Op eigen houtje naar Pakistan

Van de ongelooflijke gastvrijheid van de bevolking tot de op één na hoogste bergketen ter wereld, de Karakoram: Pakistan is een ongelooflijk land dat helaas geen al te beste reputatie heeft, maar ik verzeker je dat je na een bezoek ter plekke zeker van gedachten zult veranderen.

Ik heb ongeveer een maand met een rugzak rondgereisd (hier vind je de video van mijn reis, in het Italiaans, maar je kunt de ondertiteling aanzetten) en vooral het noorden van het land verkend, en in deze gids vind je heel veel informatie en tips om je reis op eigen houtje zo goed mogelijk te organiseren, ver weg van de grote toeristische routes en zoals altijd met een extra oog voor het budget.

Snelmenu

↑ Menu

De Hopper-gletsjer.

Beste reistijd voor Pakistan

Aangezien de meeste reizigers naar het land komen voor de beroemde bergen, is de beste periode om naar Pakistan te gaan grofweg van april tot oktober, want in de rest van het jaar zijn heel veel gebieden volledig onbereikbaar door de sneeuw en zijn de temperaturen, meer in het algemeen, extreem laag, waardoor reizen binnen het land echt ingewikkeld wordt.

Aan de andere kant, als je niet van plan bent de Karakoram te bezoeken maar je gewoon wilt richten op de steden met historische en culturele waarde in de uitgestrekte vlakte van Pakistan, dan is de beste periode van november tot maart, dus in de winter, wanneer de temperaturen een stuk aangenamer zijn. In de zomer kan het gemakkelijk boven de 40 graden komen en, dat verzeker ik je uit eigen ervaring, dat is absoluut niet prettig.

Documenten en vaccinaties voor Pakistan

Een visum krijgen is nog nooit zo makkelijk geweest. Sinds januari 2019 kun je het namelijk online aanvragen via de officiële website, en voor Italianen (de regels hangen af van je nationaliteit, dus check wat voor jou geldt) kun je ook het zogenoemde “visa on arrival” aanvragen, dat meestal binnen 48–72 uur wordt afgegeven. Het toeristenvisum voor eenmalige binnenkomst met een geldigheid van drie maanden kost 35 $, maar je kunt ook langere visa en visa voor meerdere binnenkomsten aanvragen – uiteraard kosten die meer. Via hetzelfde portaal kun je het visum ook verlengen, mocht dat nodig zijn. Op deze pagina vind je de kostencalculator.

Let op: hoewel de website doet vermoeden dat het visa on arrival alleen op de luchthaven wordt geaccepteerd, kreeg ik nadat ik de immigratiedienst had gecontacteerd via het daarvoor bestemde formulier de bevestiging dat het visa on arrival zonder enig probleem ook aan de landgrens met India zou worden geaccepteerd, en zo is het ook gegaan; voor andere landgrenzen raad ik aan contact op te nemen met de immigratiedienst.

Update oktober 2024:

Vanaf 14 augustus 2024 wordt het e-Visa gratis binnen 24 uur afgegeven, voor een verblijf van 90 dagen.

Pakistan vereist geen verplichte vaccinaties, maar hepatitis A en hepatitis B worden altijd aangeraden.

Voor actuele informatie over visa en dergelijke raad ik je aan de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken van je eigen land te raadplegen (bijvoorbeeld, in Nederland, het Reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken).

Het fort van Altit.

Wat te doen en te zien in Pakistan

In deze gids zijn de prijzen vaak uitgedrukt in de lokale munteenheid. De officiële munteenheid van Pakistan heet “Pakistaanse roepie”, afgekort “PKR”.

De wisselkoers is ongeveer 1€ = 310 PKR. Voor de actuele koers raad ik je aan een kijkje te nemen op deze pagina.

Pakistan is een vrij groot land, maar, zoals eerder gezegd, de meeste bezoekers concentreren zich – met goede redenen – bijna uitsluitend op de noordelijke regio’s en, preciezer, op Gilgit-Baltistan, grofweg langs de Karakoram Highway, de weg die door de Karakoram-bergketen loopt tot aan de grens met China.

In Gilgit-Baltistan heb ik tijdens mijn reis door Pakistan het grootste deel van de tijd doorgebracht en daarom zul je merken dat de informatie over deze regio het meest compleet is. Mocht je geïnteresseerd zijn in andere delen van het land, wanhoop dan niet, want ik heb best wat informatie verzameld waarvan ik denk dat die je van pas zal komen.

Let op: meerdere keren in de loop van de gids vind je links naar https://www.alltrails.com/. Als je offline navigatie rechtstreeks in de Alltrails-app wilt gebruiken, moet je overstappen op de pro-versie. Je kunt het probleem echter omzeilen door de coördinaten te downloaden van de desktopversie van de site in het formaat “Google Earth KML” en ze daarna te uploaden in Organic Maps, dat absoluut een van mijn favoriete reisapps is.

Islamabad

Vrijwel uit het niets gebouwd in 1960 met als enig doel de hoofdstad van het land te worden, is Islamabad een echt atypische stad vergeleken met de rest van Pakistan: de straten door de stad zijn breed en lopen vlot door, er is heel veel groen en luxueuze huizen en auto’s zien is absoluut niet zeldzaam, want hier woont immers de hele politieke klasse en elite van het land.

Wat te doen en te zien in Islamabad

Gezien de recente oprichting heeft de stad op historisch gebied niet veel te bieden en mijn advies is om je tijd aan andere bestemmingen te besteden, maar als je zelfs maar één dag hebt, zijn er een paar dingen die een bezoek waard zijn.

Ik raad aan de Faisal-moskee (Google Maps) te bezoeken, de grootste van het land en een van de grootste ter wereld; je komt er gemakkelijk met een taxi, of nog beter met Uber, en waar je ook verblijft, het zou niet meer dan een paar euro moeten kosten.

Een andere leuke activiteit in de stad is een bezoek aan de Margalla Hills: dit heuvelachtige gebied aan de rand van Islamabad (veel van de paden beginnen in de stad zelf!) biedt heel veel mogelijkheden voor dagwandelingen. Tijdens mijn bezoek in augustus was het echt te warm, maar als het iets voor je is, lijken Trail 3 (All Trails) en Trail 5 (All Trails) de populairste te zijn.

Als je daarentegen gewoon wilt genieten van het uitzicht over de stad zonder moeite te doen, neem dan een taxi of huur een motor en ga naar de Monal (Google Maps). Het is een uitzichtpunt aan het einde van pad nummer drie dat ook over de weg bereikbaar is; hier zijn een paar restaurants en cafés waar je de zonsondergang boven de stad kunt bewonderen. Een ander uitzichtpunt, nog dichter bij de stad, is de Daman-e-Koh (Google Maps); ook hier kun je zowel te voet als met de auto komen.

Faisal-moskee.

Naar Islamabad reizen

Islamabad heeft rechtstreekse verbindingen met veel van de belangrijkste steden van Pakistan; er rijden ongeveer om het halfuur bussen vanuit Lahore en de reis duurt zo’n vier uur. De bussen uit Gilgit daarentegen vertrekken laat in de ochtend/vroeg in de middag en komen vroeg in de ochtend aan in Islamabad, ongeveer 15 uur.

Overnachten in Islamabad

Backpackers Hostel & Guest House is echt een uitstekend onderkomen, het is niet zozeer een hostel als wel een appartement dat als hostel is ingericht, met een heel ruime gemeenschappelijke ruimte, gedeelde keuken, uitstekende wifi en vriendelijk, behulpzaam personeel. Ik raad aan op tijd te boeken, want ze hebben niet veel bedden en vaak is alles vol. Een andere uitstekende optie is Coyote Den Travelers Hostel Islamabad.

Als je iets luxueuzers zoekt, heeft Shelton’s Rezidor goede recensies en ligt het op een steenworp afstand van de Faisal-moskee.

Lahore

Lahore is qua omvang de tweede stad van Pakistan en wordt in alle opzichten beschouwd als de culturele hoofdstad van het land. Als je over land vanuit India komt, is het een onvermijdelijke tussenstop, maar ik raad iedereen sterk aan er een bezoek te brengen.

Wat te doen en te zien in Lahore

In de ommuurde stad (Google Maps) staan alle belangrijkste toeristische attracties en historische gebouwen. Ik raad sterk aan minstens een paar uur te wandelen door de steegjes die bruisen van het leven, bazaars en streetfood zijn letterlijk overal en het mooiste is dat er binnen de ommuurde stad vrijwel geen verkeer is. Van Mall Road, waar de meeste accommodaties zijn, naar de ommuurde stad kost een taxi overdag 100–200 roepie en ’s avonds 200–300 roepie.

Badshahi-moskee

Ook dit is een van de grootste moskeeën ter wereld, de binnenplaats biedt plaats aan maximaal 100.000 gelovigen en, in tegenstelling tot die in Islamabad, heeft ze een klassiekere stijl (Google Maps).

Elke taxichauffeur weet wat de juiste ingang is, maar mocht je de moskee te voet willen bereiken: de enige ingang voor het publiek is die op deze plek; het is een heel groot complex waar naast de moskee een paar restaurants zijn, een mooi groen gebied, het Fort van Lahore (Google Maps) en een sikhtempel (Google Maps).

Ik kwam laat in de middag aan en kon alleen de moskee bezoeken; de toegang is gratis, maar je schoenen buiten laten bewaren kost 20 roepie en als je binnenkomt word je naar het museum geleid, waar je bij het verlaten gevraagd wordt een gift achter te laten.

De tempel is alleen ’s ochtends te bezoeken (ik weet de openingstijden niet meer), terwijl de toegang (200 roepie) tot het fort alleen tot 17:40 is; de moskee is daarentegen open tot 20:00.

Badshahi-moskee.

Wazir Khan-moskee

In de ommuurde stad staat nog een heel interessante moskee die een bezoek waard is. Ze heet Wazir Khan (Google Maps) en is gebouwd in de zeventiende eeuw; ook al is ze niet zo indrukwekkend als de Badshahi, ze is zeker een bezoek waard, al was het maar omdat je voor 100–200 roepie (de prijs is onderhandelbaar) op een van de torens aan de zijkanten van de moskee kunt klimmen, vanwaar je een ongelooflijk uitzicht over de stad hebt.

