Op eigen houtje naar Cambodja

Cambodja, officieel het Koninkrijk Cambodja, wordt vaak links gelaten ten gunste van andere bestemmingen in Zuidoost-Azië, maar het land heeft meer dan een paar interessante plekken te bieden.

Angkor Wat, het grootste tempelcomplex ter wereld en tevens de meest bezochte archeologische site van Zuidoost-Azië, de paradijselijke eilanden in het zuiden van het land, de ongerepte wouden, maar ook veel recente geschiedenis, die helaas een van de ergste genocides ooit betreft. Het land heeft echt heel veel te bieden.

Ik heb twee maanden als backpacker door het land gereisd. Of je nu hetzelfde wilt doen of gewoon wat research wilt doen om daarna op een georganiseerde tour te vertrouwen, in deze gids vind je veel nuttige tips en informatie om je reis zo goed mogelijk te plannen.

Snelmenu

↑ Menu

Zonsondergang bij Angkor Wat.

Beste reistijd voor Cambodja

Cambodja heeft, net als praktisch alle andere landen in de regio, twee duidelijk te onderscheiden seizoenen: het droge seizoen en het regenseizoen. Over het algemeen valt de beste reistijd voor Cambodja samen met het droge seizoen, dat grofweg van november tot april loopt. Daarbij gelden november, december en januari als verreweg de beste maanden, gezien de afwezigheid van regen en de lage temperaturen, die ongetwijfeld de aangenaamste van het jaar zijn. Dit is uiteraard ook het absolute hoogseizoen, wat zich vooral weerspiegelt in de prijzen van accommodatie en van een aantal activiteiten.

Vanaf maart lopen de temperaturen en de luchtvochtigheid flink op, tot ze rond mei een piek bereiken, vlak voor de regens. Deze maanden zijn weliswaar niet de aangenaamste, maar blijven toch een goede periode om het land te bezoeken.

Het regenseizoen, dat van mei tot oktober loopt, heeft echter een paar voordelen: het landschap kleurt letterlijk groen, de rijstvelden krijgen eindelijk kleur en de watervallen storten zich in volle kracht naar beneden. De regens, bijna dagelijks, vallen meestal binnen een paar uur, vooral in de eerste maanden van het natte seizoen, terwijl ze naarmate het seizoen vordert veel vaker voorkomen en in augustus hun hoogtepunt bereiken.

Tijdens het hoogtepunt van de regens kunnen sommige wegen onbegaanbaar zijn, waardoor reizen over land moeilijk wordt, en veel activiteiten zoals trektochten en tubing zijn praktisch uitgesloten. September en oktober kunnen goede maanden zijn: er valt dan namelijk minder regen en het wordt minder warm, tot de overgang naar het droge seizoen in november.

Zonsopgang bij Saracen Bay, Koh Rong Samloem.

Documenten en vaccinaties voor Cambodja

Wie een Italiaans paspoort heeft (met een geldigheid van meer dan 6 maanden) krijgt bij aankomst een toeristenvisum voor 30 dagen vanaf het moment dat ze het land binnenkomen (de regels hangen af van je nationaliteit, dus check wat voor jou geldt). Het visum in kwestie is het type “T” en kost normaal gesproken 30 Amerikaanse dollar, maar bij sommige grensovergangen betaal je 35$. Bij sommige grenzen wordt tijdens het weekend bovendien 1$ gevraagd om de aanvraag te verwerken; of dat legitiem is of niet, blijft een raadsel.

Ik ben de grens overgestoken bij Ban Laem (waar ik 35$ heb betaald), dus vanuit Thailand, en ze vroegen me niet om een pasfoto, maar uit wat ik lees vragen ze er soms wel om. Als je wilt, namen ze ook Thaise baht aan, maar tegen een zeer ongunstige wisselkoers. Ik had Amerikaanse dollars bij me, dus die heb ik gewoon gebruikt.

Sinds een paar jaar is het bovendien mogelijk om het visum online aan te vragen (e-visum), maar dat wordt niet bij alle landgrenzen geaccepteerd. Op het moment van schrijven van deze gids is zelfs de officiële website daar niet duidelijk over en vermeldt ze alleen dat het niet overal wordt geaccepteerd: “Not all border checkpoints support e-Visa. Please check before you apply. You can apply on-arrival Visa for those checkpoints not supporting e-Visa.” Zeker is dat het wordt geaccepteerd op de luchthaven van Phnom Penh. Check het zelf even na, maar volgens onofficiële bronnen wordt het visum bovendien geaccepteerd op Preah Sihanouk International Airport, Cham Yeam (Koh Kong) – grens met Thailand, Poi Pet (Banteay Meanchey) – grens met Thailand, Bavet (Svay Rieng) – grens met Vietnam en Tropaeng Kreal Border Post (Stung Treng) – grens met Laos. De kosten zijn 36$, dus iets duurder dan het klassieke visum bij aankomst.

Zonsopgang bij Angkor Wat.

