardım. Özellikle Gibbon Experience’ı yapmaya karar verirsen vakit kazanmak için Luang Prabang’a gece otobüsüne binmeni tavsiye ederim.

Huay Xai (3 gece)
1. gün:
Gibbon Experience’ın ilk günü.
2. gün:
Gibbon Experience’ın ikinci günü.
3. gün:
Gibbon Experience’ın üçüncü günü. Luang Prabang’a gece otobüsü.
Luang Prabang (3 gece)
4. gün:
Şehri, Phousi Hill’i, kraliyet sarayını, Uxo Müzesi’ni vb. vb. keşfet.
5. gün:
Kuang Si şelalelerinde, süt çiftliğinde ve kelebek parkında bir gün.
Nong Khiaw (2 gece)
6. gün:
Luang Prabang’dan Nong Khiaw’a geçiş. Gün batımı için seyir noktalarından birine çık.
7. gün:
Başka seyir noktaları, mağaralar, kano, etnik köyler, tercih senin.
Muang Ngoy (2 gece)
8. gün:
Nong Khiaw’dan Muang Ngoy’a tekne. Gün batımı için seyir noktalarından birine çık.
9. gün:
Muang Ngoy çevresindeki köyleri keşfet, bir kano kirala, dinlen, tercih senin.
Vang Vieng (3 gece)
10. gün:
Muang Ngoy’dan Nong Khiaw’a tekne, Luang Prabang’a minibüs, Vang Vieng’e minibüs (istasyon değiştirmen gerekiyor ve geç kalırsan günün son otobüsünü kaçırma riskin var).
11. gün:
Tubing, balon turu, lagünler, seyir noktaları, tercih senin.
12. gün:
Tubing, balon turu, lagünler, seyir noktaları, tercih senin.
Vientiane (2 gece)
13. gün:
Vientiane’e geçiş. Buddha park ve Pha That Luang.
14. gün:
Eve dönüş.
Yirmi günün varsa bence iki seçeneğin var: yalnızca ülkenin kuzeyine odaklanıp az önce anlatılan rotayı daha rahat takip etmek ve şu gibi destinasyonlar eklemek: Luang Namtha, Phonsavan ve Viang Xai, özellikle yolculuğuna Vietnam’a doğru devam etmeyi düşünüyorsan.
Ya da az önce anlatılan iki haftalık rotayı takip edip ardından bir haftayı ülkenin güneyine ayırmak; iki loop’tan birini (Thakhek ve Pakse) seçip üstüne Si Phan Don’da birkaç gün dinlenmek. Bu rota versiyonu, yolculuğuna Kamboçya’da devam etmeyi düşünüyorsan özellikle tavsiye edilir.

Ülkede bir ay, hem kuzeyi hem güneyi çok acele etmeden keşfetmek için yeterli bir süre. Aşağıdaki haritada takip edebileceğin genel hatlarıyla bir rotanın nasıl olması gerektiğini görüyorsun.

Laos bölgenin en yoksul ve en az gelişmiş ülkelerinden biri ve bu altyapıya yansıyor, özellikle yolların pek de mükemmel durumda olmadığı ve çoğu zaman asfaltlanması gereken kırsal bölgelerde. En popüler turistik destinasyonlar arasındaki başlıca bağlantılar son yıllarda önemli ölçüde iyileşti ve kişisel deneyimime göre nispeten hızlı ulaşım sağlıyor; ayrıca durum özellikle Çin yatırımları sayesinde hızla iyileşiyor.
Minibüsler Laos içinde ulaşım için açık ara en hızlı ve en ucuz yol. Eski rehberler ya da makaleler nehirler boyunca tekneyle ulaşımı önerebilir ama gerçek şu ki uzun mesafede tekneyle hâlâ kullanılabilen tek ulaşım Huay Xai’den Luang Prabang’a olanı. Diğer birçok bağlantı baraj inşaatlarıyla kesintiye uğradı ve her halükârda yollar çok iyileşerek karayoluyla ulaşımı daha hızlı hale getirdi.
Bazı güzergâhlarda VIP otobüs denen otobüsler sunuluyor, çok bir şey bekleme; bu otobüsler, bizim standartlarımıza göre, eski otobüslerin eşdeğeri; “local bus” denenlere kıyasla tek avantajları klima, biraz daha fazla bacak mesafesi ve genellikle daha hızlı olmaları, çünkü insanları indirip bindirmek için her köyde durmuyorlar.
Gece güzergâhları için “sleeping bus” denen otobüsler de var: genellikle rahat, çünkü tamamen uzanabiliyorsun ama yataklar ortak, bu yüzden çift olarak seyahat etmiyorsan “yatağı” bir yabancıyla paylaşman gerekebilir!