Museum van de stad Lahore

Het is het grootste en belangrijkste museum van het land, geopend in 1864 in de koloniale tijd, en heeft een werkelijk indrukwekkende collectie artefacten die van boeddhistische tot islamitische kunst loopt, met een heleboel manuscripten, wapens, kostuums en antieke juwelen. Het is elke dag open van 9:00 tot 19:00, behalve op vrijdag; de toegang voor buitenlanders kost 1.000 roepie (Google Maps).

De ceremonie bij Wagah Border

De grens bij Wagah (Pakistaanse kant) of Attari (Indiase kant) is de enige open grens tussen de twee landen en hier vindt elke dag een nogal bijzondere ceremonie plaats. De grens is alleen open van 10:00 tot 16:00 en rond 15:00 begint een echte sluitingsceremonie waarbij de grenstroepen van de twee staten in traditionele kostuums paraderen en een echte show opvoeren terwijl het publiek vanaf de tribunes toekijkt.

Ik heb de ceremonie vanaf de Indiase kant bijgewoond, maar uiteraard ben je ook aan de Pakistaanse kant welkom. De toegang is gratis en – hoewel ik niets heb met die wedstrijdjes tussen de twee landen om te laten zien wie de grootste heeft, die echt geen behoefte hebben aan meer spanning – denk ik dat het absoluut niet te missen is.

Een tuk tuk van Lahore naar de grens kost 600/700 roepie en als je hem vraagt op je terugkeer te wachten, kun je waarschijnlijk 1.000 roepie heen en terug afspreken; het is iets meer dan 30 km, ongeveer een uur.

Let op: de openings- en sluitingstijden van de grens lijken vaak te veranderen en daarmee ook het begin van de ceremonie, dus check het zelf ter plekke.

Ceremonie bij Wagah Border.

Naar Lahore reizen

Van en naar Islamabad rijden vrijwel om het halfuur bussen. Onder de “nette” bussen is Nazi express de goedkoopste maatschappij, 900 roepie. Skyways 1.100 roepie en Faisal Movers 1.200 roepie. De terminals van de drie maatschappijen liggen allemaal vlak bij elkaar, ten zuiden van Lahore; een tuk tuk vanaf Mall Road kost ongeveer 300 roepie.

Als je uit India komt (Amritsar), kun je de ceremonie bij Wagah Border combineren met de grensoverschrijding: ga door de immigratie en keer dan terug om de ceremonie te zien; zo zou het na afloop van de ceremonie ook makkelijker moeten zijn om een lift naar Lahore te vinden.

Overnachten in Lahore

Lahore Backpackers lijkt de populairste optie onder backpackers; ik sliep niet ver daarvandaan in Regale Internet Inn, het internet is echt snel en het personeel is vriendelijk en behulpzaam, maar verwacht verder niets van de ruimtes.

Wazir Khan-moskee.

Gilgit

Gilgit is de hoofdstad van de regio Gilgit-Baltistan en een vrijwel onvermijdelijke tussenstop voor iedereen die het noorden van het land wil verkennen. De stad zelf heeft echter niet veel te bieden, maar blijft wel de ideale uitvalsbasis om de omliggende valleien te gaan verkennen.

Hoe dan ook, aangezien je er hoogstwaarschijnlijk minstens een dag of twee zult doorbrengen, raad ik aan om zodra je aankomt en vóór je terugkeer naar Islamabad een wandeling te maken langs de hoofdstraat die naar de bazaar leidt en, als je van kip houdt, moet je absoluut dit restaurant proberen.

Een andere attractie niet ver van de stad die je zou kunnen bezoeken is de Kargah Buddha (Google Maps), een archeologische site uit de zevende eeuw, ongeveer 8 km ten westen van Gilgit, waar een in de rotsen uitgehouwen afbeelding van Boeddha staat. Het schijnt dat ze 1.000 roepie van buitenlanders zijn gaan vragen; als je een beperkt budget hebt, is het waarschijnlijk niet de moeite waard.

Naar Gilgit reizen

Vanuit Islamabad zijn er minstens twee maatschappijen die elke nacht nachtbussen rijden: NATCO, de staatsmaatschappij, heeft meerdere vertrekken tussen 14.00 en 21.00 uur, maar ritten kunnen vervallen als de bus niet vol is. Onderweg zijn er twee controleposten voor toeristen waar je een kopie van je paspoort moet inleveren. Het kaartje kost 3.020 PKR. Een lezeres van de blog had een positieve ervaring: “De bus was comfortabel, maakte geen tussenstops om mensen langs de weg op te laden (zoals dat in India met openbare bussen altijd gebeurt) en ik deed er 16 uur over vanwege een aardverschuiving na Chilas”.

Ik koos ervoor Faisal Movers te nemen, op advies van het hostel waar ik in Islamabad verbleef; ze vertrekken om 20:00 en 22:00, de prijs is 4.000 PKR maar de service is om het zacht uit te drukken onberispelijk, de bussen zijn nieuw en elke stoel heeft een scherm zoals in een vliegtuig, sterk aanbevolen ook op basis van de verhalen van andere reizigers die NATCO hebben genomen; het zijn hoe dan ook minstens 15 uur in de bus.

Nog een tip voor wie met een beperkt budget reist: als je bij het busstation van Gilgit bent uitgestapt, neem dan geen taxi; langs de hoofdstraat (naast het station) rijden kleine Suzuki-vrachtwagentjes heen en weer die als openbaar vervoer dienen, een ritje kost maar 25 roepie.

Voor wie daarentegen een ruimer budget heeft, weinig tijd heeft of gewoon 15 uur bus wil besparen: Gilgit heeft dagelijkse vliegverbindingen met Islamabad, ongeveer € 100, maar let op, want door slecht weer op grote hoogte kunnen vluchten zonder voorafgaande kennisgeving worden geannuleerd.

Update oktober 2024 van een lezeres van de blog:

We hadden een vlucht naar Gilgit genomen, maar die is geannuleerd, zoals meestal. Om naar het noorden te gaan is het altijd het beste een vlucht naar Skardu te nemen, maar dat wisten we niet en we zijn zowel heen als terug over land gegaan, maar de reis is enorm vermoeiend. Sommige maatschappijen zoals Faisal Movers accepteren geen “alleenreizende” toeristen meer in de bussen, omdat er voor de controles een politieagent in de bus nodig is. Wij zijn zowel heen als terug met een privétaxi gegaan en de prijs ligt rond de 8.000 PKR per persoon. Groepen kunnen minivans huren en zo worden begeleid.

Overnachten in Gilgit

Medina Hotel 2 is een uitstekend, goedkoop en schoon hotel dat ook een slaapzaal heeft. Alle kamers kijken uit op een heel leuke binnenplaats, het restaurant biedt uitstekend eten voor een lage prijs, de wifi is helemaal niet slecht en het personeel is supervriendelijk en behulpzaam. Mocht je dat nodig hebben, dan kun je er ook spullen achterlaten terwijl je de rest van de regio verkent, tours organiseren en voertuigen huren. Sterk aanbevolen.

Fairy Meadows (basiskamp Nanga Parbat)

Fairy Meadows is zonder twijfel dé toeristische bestemming bij uitstek in het noorden van Pakistan. Wat vroeger alleen een alpenweide met een paar herders was, is nu uitgegroeid tot een echt toeristisch oord te midden van groen en bergen, met accommodaties voor elk budget. Vanaf hier heb je spectaculair uitzicht op de Rakhiot-gletsjer en de Nanga Parbat niet ver daarvandaan, die met 8.126 meter de negende hoogste berg ter wereld is!

De Nanga Parbat gezien vanuit Fairy Meadows.

Wat te doen en te zien in Fairy Meadows

Zoals de titel van de alinea al suggereert, kun je vanuit Fairy Meadows, als je in redelijke conditie bent, het basiskamp van de Nanga Parbat op één dag bereiken. Het is iets meer dan 8 km en ongeveer 700 meter hoogteverschil, het pad staat in Organic Maps (dat ik sterk aanraad te downloaden!) en als je stevig doorloopt ben je er in 3–4 uur. Zodra je dit uitzichtpunt hebt bereikt, neem je het pad rechts – op de heenweg nam ik dat links, dat lager loopt en waarbij je een paar bergstroompjes op niet bepaald veilige wijze moet oversteken; het pad heeft heel veel verschillende sporen en is helemaal niet makkelijk te volgen. Het rechterpad daarentegen wordt veel meer belopen en ik denk dat het het “officiële” is, hoewel ook hier het stuk over de gletsjer niet bepaald makkelijk te volgen is, ondanks dat er af en toe een paar stapels stenen liggen die de weg aangeven. Hoe dan ook is het absoluut niets onmogelijks, maar let goed op waar je je voeten zet!

Zodra je het basiskamp hebt bereikt, verwacht dan niet een of andere bijzondere voorziening of monument, er staat alleen een kruis en vier plaquettes met nummers; bovendien was ik op de dag van mijn bezoek de enige persoon ter plekke, maar het uitzicht op de Nanga Parbat is echt spectaculair!

Samengevat: je zou maximaal 3–5 uur moeten doen over de route naar het basiskamp vanaf Fairy Meadows en niet meer dan 3–4 uur terug; ik raad aan vroeg in de ochtend te vertrekken, want de ochtenden zijn meestal helderder. Uit eigen ervaring kan het allemaal gewoon zelfstandig, maar na een gesprek met een andere reiziger: bij het eerder genoemde uitzichtpunt (waar de splitsing is) kan er, als je laat aankomt, een politieagent staan (ik was er kennelijk te vroeg langsgekomen) die je om veiligheidsredenen niet alleen laat doorlopen. Wanhoop niet, want volgens wat mij verteld is begeleidt de agent je gratis en fungeert hij in feite als gids.