Het toeristenvisum (type “T”) waar ik het tot nu toe over had, kun je gemakkelijk met nog eens 30 dagen verlengen. De procedure is echt simpel, maar duurt helaas een week. Het enige immigratiekantoor waar je kunt verlengen is dat van Phnom Penh, tegenover de luchthaven (Google Maps). Om er te komen raad ik aan om buslijn 3 te nemen, waarvan je de dichtstbijzijnde halte gemakkelijk kunt vinden met de officiële app (iOS, Android). De bussen rijden echt vaak, zijn schoon, hebben airconditioning en zijn, voor zover ik heb meegemaakt, nooit overvol. Dat alles voor 1.500 riel. Denk er wel aan om gepast geld mee te nemen, want er wordt geen wisselgeld gegeven.

Op het immigratiekantoor krijg je een formulier dat je moet invullen en samen met je paspoort, een pasfoto en de betaling van 30$ moet inleveren. Je krijgt een voorlopig document en een afspraak om je paspoort een week later op te halen.

Voor actuele informatie over visa en dergelijke raad ik aan de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken van je eigen land te raadplegen (bijvoorbeeld, in Nederland, het Reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken).

Cambodja vereist geen verplichte vaccinaties, maar hepatitis A en B worden aangeraden. Sommige artsen raden mogelijk ook malariaprofylaxe aan, in het bijzonder als je het land in het regenseizoen bezoekt of buiten de grote steden gaat rondtrekken. Overleg erover met je huisarts.

De zoutvlakten van Kampot.

Wat te doen en te zien in Cambodja

In deze gids vind je vaak prijzen in Amerikaanse dollars, maar niet alleen. Cambodja heeft namelijk twee officiële munteenheden: de Amerikaanse dollar en de Cambodjaanse riel. Je zou bijvoorbeeld een rekening van 3$ kunnen betalen met een biljet van 10$ en een biljet van 5$ terugkrijgen plus het equivalent van 2$ in riel, enzovoort. Dit systeem kan in het begin even verwarrend zijn.

Over het algemeen wordt de riel vooral gebruikt voor bedragen onder de dollar, maar ook op het platteland en bij kleine bedrijven lijkt men de riel te verkiezen, of in elk geval de prijzen rechtstreeks in riel uit te drukken, terwijl grote bedrijven en de toeristensector de dollar lijken te verkiezen of de prijzen van hun diensten in elk geval in dollars uitdrukken.

Gelukkig is de onofficiële koers die veel mensen hanteren 1$ = 4.000 riel, wat het rekenwerk een stuk eenvoudiger maakt. Dat gezegd hebbende was de officiële koers die de verschillende wisselkantoren boden, althans tijdens mijn verblijf, ongeveer 1$ = 4.100 riel. Dat betekent dat je vaak misbruik kon maken van de onofficiële koers door je dollars tegen 4.100 riel te wisselen en vervolgens te betalen tegen de koers 1$ = 4.000 riel, waarmee je zo’n 2,5% per transactie bespaarde. Dit trucje werkte echter niet altijd, omdat vooral de grotere bedrijven, hoewel ze riel graag accepteren ondanks de prijzen in dollars, terecht de officiële koers hanteerden.

Tot slot staan de beschreven bestemmingen in deze volgorde: eerst de hoofdstad Phnom Penh, daarna verder naar het noorden en vervolgens naar het westen, voordat het weer naar het zuiden gaat. Als je besluit naar Phnom Penh te vliegen, is dit waarschijnlijk de beste manier om je verplaatsingen te optimaliseren, maar het hangt natuurlijk sterk af van waar je aankomt, in welke richting je je reis wilt voortzetten en welke bestemmingen je in het land wilt bezoeken. Ik begon mijn reis bijvoorbeeld in Battambang, vanuit Thailand.

Let op: in deze gids vind je regelmatig links naar https://www.alltrails.com/. Als je offline navigatie rechtstreeks in de AllTrails-app wilt gebruiken, moet je overstappen op de pro-versie. Je kunt dit probleem echter omzeilen door de coördinaten te downloaden van de desktopversie van de website in het formaat “Google Earth KML” en ze vervolgens te uploaden naar Organic Maps, dat absoluut een van mijn favoriete reisapps is.

Phnom Penh

Phnom Penh, de hoofdstad van Cambodja, is vergeleken met andere hoofdsteden in Zuidoost-Azië niet bepaald een interessante bestemming of een mooie stad, zo erg dat veel reizigers hem helemaal overslaan. Tenzij je letterlijk bijna geen dagen hebt, vind ik dat het toch de moeite waard is om er minstens een dag door te brengen om een paar symbolische plekken van de verschrikkelijke genocide onder het regime van de Rode Khmer in de jaren zeventig te bezoeken.

Wat te doen en te zien in Phnom Penh

Zoals gezegd denk ik dat een dag genoeg is om de belangrijkste bezienswaardigheden te bezoeken: Tuol Sleng en Choeung Ek. Veel hostels organiseren gedeelde tuk tuks om beide plekken te bezoeken. Zelf ben ik samen met een andere jongen naar Tuol Sleng gelopen en daarna hebben we een tuk tuk gedeeld om naar Choeung Ek en terug te gaan.