Laos’ta tipik bir minibüs.
Bütçe sorun değilse, iç hat uçuşları sana epey zaman kazandırabilir; ulusal havayolu Lao Airlines tekel konumunda ve hava trafiğinin az olması da düşünülünce fiyatlar pek ucuz değil.
Başkent Vientiane’den Laos’taki çok sayıda başka şehre günlük uçuşlar var: Luang Prabang, Savannakhet, Pakse, Phonsavan ve Luang Namtha gibi; ayrıca Phongsali, Sam Neua ve Sainyabuli gibi daha uzak destinasyonlara Cessna uçuşları da var.
Son olarak, bölgenin Bangkok, Singapur, Kuala Lumpur ve Hanoi gibi diğer başkentlerine uluslararası uçuşlar var; çoğunlukla Vientiane’den ama Luang Prabang’dan da.
Asya’da her zaman olduğu gibi binmeden önce fiyat pazarlığı yapmak ve seni kazıkladıkları düşüncesiyle yola çıkmak iyi olur; maalesef Grab ve Uber gibi uygulamalar burada henüz çalışmıyor. Kişisel deneyimime göre, şehrin dışındaki otogarlardan ve otogarlara yapılan yolculuklar dışında, tuk tukların kişi başı sabit bir fiyatı var gibi görünüyor ve kesinlikle pazarlığa yanaşmıyorlar, muhtemelen herkesin kartel yapmasını sağlayan bir “patron” vardır.
Biraz Vietnam’daki gibi, bu ülke içinde ulaşım için gerçekten popüler bir yöntem. Nitekim birçok kişi Vietnam sınırını motosikletiyle geçiyor ve yolculuğuna burada, Laos’ta da on the road devam ediyor. Zaten sınırı geçerken özel bir düzenleme yok. Bu konuda çok bilgim yok ama Vietnam rehberinde konuyla ilgili epey yazdım.
2021 sonunda açılan, Vientiane’den Çin sınırına kadar bağlantılar sunan yeni bir demiryolu hattı var. Gezginler için başlıca istasyonlar Vang Vieng, Luang Prabang ve Luang Namtha (Nateuy tren istasyonu). Şu anda tren biletleri yalnızca 12go üzerinden çevrimiçi satın alınabiliyor. Bu sayfada demiryolu hattının haritasını bulabilirsin.

Luang Namtha’da kiralanan scooter.
Laos seyahati ne kadar tutar?
Myanmar ve Vietnam seviyesinde olmasa da, kişisel olarak Laos’un yine de bölgenin en ucuz ülkelerinden biri olduğunu ya da en azından örneğin Tayland’ın güneyinden daha ucuz olduğunu düşünüyorum. Kısacası ucuza seyahat edersen günlük 20 euroluk bütçeyle hiç sorun yaşamaman gerekir.
Özel odalar ya da bungalovlar oldukça ucuz; Luang Prabang, Vang Vieng ve Vientiane gibi destinasyonların dışında 10 euronun altında şirin bir şey rahatlıkla bulunabilir.
Çoğu zaman yüksek sezonun sonuna denk gelmesi de işime yarayarak yaklaşık 5 euro ödemeyi başardım; yukarıda adı geçen şehirlerde, kahvaltısı çoğu zaman dahil olarak, geceliği 6 eurodan fazla ödemeden hostelde kaldım.
Karayoluyla ulaşım gerçekten ucuz, genel kural olarak yolculuğun saati başına 1–2 € ödenir. Bence alışılmadık derecede pahalı olan şey, şehrin dışındaki otogarlardan tuk tuk ile ulaşım; sanki yolculuğun gerçek maliyetini yansıtmayan sabit bir fiyatın ödenmesini garanti eden bir tür mafya var gibi. Son olarak, daha önce de söylediğim gibi, iç hat uçuşları pek ucuz değil, zamanında rezervasyon yapılsa bile nispeten kısa uçuşlar için fiyatlar genel olarak 100 $’dan başlıyor.
Yemek, restoranlar konusunda çok iddialı değilsen genellikle tabak başına yaklaşık 1–3 euro tutuyor ama daha şirin restoranlarda bile 5 euroyu geçmek zor.