Als je je niet op je gemak voelt om het bovenstaande zelfstandig te doen, zou een gids voor de hele dag je niet meer dan 3.000 PKR moeten kosten, en als je denkt dat alles in één dag te veel is, kun je de nacht doorbrengen in Behal, een herdersnederzetting ongeveer halverwege tussen Fairy Meadows en het basiskamp. Ook hier kun je slapen en zijn er accommodaties van tenten tot mooie houten bungalows; bovendien is de sfeer er ontspannener dan in Fairy Meadows, waar de meeste mensen verblijven.

Als alternatief kun je ook gewoon Behal bezoeken en dan op één dag naar het uitzichtpunt gaan zonder verder te gaan (heel veel mensen doen dat) en genieten van de talloze andere uitzichtpunten langs het pad, dat tot hier absoluut makkelijk te volgen en echt prettig is.

Tot slot kun je, zoals veel lokale toeristen doen, gewoon een paar dagen ontspannen in Fairy Meadows en omgeving, met een paar kopjes koffie en uitzicht op het omliggende landschap.

De Nanga Parbat gezien vanuit Behal.

Naar Fairy Meadows reizen

Fairy Meadows bereiken is niet bepaald eenvoudig. De eerste stap is Rakhiot Bridge bereiken, ongeveer 80 km ten zuiden van Gilgit aan de Karakoram Highway; daarvoor heb je in feite drie opties: de minivans naar Chilas nemen die elk uur vertrekken vanaf het station van Gilgit (kosten 250 roepie, ongeveer anderhalf uur), een taxi nemen of liften, wat geweldig werkt. Technisch gezien kun je, als je met de bus vanuit Islamabad in Gilgit aankomt, je ook direct bij Rakhiot Bridge laten afzetten zonder eerst via Gilgit te gaan; hier zijn een paar hotels waar je je extra bagage kunt achterlaten voordat je verder gaat naar Fairy Meadows.

Welke keuze je ook maakt, ik raad je aan zo vroeg mogelijk bij Rakhiot Bridge te zijn. De enige legale manier om verder te gaan (er staat een politieagent die niet toestaat te voet verder te gaan) is instappen in een jeep die door de lokale bevolking wordt gerund, die er ruimschoots misbruik van maakt; de prijs lijkt elk jaar te stijgen. In augustus 2019 was de prijs (heen en terug) in elk geval 8.000 PKR, te delen met maximaal 5 personen die het wel eens moeten zijn over de dag en het uur van terugkeer. Als jij bijvoorbeeld twee nachten in Fairy Meadows wilt blijven en de andere mensen die proberen een jeep vol te krijgen maar één nacht willen blijven, kun je de jeep niet alleen voor de heenweg delen en zou je de jeep helemaal zelf moeten betalen; in feite rijdt de jeep niet zonder die 8.000 roepie. Naar mijn mening is het oplichterij, maar zo werken de dingen helaas; zodra je ingestapt bent heb je hoe dan ook bijna twee uur voor de boeg om slechts 14 km af te leggen over een weg die zeker niet geschikt is voor mensen met een zwak hart, en zodra je bij dit punt, waar de weg in feite ophoudt, bent aangekomen, heb je nog 1–2 uur lopen te gaan om Fairy Meadows te bereiken.

Update van een lezeres die Pakistan in de zomer van 2023 heeft bezocht: “De jeep kost nu maar liefst 14.000 PKR, je kunt hem nog steeds delen met iemand, maar dan moet je het eens worden over het aantal nachten en het tijdstip van terugkeer; ze proberen de jeep niet te laten delen met Pakistaanse toeristen, voor wie een heel ander tarief geldt… afgezien daarvan is de weg, die op zichzelf al gevaarlijk is, onderhevig aan talloze aardverschuivingen (en niet alleen als het regent), zodat hij dit jaar meerdere dagen is afgesloten (belangrijk om je te informeren – al is dat moeilijk – voordat je Raikot Bridge bereikt) en toen ik er eindelijk heen kon, was er in ieder geval een blokkade waardoor je 3 km vóór het begin van de trek uit de jeep moest stappen, een stuk moest lopen (een heel onbeschut stuk langs de afgrond) en dan van jeep moest wisselen (het totaalbedrag blijft gelijk, maar je betaalt het verdeeld over de twee jeeps).”

Update oktober 2024

Het tarief voor de jeep naar Fairy Meadows is 16.000 PKR. Ze hebben de prijs verhoogd omdat een deel van de weg is ingestort en, in afwachting van de reparatie, twee jeeps nodig zijn en het onderbroken stuk te voet wordt afgelegd (10 minuten).

Overnachten in Fairy Meadows

Zoals al gezegd heeft Fairy Meadows, hoewel duurder dan de rest van het land, van tenten tot luxe bungalows, opties voor ongeveer elk budget; de prijzen zijn sterk onderhandelbaar en ook de tijd van het jaar heeft behoorlijk invloed, maar een tent en slaapzak zouden ongeveer 500 PKR per nacht moeten kosten, een eenvoudige bungalow 2.000 PKR. Greenland Resort is een populaire optie onder reizigers. Zelf heb ik geslapen in The Public House, waar ik na stevig afdingen 2.500 PKR betaalde voor twee nachten in een privékamer met badkamer (schijnt niet meer open te zijn).

Minapin (basiskamp Rakaposhi)

Minapin is een klein dorp ongeveer 80 km ten noorden van Gilgit en het ideale vertrekpunt voor iedereen die het basiskamp van de Rakaposhi wil bereiken. Als je geen zin hebt in een flinke zware tocht, raad ik je aan deze stop over te slaan, maar als je de mogelijkheid hebt, stop dan minstens bij dit uitzichtpunt dat letterlijk langs de Karakoram Highway ligt, vanwaar je ook zonder het basiskamp te bereiken fantastisch uitzicht op de berg Rakaposhi hebt.

De Rakaposhi-gletsjer.

Naar het basiskamp van de Rakaposhi

Zoals gezegd is het basiskamp bereiken en dezelfde dag terug zijn in Minapin een flinke zware tocht, maar absoluut haalbaar in 7–9 uur, afhankelijk van je eigen tempo; het is in totaal ongeveer 18 km en 1.600 meter hoogteverschil. Kortom, niet bepaald een wandelingetje, maar ik verzeker je dat het de moeite waard is: eenmaal boven heb je een ongelooflijk uitzicht op de berg Rakaposhi en de gletsjer eronder, een van de spectaculairste plekken die ik in mijn leven heb gezien.

Ook hier is het pad dat je moet volgen helaas niet bepaald duidelijk, maar het staat wel in Organic Maps. Als je wilt kun je op All Trails ook de gps-coördinaten van het pad downloaden. Halverwege vind je de Upper Hapakun Hotel & Camping, hier kun je eten en als je wilt ook overnachten om de volgende dag verder te gaan. Probeer ’s ochtends vroeg te vertrekken, neem een lunchpakket mee en geniet van het uitzicht!

Let op: als je er interesse in hebt, kun je op het basiskamp overnachten met je eigen uitrusting, als je die hebt, of bij mensen uit de streek die er een vaste post hebben en eten en onderdak aanbieden. In het tweede geval denk ik echter dat het beter is om het vanuit het dal te regelen. Tot slot zou je op een lokale gids kunnen vertrouwen en de volgende dag de gletsjer oversteken om het basiskamp van de berg Diran te bereiken. Ik heb het niet gedaan, maar het schijnt een mooie tocht te zijn, absoluut niet zonder gids te doen!

Het basiskamp van de Rakaposhi.

Naar Minapin reizen

Zelf bereikte ik Minapin op één dag vanuit Fairy Meadows door te liften van Raikot Bridge naar Gilgit, vanwaar ik een minibus naar Aliabad nam (Google Maps), met het verzoek bij de kruising te worden afgezet die naar Minapin leidt. Daar begon ik aan de 3 km lopen naar het dorp, al stopte er na nog geen 5 minuten iemand uit de streek die me een lift aanbood. Ik denk dat er ook minibusjes zijn die rechtstreeks naar Minapin gaan, maar die zijn veel minder frequent dan die naar Aliabad; in elk geval is liften waarschijnlijk veruit de handigste en snelste optie.

Overnachten in Minapin

Ik raad sterk aan om te overnachten in Osho Thang Hotel, het onderkomen is echt schoon, heeft een mooie binnentuin, het personeel is hartelijk en het eten is gewoon heerlijk!

Karimabad

Karimabad was eeuwenlang de belangrijkste stad in de Hunza-vallei en is nog steeds de hoofdstad ervan. Ook al heeft Aliabad het qua grootte ingehaald, de stad heeft een niet te onderschatten historisch en cultureel erfgoed, met een heleboel bezienswaardigheden binnen een paar kilometer. De bewoners zijn hier bijna allemaal ismaëlieten, de meest liberale tak van de islam, heel veel vrouwen lopen zonder boerka over straat en zouden je zelfs kunnen aanspreken, en aan alcohol komen is helemaal niet moeilijk, zelfs zo dat heel wat jonge Pakistanen Karimabad een beetje zien als het Amsterdam van Pakistan.

Wat te doen en te zien in Karimabad

Karimabad was niet voor niets de belangrijkste stad van de vallei: de stad ligt er hoog boven, op een positie die in het verleden zeker als strategisch werd beschouwd en tegenwoordig spectaculair uitzicht biedt op alle omliggende pieken: de ideale plek om een paar dagen te ontspannen, misschien met een stuk walnotentaart (walnut cake) van Café de Hunza.

Het Baltit-fort gezien vanaf het pad naar Ultar Meadows.

Baltit-fort

Het Baltit-fort (Google Maps) is daarentegen degene die Karimabad van bovenaf overziet; om er te komen loop je door het oudste dorpsgedeelte met huizen dat hier en daar doet denken aan de straatjes van een oud Europees dorp. Ik heb de binnenkant van het fort niet bezocht maar me beperkt tot de buitenste binnenplaats, dus ik geef er geen oordeel over. Volgens wat mij is verteld is het interieur van het fort minder kaal dan dat van Altit en is er daadwerkelijk iets te zien. De toegang kost ook hier 1.000 PKR. Elke dag open van 9:30 tot 17:30.

Altit-fort

Het Altit-fort (Google Maps) ligt technisch gezien niet in Karimabad maar in het nabijgelegen Altit, maar is gemakkelijk te voet te bereiken, aangezien het op slechts 3 km van Karimabad ligt. Het fort is een Unesco-werelderfgoedlocatie en is onlangs gerestaureerd; gebouwd op de top van een klif is het echt indrukwekkend, maar naar mijn mening niet de entreeprijs waard, die voor ons buitenlanders 1.000 PKR bedraagt.

Weinig naar Europese maatstaven, maar waanzinnig veel naar lokale maatstaven, aan jou de keuze. Of je het fort nu bezoekt of niet, ik raad aan de wandeling naar de ingang te maken, want je loopt door het oude deel van Altit met aan beide kanten traditionele gebouwen, echt mooi. Elke dag open van 9:30 tot 17:30.

Eagle’s Nest

Aangezien je toch in Altit bent, raad ik aan door te lopen naar het uitzichtpunt dat het Arendsnest heet (Google Maps). Vanaf hier heb je een nog spectaculairder uitzicht op de hele vallei en op de iconische berg die “Lady Finger” heet, en in de verte zie je ook Diran en Rakaposhi. Ik ben er op één dag naartoe gegaan, maar als je wilt kun je hier ook overnachten, want er zijn tal van hotels en restaurants.

Technisch gezien kun je helemaal naar de top lopen, maar vanuit Karimabad heb je daar minstens een paar uur voor nodig. Ik was met dat idee vertrokken, maar, zoals mij in Pakistan vaak is overkomen, stopte halverwege iemand uit de streek op een motor en bood me een lift aan, en op de terugweg had ik nog geen 200 meter gelopen of hetzelfde gebeurde. Mocht dat niet jouw stijl zijn en heb je ook geen zin om te lopen, dan zou een taxi je niet meer dan een paar euro moeten kosten.

De Hunza-vallei gezien vanaf Eagle’s Nest.

Dorp Ganish

Iets wat naar mijn mening wel de prijs van het kaartje waard is, is een bezoek aan het dorp Ganish (Google Maps): ook dit is gemakkelijk te voet bereikbaar vanuit Karimabad, de ingang voor de rondleiding ligt ongeveer op deze plek. Het is de oudste nederzetting langs de oude zijderoute in de Hunza-vallei en hier staan nog steeds gebouwen en moskeeën van meer dan 400 jaar oud. De toegang tot het dorp kost 500 roepie en is inclusief een gids, die in mijn geval een buitengewoon vriendelijke man was die ons veel informatie gaf. De man keerde, na jarenlang tours door heel Pakistan te hebben geleid, terug naar zijn geboortedorp om te proberen bij te dragen aan de zichtbaarheid van deze plek.

Ultar-basiskamp (Ultar Meadows)

Het pad naar het basiskamp van de berg Ultar begint niet ver van het Baltit-fort op deze plek. In theorie is het een vrij korte en mooie wandeling, maar ik kon hem niet doen omdat de kloof kort na het begin van het pad net buiten Karimabad altijd al onderhevig is aan voortdurende aardverschuivingen en tijdens mijn bezoek werd eraan gewerkt om de situatie op te lossen. Dus, mocht je erin geïnteresseerd zijn, raad ik sterk aan je te informeren over de actuele veiligheidssituatie.

Naar Karimabad reizen

Zelf heb ik gelift vanaf de kruising die naar Minapin leidt, zonder langer dan 5 minuten te wachten; als alternatief kun je elke minivan naar Aliabad nemen en van daar proberen uit te zoeken of er een minivan naar Karimabad is, of een taxi nemen/lopen. In theorie vertrekt er vroeg in de ochtend een minivan rechtstreeks vanuit Minapin naar Aliabad.

Overnachten in Karimabad

Ik raad Old Hunza Inn aan, schone en goedkope kamers, wifi, echt vriendelijk personeel en een prachtige gemeenschappelijke ruimte met grote ramen met uitzicht over de hele vallei. Eigenlijk heb ik in een van de kamers van Backpackers Stories by Old Hunza Inn geslapen, dat in wezen hetzelfde pand is, maar nu twee verschillende profielen heeft op Booking.

Hopper

De Hopper-vallei maakt geen deel uit van de klassieke route langs de Karakoram Highway, maar als je er een paar dagen voor over hebt, vind ik persoonlijk dat het absoluut de moeite waard is. Ik raad vooral het kleine dorp aan dat aan het einde van de weg ligt die langs de vallei omhoog loopt, waar op een steenworp afstand van de Hopper-gletsjer het dorpje Hopper ligt.

Het dorpje Hopper.

Wat te doen en te zien in Hopper

Veel mensen komen hier gewoon om de Hopper-gletsjer te bewonderen. Het is een van de langste gletsjers ter wereld, buiten de poolgebieden uiteraard, waarvan het front vlak bij het dorp ligt, dat het vanaf een klif, vanaf talloze uitzichtpunten, volledig overziet en een uniek uitzicht biedt. Je kunt dus gewoon naar Hopper komen en genieten van het fantastische uitzicht op de gletsjer beneden zonder je al te veel in te spannen. Mocht je er interesse in hebben, dan beginnen er vanaf hier ook een paar wandelingen.

Verreweg de populairste route is die naar het Rush Lake aan de voet van de Rush-berg, het op één na hoogste alpenmeer van heel Azië, op bijna 4.700 meter; het is meestal een meerdaagse trektocht die ook langs een uitzichtpunt komt vanwaar je de K2 kunt zien. Als je ervaren en bijzonder snel bent, kan hij zelfstandig worden voltooid (op Wikiloc vind je de geüploade route), maar de meeste mensen overnachten minstens één nacht in een tent en onderweg moet je twee gletsjers oversteken, dus het is geen trektocht voor mensen met weinig ervaring. In het dorp zijn veel gidsen en dragers die bereid zijn hun diensten aan te bieden zonder dat het je een fortuin kost.

Eerlijk gezegd had ik niet zoveel tijd en op advies van iemand uit de streek heb ik me beperkt tot een herdersnederzetting vanwaar je een uitstekend uitzicht hebt op de Rush Peak in de verte en op de Barpu-gletsjer, die vlak bij het dorp samenkomt met de Hopper.

Midden op de Hopper-gletsjer.

Het is een mooie wandeling die op één dag kan worden gedaan; helaas staat het pad niet in Organic Maps (eigenlijk heb ik gezien dat iemand intussen het spoor heeft toegevoegd). Ik ben tot dit punt gekomen in iets minder dan 3 uur en ik denk dat dat voldoende is voor een mooi panorama, maar als je wilt kun je doorlopen. Desondanks is het echt makkelijk te volgen, omdat het vaak door lokale herders wordt gebruikt; het enige probleem is dat je de Hopper-gletsjer moet oversteken, wat wat ingewikkelder bleek dan ik dacht. Vooral het op- en afstappen van de gletsjer, zoals de mensen daar me van tevoren hadden gezegd: ik heb de weg uiteindelijk gevonden, maar het ging helemaal niet vanzelf, dus om mezelf van alle verantwoordelijkheid te ontdoen raad ik aan een lokale gids te nemen!

Het punt waar mijn wandeling eindigde, Barpu-gletsjer.

Naar Hopper reizen

Als je Hopper met het openbaar vervoer wilt bereiken, heb je maar één mogelijkheid: er is namelijk één enkele minibus die elke dag om 12:00 uit Aliabad vertrekt en de volgende dag rond 7:00 naar beneden komt. Op de heenweg heb ik echter met succes gelift door te wachten op deze plek, die vanuit Karimabad gemakkelijk te voet te bereiken is. Op de terugweg kon ik daarentegen achterop een minibus “klimmen” die al vol was en me bij dezelfde kruising afzette, alles voor 70 roepie.

Overnachten in Hopper

Ik heb geslapen in het Rush Lake Gateway Hotel, “verplicht” doordat de man die me een lift gaf toen ik aan het liften was een vriend van de beheerder was, dus ik voelde me verplicht. Hoe dan ook had ik een privékamer met badkamer voor 1.500 PKR en het eten dat werd geserveerd was heerlijk, maar er zijn misschien goedkopere opties in het dorp.

Passu

Passu is nog een uitstekende stop langs de Karakoram Highway, een klein dorpje aan de weg naar de Chinese grens, waar een van de iconischste bergketens van het land staat: de “kegels van Passu”, die met hun puntige vorm bijna onmogelijk te beklimmen lijken.

De kegels van Passu.

Wat te doen en te zien in Passu

Attabad-meer

Nog voordat je in Passu aankomt, kun je als je wilt een stop maken bij het Attabad-meer, een meer met een buitengewoon intense smaragdblauwe kleur dat in 2010 is ontstaan na een rampzalige aardverschuiving die letterlijk een heel dorp heeft weggevaagd. Als je over de Karakoram Highway rijdt, zie je duidelijk het gigantische stuk berg dat is losgekomen en het meer heeft doen ontstaan, dat nu een toeristische attractie is waar activiteiten worden aangeboden zoals waterscooters, vissen of gewoon een boottochtje.

Hangbrug van Passu

Als je verder naar Passu rijdt, is een andere attractie de hangbrug over de Hunza-rivier, die wordt beschouwd als een van de gevaarlijkste ter wereld, omdat hij helemaal niet in topconditie is en de planken waar je op moet stappen ver uit elkaar liggen; oversteken is om veiligheidsredenen verboden, maar je kunt wel de traditionele foto maken aan het begin van de brug. Update: blijkbaar mag je nu oversteken, ik denk dat je er mooie foto’s kunt maken.

De Passu-gletsjer

De gletsjer is ook vanaf de weg te zien, maar ik raad sterk een heel korte wandeling aan die begint bij het Borith-meer. Vanaf hier hoef je nog geen uur te lopen om prachtige uitzichtpunten op de gletsjer beneden te bereiken (Google Maps); eerst loop je langs de weg, terwijl het laatste stuk over een goed onderhouden pad gaat dat makkelijk te volgen is en ook in Organic Maps staat. Ik ben tot dit uitzichtpunt gekomen, maar als je wilt kun je verder doorlopen.