Laap, tipik Laos yemeği (baharatlı ve naneli kıyma).
Para çekme masraflarından başlayalım; en iyi seyahat kartlarını kullanırken bile maalesef kaçınılmaz. Yerel bankaların komisyonlarıyla uğraşmak gerekiyor, Laos’ta hiçbir ATM ücretsiz para çekmeye izin vermiyor ve birçoğunda işlem başına yalnızca 1 milyon KIP (yaklaşık 100 euro) limit var. Açık ara en iyi banka BCEL, 20.000 KIP (yaklaşık 2 euro) karşılığında 1,5 milyon (yaklaşık 150 euro) çekmeye izin veriyor.
SIM kartlara gelince, Unitel açık ara en iyi operatör, 4G SIM kart 10.000–20.000 KIP, otuz günlük geçerli paketler ise GB başına yaklaşık 10.000 KIP.
eSIM destekleyen bir telefonun varsa ve yerel bir SIM kart almak zorunda kalmadan hemen internete girme rahatlığını istiyorsan, o zaman Airalo ve Ubigi gibi bir hizmet kullanmanı tavsiye ederim. Bu çözümü seçersen, yine de yapılması gereken en az birkaç değerlendirme var. Her şeyden önce, nadir istisnalar dışında, GB’lar yerel bir SIM kart kullanmaya kıyasla çok daha pahalıya ödeniyor; ikinci olarak, yerel ortakları her zaman bölgede en iyi kapsama alanına sahip olan değil.
Kısacası bence çoğu gezgin yerel bir SIM kart satın alsa daha iyi eder (ya da belki yerel bir operatörün eSIM’ini satın almayı denesin) ama kendi değerlendirmeni yapmanı öneririm çünkü istisnalar eksik değil. Örneğin Japonya’yı ziyaret ettiğimde Ubigi‘nin sunduğu plan, yerleşik olduğumu kanıtlamadan satın alabileceğim herhangi bir yerel SIM karttan daha ucuzdu.
Laos’taki güvenlik durumu büyük ölçüde Güneydoğu Asya’nın geri kalanındaki durumu yansıtıyor; yani tek başına hiçbir sorun yaşamadan rahatça seyahat edilebilen, örneğin Güney Amerika gibi diğer bölgelere kıyasla suç ve şiddet seviyesi son derece düşük bir ülke.
Elbette dünyanın başka her yerinde olduğu gibi sağduyu kullanılmalı, ama her yerde geçerli olan tavsiyelerimi izlersen herhangi bir sorun yaşayacağını sanmıyorum.
Vurgulamaya değer tek sorun polisteki çok yaygın yolsuzluk. Sana iki örnek aktarıyorum ama sana temin ederim ki akla gelmedik şeyler duydum: hostellerinin terasında joint içerken yakalanan iki Fransız kız (yani kesinlikle birinin suç ortaklığı vardı) karakola götürülmüş, hapse girmekle tehdit edilmiş ve başlangıçta kişi başı 800 € istenmesinin ardından, kişi başı tam 400 € ödedikten sonra bırakılmışlar.
Bir başka örnek, Vientiane’de havalimanında uçağa binmeyi birlikte beklediğim İtalyan bir gençle ilgili: park yerinde sigara içmek için dışarı çıktı ve bir polis büyük bir aceleyle gelip ona 40 €’luk bir ceza kesmekte ısrar etti. Yanında belge ya da cüzdan olmadığı için ödeme bekleyerek gopro’suna el koydu. Maalesef bu olaylar kesinlikle nadir görünmüyor; tavsiyem kurallara uyarak sorunu kökünden halletmen ve çoğu zaman ödemek en hızlı ve pratik çözüm olsa da kendini ezdirmemeye çalışıp haklarını savunman: pasaportlara ve kişisel eşyalara keyfi kesilen cezalar karşılığında el koymak kesinlikle yasa dışı.
Son olarak, uygun giyin, tapınaklara girerken kolsuz tişört ve aşırı kısa şortlardan kaçın ve ayakkabıları çıkarmayı unutma!
Laos seyahati mi planlıyorsun? Şu yazılara göz at:
Hangi seyahat sırt çantasını seçmelisin
Seyahatte yanına neler almalısın
Aklına takılan bir soru mu var? Ya da güncel bilgilerin mi var? Yorum bırakmaktan çekinme ya da bana Instagram‘dan yaz!
Sitemde artık reklam olmadığı için, bu yazıyı faydalı bulduysan seyahat sigortanı bu sayfadaki bağlantılardan biri üzerinden satın alabilirsin. Böylece sana hiçbir ek maliyeti olmadan işimi desteklemiş olursun. AB’de ya da Birleşik Krallık’ta yaşıyorsan True Traveller‘ı öneririm. Diğer herkese, %5 indirim alabileceğin HeyMondo‘yu öneririm. Desteğin için teşekkürler!
Bağış / sanal pizzalar ve biralar için 🙂