Ik bereikte het meer in gezelschap van een Spaanse jongen met een auto die ik een paar dagen eerder had leren kennen, maar als je geen vervoer hebt, zou liften geen enkel probleem moeten zijn, het is maar 10 km vanaf Passu.

De Passu-gletsjer.

De Batura-gletsjer

De Batura-gletsjer ligt nog dichter bij het dorp en is gemakkelijk te voet te bereiken; er zijn misschien andere paden die naar betere uitzichtpunten leiden, maar zelf heb ik dit gevolgd (het enige dat in Organic Maps staat). Ook hier is het pad makkelijk te volgen en je ziet duidelijk dat het de helling op loopt, ook vanuit het dal. Vanaf de top van de “heuvel” zie je de gletsjer duidelijk, maar het uitzicht is niet uitzonderlijk, omdat de gletsjer achter de berg om draait. Als je wilt kun je verder doorlopen, maar het werd laat en ik besloot liever terug te gaan; het is in elk geval de moeite waard, ook al is het uitzicht op de gletsjer niet het beste, dat op de vallei en de Kegels van Passu is het zeker waard.

Tot slot boden ze in het hotel waar ik verbleef ook andere, langere trektochten en excursies op de gletsjers aan, maar eerlijk gezegd heb ik daar geen informatie over.

Naar Passu reizen

Ook hier ben ik liftend aangekomen: een arts uit Gilgit gaf me een lift van de kruising naar Hopper tot Passu, ook al had hij eerder moeten stoppen. Als alternatief kun je altijd elke voorbijkomende minivan richting het noorden nemen.

Overnachten in Passu

Ik heb geslapen in Passu Inn. De familie die het hotel runt is echt gastvrij (vooral de oudere man), de kamer was schoon, het eten uitstekend en er is een leuke binnenplaats om te ontspannen en, als er stroom is, hebben ze zelfs wifi! De eerste vraagprijs was 1.500 PKR per nacht, maar ik kreeg hem omlaag naar 1.000 PKR. Een andere populaire optie lijkt Passu Peak te zijn, maar volgens wat men me heeft verteld is die duurder.

Het pad naar het uitzichtpunt op de Passu-gletsjer.

Sost

Vooraf: toen ik in Passu was aangekomen, ben ik omgedraaid en teruggegaan, deels vanwege de tijd, deels omdat de Chinese grens bereiken om de traditionele foto bovenop de pas te maken me niet zo interesseerde.

Sost is in elk geval in feite het laatste dorp vóór de grens met China, die slechts 80 km verderop in het noorden ligt. Er is niet veel te doen, behalve proberen een taxi te regelen om de volgende dag de pas te bereiken.

Let op: de Pakistaanse immigratie bevindt zich hier. Als je dus verder wilt richting China, bedenk dan dat je al een visum moet hebben en voor zover ik begrepen heb ben je ook verplicht je door een Chinese gids te laten begeleiden, omdat het gebied van militair belang is en er heel strikte regels gelden. Als je van plan bent de grens over te steken, vind je op deze pagina een gedetailleerde gids.

Naar Sost reizen

Het openbaar vervoer komt tot hier, dus elke minivan richting het noorden zou je naar je bestemming moeten brengen; als alternatief kun je altijd liften.

Overnachten in Sost

Pamir Serai Guesthouse lijkt een populaire optie onder reizigers.

Khunjerab-pas

Gelegen op 4.600 meter boven zeeniveau is het het hoogste punt van de Karakoram Highway en de hoogste grensovergang ter wereld, daarom is het in alle opzichten een toeristische attractie geworden, met elke dag in de zomerperiode (de pas is in de winter gesloten) heel veel mensen die er komen om de traditionele foto te maken. Zelf ben ik er, zoals eerder gezegd, niet geweest, maar als je tijd hebt zou het iets leuks en anders kunnen zijn om te doen.

Bovendien is de weg naar de pas, volgens wat mij is verteld, echt schilderachtig. Je kunt de pas echter niet met het openbaar vervoer bereiken, want hoewel er bussen naar China rijden, is het niet toegestaan bij de grens uit te stappen en dan terug te keren met een bus uit de tegenovergestelde richting of door te liften. De enige optie is dus een taxi nemen, die volgens wat ik heb opgezocht ongeveer 3.000 PKR zou moeten kosten; ideaal zou zijn om die te delen; bedenk bovendien dat je de toegang tot het nationaal park Khunjerab moet betalen, 1.300 PKR.

Khunjerab-pas.

Ben je je reis aan het organiseren? Als je nog geen verzekering hebt, vind je hier mijn gids met de beste reisverzekeringen. Als je er een afsluit via de links in de gids, steun je deze site zonder extra kosten.

Skardu

Skardu is het knooppunt van alle expedities naar de K2, en ook van de trektochten naar het basiskamp. Vanaf hier ga je namelijk verder naar Askole, waar de weg ophoudt en de eigenlijke trektocht begint. Mocht je erin geïnteresseerd zijn: je hebt minstens 12 dagen nodig en de prijzen beginnen bij 1.500 $. Op deze pagina vind je een uitstekende gids.

Wat te doen en te zien in Skardu

In Skardu is er eerlijk gezegd niet heel veel te doen en ik denk dat een dag meer dan genoeg is om het K2-museum te bezoeken, dat naast het PTDC Motel ligt; het museum is gefinancierd door de Italiaanse regering en is zeker een bezoek waard!

Andere bezienswaardigheden niet al te ver van Skardu zijn het Kharpocho-fort, de Katpana-woestijn en tot slot de zogenoemde “Buddha Rock”. Alleen al deze laatste twee plekken bezoeken zonder eigen vervoer is vrij onhandig en daarom raad ik aan maar één dag in Skardu door te brengen. Als je eigen vervoer hebt, of bereid bent een voertuig te huren of een chauffeur te betalen, kun je ook enkele watervallen in de omgeving van Skardu bezoeken, zoals Manthokha, Khamosh en Basho.

Tot slot is Hushe een afgelegen dorp in de gelijknamige vallei op zo’n 150 km van Skardu; een jonge vrouw uit de streek beschreef het me als een sprookjesdorp en voor velen, vooral motorrijders, is het de eindbestemming van dit deel van de Karakoram; vanaf hier beginnen bovendien tal van trektochten zoals de Gondogoro La, Concordia en Charakus. Op deze pagina vind je een gids.

De Katpana-woestijn.

Naar Skardu reizen

Ik had het geluk de reis te maken in de Toyota Runner van mijn Spaanse vriend die ik een paar dagen eerder had leren kennen, dus bleef me gespaard wat over het algemeen een vrij ongemakkelijke reis is met het openbaar vervoer. De weg die Gilgit met Skardu verbindt is namelijk bijzonder gevoelig voor aardverschuivingen en vallende rotsblokken (vooral in het moessonseizoen), die tijdelijke afsluitingen en voortdurende onderhoudswerkzaamheden kunnen veroorzaken waardoor de reistijd oploopt tot meer dan 10 uur. De eerste minibus vertrekt om 9:00 uit Gilgit, dus in theorie zou je alles in één ruk kunnen doen door in Sost te vertrekken, waar om 5:00 een bus vertrekt. Als je wilt heeft Skardu een luchthaven met vluchten van en naar Islamabad.

Overnachten in Skardu

Ik heb geslapen in het Indus Motel, een ruime, schone kamer met eigen badkamer; de eerste vraagprijs was 2.500 PKR per nacht, maar ik kreeg hem omlaag naar 1.000 PKR. Vriendelijk personeel en goed eten voor lage prijzen.

Nationaal park Deosai

Het Deosai-plateau, gelegen op een gemiddelde hoogte van 4.141 meter boven zeeniveau, wordt beschouwd als het op één na hoogste plateau ter wereld. Het landschap dat je tegenkomt is totaal anders dan wat je tot nu toe hebt gezien: het is namelijk een extreem groen heuvellandschap dat echt niets te maken heeft met de rotsachtige pieken die de rest van de regio kenmerken.

Onze kampeerplek voor de nacht.

Wat te doen en te zien in Deosai

Het nationaal park Deosai is perfect voor liefhebbers van kamperen, vissen en de natuur in het algemeen. Er zijn geen bijzondere wandelingen in het park en je beperkt je in feite tot het volgen van de onverharde weg die erdoorheen loopt, met hier en daar een stop.

Onderweg kun je enkele van de inheemse soorten zien, zoals de Himalaya-bruine beer, de grijze wolf en de sneeuwluipaard! Twee klassieke stops zijn Bara Pani Bridge, waar een restaurant is en ik denk dat ze ook tenten aanbieden om te overnachten, Chota Pani, dat min of meer dezelfde voorzieningen heeft, en tot slot het Shausar-meer. De toegang tot het park kost 1.300 PKR.

Naar Deosai reizen

Voor het geval het niet duidelijk was: dit deel van de reis heb ik gedaan in gezelschap van mijn Spaanse vriend met auto, met wie ik ook de nacht in het park heb doorgebracht. Helaas is het openbaar vervoer geen optie: als je het wilt bezoeken, is het waarschijnlijk goedkoper een jeep te betalen die je in één dag van Skardu naar Astore brengt en onderweg het park bezoekt. Volgens wat ik heb opgezocht ligt de prijs tussen 8.000 en 10.000; iemand vinden om hem mee te delen zou dus ideaal zijn, de groep backpacking Pakistan zou de juiste plek kunnen zijn. De reis van Skardu naar Astore duurt ongeveer 7 uur.

Overnachten in Deosai

Zoals gezegd bezoeken veel mensen het park op één dag; bij Bara Pani Bridge en Chota Pani worden technisch gezien tenten aangeboden om te slapen. Wij hadden onze eigen kampeeruitrusting en hebben ons langs de rivier gezet voordat we bij Bara Pani aankwamen; volgens wat ons is verteld kun je zonder problemen ongeveer overal kamperen. Ook in augustus was het ’s nachts echt koud.

Het Shausar-meer.

Astore en Rama-meer

Astore heeft op zich niet veel te bieden, maar is een vrijwel onvermijdelijke tussenstop voor wie het veel mooiere Rama Lake (Google Maps) wil bezoeken: dit alpenmeer ligt namelijk aan de voet van de noordwand van de Nanga Parbat, in feite aan de tegenovergestelde kant van Fairy Meadows, waar ik eerder over heb gesproken.

Het smaragdgroene meer omringd door besneeuwde pieken is ongetwijfeld een echt sfeervolle plek. Helaas, of gelukkig, is het vrij gemakkelijk te bereiken, omdat de weg tot aan de Rama Meadows loopt, vanwaar je in ongeveer een half uur bij het meer komt: daardoor is het extreem populair. Om vanuit Astore bij de Rama Meadows te komen zou liften helemaal niet moeilijk moeten zijn; als alternatief kun je een taxi regelen.

Tot slot begint in Rupal, een dorp op iets meer dan 30 km van Astore, een trektocht van 5 dagen die ik niet het genoegen heb gehad te doen, maar die er echt mooi uitziet en in feite naar het basiskamp van de zuidwand van de Nanga Parbat leidt. Op deze pagina vind je een korte beschrijving.

Het Rama-meer.

Naar Astore reizen

Als je uit Skardu komt via Deosai met de jeep, overweeg dan om het vervoer tot aan het Rama-meer erbij te nemen, bijvoorbeeld zoiets als dit:

eerste dag, Skardu – Deosai – Astore
tweede dag, Astore – Rama Lake – Astore. Mij is verteld dat een jeep voor drie dagen en twee nachten (een doorgebracht in Deosai en de andere bij het Rama-meer), inclusief kamp- en visuitrusting, ongeveer 20.000 PKR zou moeten kosten.

Vanuit Astore zijn er vervolgens frequente verbindingen met het openbaar vervoer naar Gilgit, de weg is in goede staat, 4–5 uur.

Overnachten in Astore

Zelf hebben we gekampeerd in het bos van de Rama Meadows, die in feite liggen waar de weg ophoudt en het pad naar het meer begint. In de omgeving zijn een aantal kampeerterreinen die eten en tenten om in te slapen aanbieden, plus een paar accommodaties die kamers verhuren, waaronder een PTDC. Als je niet kampeert, is het meer op één dag bezoeken en in Astore overnachten zeker goedkoper.

Andere bestemmingen in het noorden

Wat hierboven beschreven is, zijn de belangrijkste bestemmingen in het noorden van het land, min of meer langs de klassieke route over de Karakoram Highway; in dit gedeelte wil ik echter een paar ideeën geven aan wie meer tijd heeft of gewoon verder wil trekken naar bestemmingen buiten de grote toeristische routes.

Provincie Khyber Pakhtunkhwa

De provincie beslaat in feite het noordwesten van het land en kan worden gecombineerd met de Karakoram Highway. In plaats van richting Gilgit te gaan, ga je richting Peshawar en trek je verder naar het noorden door de Swat-vallei en Chitral, om vervolgens via de Shandur-pas terug te keren naar de regio Gilgit-Baltistan.

Voordat je aan deze route begint, moet je echter weten dat deze regio de meest conservatieve van het land is; het grootste deel van de bevolking behoort namelijk tot de etnische groep van de Pashtuns, een van de meest fundamentalistische binnen de islam. Als je een vrouw bent, probeer je dan absoluut netjes te kleden en voor mannen wordt aangeraden de lokale kleding “salwar kameez” te dragen.

Let op: sommige gebieden in deze provincie, vooral die dicht bij de Afghaanse grens, moeten als onstabiel en niet bepaald veilig worden beschouwd; zoek dus zelf de nodige informatie op, want de situatie verandert voortdurend.

Opmerkelijke dieren tussen de bergen van Pakistan.

Peshawar

Peshawar is de oudste stad van Pakistan en een van de oudste van heel Azië. Tegenwoordig is het de hoofdstad van de provincie Khyber Pakhtunkhwa en hier, in de oude stad, vind je enkele van de beste bazaars van het land. Een andere toeristische bezienswaardigheid is het Bala Hisar-fort. Er zijn frequente verbindingen tussen Peshawar en Islamabad.

Ik deel de ervaring van een lezeres van de blog: “Ik was er een dag (vertrek vanaf het Faisalbad-station in Islamabad, met een Daewoo-bus, ongeveer 2,5 uur, ongeveer 700 PKR, met de mogelijkheid van online reserveren): het is een plek met een bijzondere sfeer, nogal ‘hard core’, ik was in de oude stad maar ze hebben me te verstaan gegeven niet naar het noordelijke deel van de stad te gaan waar een park is… de mensen (alleen mannen) zijn heel nieuwsgierig en over het algemeen vriendelijk, ze lijken niet vaak toeristen te zien. Als je geen archeologische sites wilt zien, denk ik dat een dag genoeg is, maar aanbevolen. (In Peshawar is het gunstig om geld te wisselen en je kunt er het visum voor Afghanistan krijgen.)”

Swat-vallei

Vanuit Peshawar ga je verder naar het noorden door de Swat-vallei, een werkelijk spectaculair bergachtig gebied dat heel wat mogelijkheden voor trektochten biedt, ver van de belangrijkste toeristische routes. In het verleden stond het gebied onder controle van de Taliban – ook nog in 2017, dus niet zo heel lang geleden – en was de vallei verboden voor toeristen, maar nu lijkt het erop dat de situatie zich heeft gestabiliseerd.

De belangrijkste toeristische bestemmingen in de vallei zijn: Malam Jabba, Mingora (de belangrijkste stad van waaruit je heel wat trektochten kunt organiseren) en tot slot Kalam. Op deze pagina vind je uitstekende informatie over mogelijke wandelingen vanuit Kalam, terwijl je op deze andere een algemeen overzicht van de Swat-vallei vindt.

Chitral

Chitral is een vrij grote stad die dient als uitvalsbasis om de nabijgelegen Kalash-valleien te bezoeken: Bumburet, Birir en Rumbur. Weet dat je je, als je de Kalash-valleien wilt bezoeken, moet registreren bij het politiebureau en dat je een privébewaker krijgt toegewezen: in 2009 is namelijk een groep Taliban de grens overgestoken en heeft verscheidene mensen gedood. Indien mogelijk is het aan te raden de regio te bezoeken tijdens het Chilam Joshi Festival, dat elk jaar vier dagen duurt vanaf 13 mei.

Om Chitral vanuit het zuiden te bereiken: vanuit Mingora rijden minibussen naar Timargara, vanwaar je een tweede minibus naar Chitral kunt nemen. De reis is vrij lang en kan tot 12 uur duren. Als alternatief kun je Chitral ook bereiken vanuit Kalam door de Kumrat-vallei, waarvoor je op deze pagina een uitstekende gids vindt.

Shandur-pas.

Shandur-pas

Om vanuit Chitral Gilgit te bereiken moet je over de Shandur-pas, die op 3.700 meter hoogte ligt. Het is 390 km, wat met het openbaar vervoer twee volle dagen kost; je moet namelijk eerst Mastuj bereiken, daar overnachten en de volgende dag verder naar Gilgit. Ideaal zou zijn iemand te vinden om de kosten mee te delen, en een privéjeep die ongeveer 18 uur doet over het traject. Al Farooq Hotel lijkt het aanspreekpunt voor buitenlanders die op zoek zijn naar reisgenoten om de reis mee te delen.

Een kleine uitweiding: bovenop de pas ligt het hoogste poloveld ter wereld en blijkbaar biedt de weg die door de bergen omhoog loopt een echt spectaculair panorama.

Yasin-vallei

De Yasin-vallei ligt ongeveer halverwege Gilgit en de Shandur-pas, dus het zou een goede manier kunnen zijn om de reis te onderbreken. Als alternatief kun je haar ook rechtstreeks vanuit Gilgit bezoeken zonder per se verder te gaan naar Chitral. Nog voordat ik de Yasin-vallei binnenging, werden me het Khalti-meer en het dorp Gupis aangeraden. Als je vanuit Gilgit vertrekt, rijden er elke dag gedeelde minibussen naar Gupis om 11:00, vanaf deze plek.

Naltar-vallei

Dit is nog een vallei die me werd aangeraden en ze ligt niet ver van Gilgit. De vallei is veel groener dan de rest van de regio en vooral populair bij lokale toeristen. De belangrijkste attractie zijn de meren aan het einde van de weg en een reservaat waar je de sneeuwluipaard kunt bewonderen.

Niet bepaald de sneeuwluipaard.

Andere bestemmingen in het zuiden

Ik heb Pakistan in de zomer bezocht, dus ik heb er niet eens aan gedacht het zuiden van het land te bezoeken. In die periode heb ik daarom niet veel informatie verzameld. De belangrijkste stops zijn in elk geval ongetwijfeld Karachi, voormalige hoofdstad van Pakistan en tevens de volkrijkste stad van het land, waar je onder meer het indrukwekkende mausoleum Mazar-e-Quaid vindt, helemaal van wit marmer gebouwd ter ere van de stichter van Pakistan. Hier vind je een gids.

Thatta, niet ver van Karachi, dat met zijn talrijke Unesco-werelderfgoedlocaties zeker een andere stop is om op te nemen in een route door het zuiden van het land. Hier vind je een korte gids. Quetta, knooppunt voor iedereen die zijn reis over land naar Iran wil voortzetten, en tot slot Multan, een andere van de oudste steden van het Aziatische continent, die je met zijn vele historische plekken minstens een paar dagen bezig kan houden. Hier vind je een gids.

Mazar-e-Quaid.

Mogelijke reisroutes door Pakistan

Hieronder som ik mogelijke reisroutes van 2, 3 en 4 of meer weken op. Zoals voor elk land bestaat er niet zoiets als de perfecte route voor een bepaalde periode, en dat geldt vooral hier in Pakistan, waar iemand bijvoorbeeld uitsluitend kan komen voor de trektocht naar het K2-basiskamp of om het zuiden van het land te bezoeken. Neem wat volgt dus als inspiratie en pas de route aan of maak er een naar je eigen interesses/budget!

Reisroute van 15 dagen door Pakistan

Deze route omvat in feite de belangrijkste bezienswaardigheden langs de Karakoram Highway plus een paar dagen in Islamabad en vooral Lahore, dat ik als vertrekpunt neem omdat de vluchten naar de twee steden (Islamabad en Lahore) vaak vergelijkbare prijzen hebben en je vanaf hier iets efficiënter kunt reizen als je weinig tijd hebt.

Lahore (2 nachten)

Dag 1:

Kom bij van je jetlag, verken de stad kort en klim voor de zonsondergang naar de top van de Wazir Khan-moskee.

Dag 2:

Besteed de ochtend aan de Badshahi-moskee en het nabijgelegen fort, en kijk even bij de sikhtempel. ’s Middags kun je door de ommuurde stad wandelen, het museum van Lahore bezoeken en, als je geïnteresseerd bent, een lokale simkaart kopen; ZONG is de beste maatschappij. ’s Avonds de ceremonie bij Wagah Border.

Islamabad (1 nacht)

Dag 3:

Neem de bus van Lahore naar Islamabad, bezoek de Faisal-moskee bij zonsondergang.

Let op: naar mijn mening is Islamabad absoluut geen must, dus als je je tijd liever elders doorbrengt, kun je ’s ochtends de bus uit Lahore nemen, het grootste deel van je bagage in bewaring laten bij het busstation (ik raad Faisal Movers aan), de moskee bezoeken en dan terugkeren naar het station om de bus naar Gilgit te nemen.

Gilgit (2 nachten)

Dag 4:

Als je kiest voor de nachtbus naar Gilgit, heb je in feite de hele dag die je kunt gebruiken om de Margalla Hills te bezoeken.

Dag 5:

Aankomst in de ochtend in Gilgit, maak een wandeling langs de bazaar en bezoek eventueel de Khargah Buddha.

Let op: ook hier kun je, zoals beschreven in de sectie “wat te doen en te zien”, een dag besparen door direct bij Raikot Bridge te stoppen en door te gaan naar dag zes. Ook Gilgit is, een beetje zoals Islamabad, naar mijn mening absoluut geen must.

Fairy Meadows (2 nachten)

Dag 6:

Ga vroeg in de ochtend naar Raikot Bridge en regel de jeep naar het begin van het pad naar Fairy Meadows. Geniet de rest van de dag van het uitzicht op de Nanga Parbat.

Dag 7:

Bereik het basiskamp van de Nanga Parbat op één dag of loop als alternatief tot Behal.

Minapin (2 nachten)

Dag 8:

Verlaat Fairy Meadows in de ochtend en bereik Minapin op dezelfde dag.

Dag 9:

Wandeling naar het basiskamp van de Rakaposhi.

Karimabad (2 nachten)

Dag 10:

Ga naar Karimabad. Bezoek het oude deel en klim naar het Altit-fort.

Dag 11:

Bezoek Eagle Nest, Baltit en Ganish.

Dag 12:

De bus van Faisal Movers op het traject Gilgit–Islamabad begint juist in Karimabad, het vertrek zou rond 8 uur ’s ochtends moeten zijn.

Dag 13:

De bus komt vroeg in de ochtend aan in Islamabad. Terugvlucht vanuit Islamabad of nog 5 uur bus naar Lahore en vanaf daar de terugvlucht.

Reisroute van 3 weken door Pakistan

Met drie weken in Pakistan raad ik aan de zojuist beschreven route te volgen en de volgende stops toe te voegen.

Hopper (2 nachten)

Dag 12:

Ga van Karimabad naar Hopper.

Dag 13:

Breng de dag door in Hopper.

Passu (2 nachten)

Dag 14:

Ga van Hopper naar Passu en bezoek ’s middags de Batura-gletsjer.

Dag 15:

Korte trektocht van het Borith-meer naar de Passu-gletsjer, hangbrug van Passu.

Sost (2 nachten)

Dag 16:

Ga van Passu naar Sost en regel de taxi naar de Khunjerab-pas voor de volgende dag.

Dag 17:

Excursie naar de Khunjerab-pas.

Gilgit (1 nacht)

Dag 18:

Ga van Sost naar Gilgit en breng de rest van de dag door in Gilgit.

Dag 19:

Bus Gilgit – Islamabad.

Dag 20:

De bus komt vroeg in de ochtend aan in Islamabad. Terugvlucht vanuit Islamabad of nog 5 uur bus naar Lahore en vanaf daar de terugvlucht.

Reisroute van 4 weken door Pakistan

Met vier weken tot je beschikking raad ik aan de zojuist beschreven route van drie weken te volgen en de rondrit Skardu – Deosai – Astore toe te voegen.

Reisroute van 5 of meer weken door Pakistan

Met 5 of meer weken is het naar mijn mening het beste om eerst Peshawar, de Swat-vallei en Chitral toe te voegen en daarna gewoon de zojuist beschreven route van 4 weken te volgen.

Deosai-plateau.

Vervoer in Pakistan

Bussen in Pakistan

Bussen zijn zonder twijfel het meest gebruikelijke, praktische en goedkope vervoermiddel om je tussen de bestemmingen van het land te verplaatsen, vooral tussen de grote steden. In het noorden, zodra je Gilgit aan de ene kant en Peshawar aan de andere hebt bereikt, maken de grote lijnbussen bijna altijd plaats voor een systeem van minivans dat de landelijkere gebieden van het land verbindt.

De beste maatschappij is zonder meer Faisal Movers: iets duurder dan de concurrentie, maar ik denk dat het het waard is, de bussen zijn nieuw en elke stoel heeft zijn eigen multimediastation zoals in een vliegtuig, vooral aanbevolen voor het lange traject Islamabad – Gilgit. Andere goede particuliere maatschappijen die de grote steden verbinden en iets goedkoper zijn: Daewoo Sammi en Skyways.

In het noorden van het land, inclusief het traject Islamabad – Gilgit, is de goedkoopste optie de staatsmaatschappij Natco, maar de bussen zijn vaak niet in goede staat en voor een paar honderd roepie minder kun je ze beter vermijden waar mogelijk; Natco bereikt, in tegenstelling tot de andere maatschappijen, echter ook bestemmingen als Astore, Skardu en Chilas waarvoor geen alternatieven zijn.

Kortom, als je je aan de beschreven routes houdt, moet je om vanaf Gilgit met het openbaar vervoer verder naar het noorden langs de Karakoram Highway te gaan vertrouwen op deze vaak tot de nok toe volle minivans die heen en weer rijden tussen de belangrijkste dorpen: een beetje zoals in alle ontwikkelingslanden hebben heel weinig mensen een auto, en het lokale vervoer bereikt ook echt afgelegen gebieden; voor informatie hoef je maar rond te vragen bij de lokale bevolking.

De typische psychedelische vrachtwagens van Pakistan.

Taxi’s in Pakistan

In de stad zijn taxi’s echt goedkoop en als je toegang hebt tot internet is Uber in Islamabad en Lahore nog goedkoper dan gewone taxi’s. Een andere echt goedkope optie zijn de beruchte tuk tuks, die zijn verboden op de straten van Islamabad maar probleemloos door Lahore rijden en zonder twijfel de goedkoopste optie zijn.

Een beetje zoals in alle ontwikkelingslanden moet je geen taximeters verwachten en probeer je altijd de prijs af te spreken voordat je instapt. Taxi’s, vooral gedeelde, zijn ook in het noorden van het land bijzonder populair, waar ze soms de minivans vervangen en parallel eraan rijden om de landelijkere gebieden te bereiken.

Binnenlandse vluchten in Pakistan

Binnenlandse vluchten zijn niet bepaald goedkoop, maar als je budget het toelaat, kan het bereiken van bestemmingen als Chitral, Gilgit en Skardu per vliegtuig je letterlijk hele dagen in de bus besparen. De drie net genoemde luchthavens worden uitsluitend bediend door Pakistan Airlines. Let wel op, want hoewel er bijna altijd twee vluchten per dag naar deze bestemmingen zijn, worden ze vanwege de weersomstandigheden vaak geannuleerd.

Voor andere bestemmingen binnen het land kun je ook een kijkje nemen bij Airblue.

Treinen in Pakistan

In het zuiden van het land zijn ze een uitstekend alternatief voor de bussen en objectief comfortabeler, vooral voor lange afstanden; de site om te raadplegen is deze.

Liften in Pakistan

Pakistan kan in alle opzichten worden beschouwd als een paradijs voor liftende reizigers. Meer dan eens is het me overkomen dat iemand me een lift aanbood zonder dat ik erom vroeg terwijl ik langs de weg liep. Dit vooral in het noorden van het land, waar heel veel reizigers uitsluitend op liften vertrouwen; vooral langs de Karakoram Highway werkt het geweldig!

Zelf heb ik bij verschillende gelegenheden gelift en ik heb nooit langer dan 10 minuten gewacht, de lokale bevolking is buitengewoon blij je een lift te geven en meer dan eens heeft ze er zelfs op aangedrongen me naar mijn bestemming te brengen, ook al moest ze eerder stoppen. Absoluut proberen, en ik verzeker je dat je, nadat je een paar keer hebt gelift langs de Karakoram Highway, geen zin meer zult hebben om de bomvolle en veel tragere minivans te nemen.

Tot slot, mocht je een jeep willen huren om het noorden te verkennen: een groep mensen uit Lahore die ik in Astore ontmoette, vertelde me dat zij er een hadden kunnen huren voor slechts 4.000 roepie per dag.

Motor in Pakistan

Dit is nog een echt populaire optie onder reizigers, die tijdens hun verblijf in Pakistan vaak een motor huren of zelfs kopen. De prijzen voor een motor in goede staat lijken rond de € 400 te liggen; als je daarentegen besluit bijvoorbeeld in Gilgit je eigen motor te huren en de Karakoram Highway tot aan de Chinese grens af te leggen zoals veel mensen doen, verwacht dan ongeveer 3.000 roepie per dag te betalen.

Reizen naar Pakistan: kosten

Op dit punt vraag je je waarschijnlijk af wat een reis naar Pakistan kost. Het antwoord is dat het een echt goedkoop land is, een van de goedkoopste die ik ooit heb bezocht! Als je met een klein budget reist kun je gerust in privékamers slapen en drie keer per dag buiten de deur eten met een dagbudget van 20 euro, en bedenk vooral dat vrijwel elke prijs onderhandelbaar is.

Vervoer

Om je even een paar cijfers te geven: de bus van Islamabad naar Gilgit, meer dan 500 km en 15 uur reizen, kost ongeveer € 10–15 afhankelijk van de maatschappij en de gekozen service. De minibussen langs de Karakoram Highway zijn naar verhouding nog goedkoper: 100 km van Aliabad naar Gilgit ongeveer € 2, 20 km van Hopper naar de Karakoram Highway achterop een minibus ongeveer 50 cent.

Ook taxi’s en tuk tuks zijn echt goedkoop, 5 km overdag zou niet meer dan 300 roepie moeten kosten.

Eten

Ook het eten is extreem goedkoop. Je kunt je buik gerust vullen voor minder dan 50 cent. Om je een paar cijfers te geven: een roti, het platte brood dat bij vrijwel elke maaltijd wordt geserveerd, kost normaal gesproken 5–10 cent, een portie dal, een soep van bonen/linzen, kost normaal gesproken 40–50 cent, twee mooie stukken gegrilde kip ongeveer € 1,50.

Accommodatie

Helaas zijn hostels niet erg wijdverbreid en vind je ze vooral in de grote steden, maar slapen blijft toch echt goedkoop. Tijdens mijn maand in Pakistan heb ik nooit meer dan 1.500 PKR betaald voor een privékamer, vaak genoeg kwam ik weg met slechts 1.000 PKR (door de inflatie van de afgelopen jaren kost het waarschijnlijk 50% meer). Het waren bijna altijd vrij eenvoudige kamers, maar bijna altijd met eigen badkamer en al met al helemaal niet slecht.

Als je kampeert of misschien reist en slaapt in een auto, kun je in bijna alle PTDC’s van het land gerust parkeren en gratis gebruikmaken van de voorzieningen, wifi en gemeenschappelijke ruimtes. De PTDC’s zijn in feite een hotelketen die toebehoort aan het departement voor toeristische ontwikkeling.

Couchsurfing lijkt in de grote steden echt populair en je zou geen moeite moeten hebben om een slaapplek te vinden. Als je daarentegen iets luxueuzers zoekt, heeft de keten Serena Hotels ook een aantal accommodaties in het noorden van het land.

PTDC van Skardu met het K2-museum op de achtergrond.

Overige kosten (geldopnames en simkaarten)

Tot slot is het de moeite waard een paar woorden te wijden aan de kosten van contant geld opnemen in het land. Contant geld is absoluut noodzakelijk, vooral zodra je de grote steden uit bent, en bovendien accepteren heel veel banken geen internationale kaarten. Mijn advies is om best wat geld contant mee te nemen; de wisselkoers in Lahore was echt goed, op deze plek zijn talrijke wisselkantoren die bijna tegen de interbancaire koers werken.

Mocht je geld moeten opnemen: nadat ik minstens 15 verschillende banken had geprobeerd, lijken alleen deze te werken: MCB met 800 PKR kosten per opname, Allied Bank 800 PKR per opname en Standard Chartered, de beste optie, 500 PKR. Bij alle drie de banken kun je maar 20.000 PKR per transactie opnemen. Bekijk de beste betaalkaarten voor op reis.

Wat simkaarten betreft: ZONG is de maatschappij met de beste dekking. Als je een telefoon hebt die e-sims ondersteunt en het gemak wilt om meteen te kunnen surfen zonder een lokale simkaart te hoeven kopen, raad ik je aan een dienst te gebruiken zoals die van Airalo en Ubigi. Als je voor deze oplossing kiest, zijn er echter minstens een paar overwegingen. Ten eerste betaal je, op zeldzame uitzonderingen na, veel meer voor de gigabytes dan met een lokale simkaart; ten tweede is hun lokale partner niet altijd die met de beste dekking in het land. In feite denk ik dat de meeste reizigers beter een lokale simkaart kunnen kopen (of misschien proberen de e-sim van een lokale provider te kopen), maar ik raad je aan het zelf af te wegen, want uitzonderingen zijn er genoeg. Toen ik bijvoorbeeld Japan bezocht, was het abonnement van Ubigi voordeliger dan elke lokale simkaart die ik had kunnen kopen zonder te bewijzen dat ik inwoner was.

Reizen naar Pakistan: eten

Het grootste deel van de maaltijden bestaat gewoon uit een curry geserveerd met rijst of chapati; dat laatste is in feite ongerezen brood gebakken in kleiovens, terwijl de paratha, gemaakt van hetzelfde deeg, meestal gefrituurd is en dus veel vetter.

Je zult al snel merken dat als de curry met chapati wordt geserveerd, de chapati het bestek volledig vervangt en de maaltijd uitsluitend met de handen wordt gegeten.

Soms wordt in plaats van een curry een soep geserveerd, uiteraard samen met de onvermijdelijke chapati; de populairste soep is zonder meer de dal, die geel (gele en rode linzen) of bruin kan zijn, in elk geval is het in feite een linzensoep. De ki sabzi is daarentegen een groentesoep die meestal een hoofdingrediënt heeft, zoals bijvoorbeeld aloo ki sabzi; aloo betekent aardappelen, dus in dit geval gaat het om een groentesoep waarvan het hoofdingrediënt aardappelen zijn, de combinaties zijn talrijk en bevatten soms ook vlees.

Twee andere extreem populaire gerechten zijn de gegrilde kip, die je vrijwel overal in de grote steden vindt, waar echte grillrestaurants zijn die vrijwel uitsluitend kip serveren, en de biryani, rijst geserveerd met stukjes kip en groenten.

Tot slot: let op wat je drinkt, vermijd kraanwater en als je zowel het milieu als je portemonnee een plezier wilt doen, gebruik dan een drinkfles met filter!

Streetfood in Pakistan.

Reizen naar Pakistan: veiligheid

Is Pakistan zo gevaarlijk als het lijkt? Is het mogelijk veilig te reizen in Pakistan?

Sommigen zeggen dat het land extreem veilig is en vaak heb ik de lokale bevolking met sterke overtuiging horen herhalen “Pakistan is safe”; ik denk echter dat de waarheid in het midden ligt: het is weliswaar waar dat het grootste deel van het land als veilig kan worden beschouwd, maar het is ook waar dat sommige regio’s, vooral die bij de Afghaanse grens, niet als zodanig kunnen worden beschouwd, of in elk geval is de instabiliteit van die gebieden voor iedereen zichtbaar.

Dat gezegd hebbende: Gilgit-Baltistan, de regio die zonder twijfel de meeste toeristen ontvangt en die bovendien de meest liberale van allemaal is als het om de islam gaat, is de afgelopen jaren de plek geweest van slechts één aanslag. Als we bijvoorbeeld een kijkje nemen op deze pagina, zien we dat er alleen al in de stad Quetta de afgelopen 10 jaar ongeveer 15 terroristische aanslagen zijn geweest. Kortom, Khyber Pakhtunkhwa en Balochistan zijn twee provincies die je, als je niet bereid bent enig risico te accepteren, waarschijnlijk beter kunt vermijden; in de rest van het land zou je, met een beetje gezond verstand, geen enkel soort problemen moeten hebben en kun je juist genieten van de enorme gastvrijheid van dit volk.

Er zijn bovendien twee onderwerpen waarover het raadzaam is op te passen hoe je spreekt: India, in het bijzonder de regio Kasjmir, en de islam. Beide zijn gevoelige onderwerpen voor veel Pakistanen, dus mijn advies is om gesprekken daarover te vermijden of in elk geval je mening met het grootste respect te geven.

Hoewel ik heel wat alleenreizende vrouwen heb ontmoet, zou de reiservaring voor een vrouw die niet gewend is aan een zo sterk machistische samenleving op zijn minst vreemd kunnen zijn. Ik raad je aan dit mooie artikel hierover te lezen.

Goed, ik hoop dat ik je met dit laatste gedeelte over veiligheid helemaal niet heb afgeschrikt; Pakistan is absoluut een land om te bezoeken en ik hoop dat de recente geschiedenis ervan en het feit dat sommige regio’s nog als onstabiel moeten worden beschouwd je er niet van weerhouden het te bezoeken!

Tot slot, vooral als je van plan bent te trekken op meer dan 3.500 meter: de enige twee verzekeringen die deze activiteit dekken (voor zover ik weet) zijn World Nomads, waarmee je trektochten tot 6.000 meter kunt verzekeren (door het als extra activiteit toe te voegen, zoals getoond op deze pagina) en TrueTraveller, die met het pakket “Extreme Pack” dekking biedt voor trektochten boven 4.600 m. Zoals eerder gezegd stopt het merendeel van de andere verzekeringen bij 3.500 meter, sommige zelfs lager.

Ben je een reis naar Pakistan aan het plannen? Bekijk dan deze posts:

Welke reisrugzak kiezen

Wat je mee moet nemen op reis

Heb je vragen? Actuele informatie? Aarzel niet om een reactie achter te laten of schrijf me op Instagram!

Omdat ik geen advertenties meer toon: als dit artikel je heeft geholpen, overweeg dan om je reisverzekering af te sluiten via een van de links op deze website. Zo steun je mijn werk, zonder dat het jou iets extra kost. Woon je in de EU of in het Verenigd Koninkrijk, dan raad ik je True Traveller aan. Alle anderen raad ik HeyMondo aan, waar je 5% korting krijgt. Bedankt voor je steun!

Voor donaties/pizza’s en virtuele biertjes 🙂