Tuol Sleng (S-21)

Tuol Sleng, ook S-21 genoemd (Google Maps), was het hoogst geheime centrum van een netwerk van zo’n 200 gevangenissen waar mensen door de Rode Khmer werden gemarteld. Tussen 12.000 en 20.000 mensen werden hier gevangengezet. Er zijn slechts 12 bevestigde overlevenden. De toegang kost 5$, maar als je de audiogids wilt, moet je 10$ betalen; die is ook in het Italiaans beschikbaar en ik raad sterk aan om hem te nemen. Als je alle stops van de audiogids beluistert, duurt het bezoek ongeveer twee uur. Van maandag tot vrijdag wordt bovendien van 10:00 tot 10:15 een documentaire getoond, die ik zelf niet heb gezien, maar het kan interessant zijn om die met je bezoek te combineren.

Het is een bezoek dat sommigen als moeilijk, bijna traumatisch kunnen ervaren. Je begint met de kamers waar de laatste gevangenen werden gedood, letterlijk levend opengesneden om geen lawaai te maken met schoten, omdat het bevrijdingsleger inmiddels echt dichtbij was en het personeel dat op de vlucht sloeg hun aandacht niet wilde trekken. De jongen met wie ik het museum bezocht, heeft meer dan een paar stops van de audiogids overgeslagen en vertelde me dat hij die nacht slecht had geslapen, dus als je een bijzonder gevoelig persoon bent, houd daar dan rekening mee. Alle anderen raad ik het bezoek sterk aan (met de audiogids).

Een van de kamers waar de laatste gevangenen werden gedood.

Choeung Ek (Killing Fields)

Choeung Ek (Google Maps) is de bekendste van de 300 Killing Fields of vernietigingskampen in Cambodja, ligt zo’n 15 km ten zuidoosten van Phnom Penh en hier werden de gevangenen van Tuol Sleng naartoe gebracht, geëxecuteerd en in massagraven begraven. Tegenwoordig is het een museum en een herdenkingsplek. De toegang met audiogids kost 6$. Als je alle stops beluistert en het kleine museum bezoekt, duurt het bezoek ongeveer twee uur. De documentaire, die ongeveer tien minuten duurt en naast het museum non-stop wordt vertoond, is weliswaar interessant, maar vertelt niets wat niet al in de audiogids zit.

Ook dit is een “zwaar” bezoek: er zijn nog steeds botten en kleren te zien die uit de grond opduiken, vooral in het regenseizoen, en de rondleiding eindigt bij een boeddhistische stoepa vol menselijke schedels die uit de massagraven zijn gehaald. Ook hier geldt: als je een bijzonder gevoelig persoon bent, bedenk dan goed of je de plek wilt bezoeken. Alle anderen raad ik het bezoek sterk aan. Zoals eerder gezegd raad ik aan om na afloop van het bezoek aan Tuol Sleng een tuk tuk te nemen.

Pagode bij Choeung Ek.

Koninklijk paleis

Het Koninklijk Paleis (Google Maps) wordt tijdens een bezoek aan Phnom Penh vaak aangeraden, maar zelf heb ik besloten het niet te bezoeken, omdat het werd gerestaureerd en dus maar gedeeltelijk toegankelijk was. Het is gebouwd in 1886, wordt beschouwd als een fantastisch voorbeeld van Khmer-architectuur en is de huidige officiële residentie van koning Sihamoni. Binnen de omheining zijn, naast het eigenlijke koninklijk paleis, nog andere interessante plekken, zoals de Zilveren Pagode en de Tempel van de Smaragdgroene Boeddha. De toegang kost 10$. Of je het complex nu bezoekt of niet, ik raad in elk geval aan om ’s avonds een ommetje bij de ingang te maken, wanneer het verlicht is. Het is echt fascinerend en bovendien een uitstekende manier om aan de chaos van de stad te ontsnappen, omdat het gebied is afgesloten voor verkeer. Ook het Nationaal Museum (Google Maps), naast het koninklijk paleis, wordt vaak aangeraden, maar volgens mijn onderzoek is het vooral een verzameling beelden. Ik heb besloten het niet te bezoeken, maar ik weet zeker dat sommige mensen het interessant kunnen vinden. De toegang kost 10$.

De ingang van het koninklijk paleis.

Wat Phnom

Wat Phnom (Google Maps) is een pagode op de top van een kleine heuvel in een park midden in de stad. De toegang voor buitenlanders kost 1$. Dat is niet veel geld, maar als je al een tijdje in Azië bent geweest, betwijfel ik eerlijk gezegd of je het bezoek bijzonder fascinerend zult vinden. Voor mij was het beste aspect de rust weg van de chaos van de stad: er staan namelijk veel bankjes waar je kunt gaan zitten om een goed boek te lezen of gewoon een tijdje te ontspannen. Naar mijn mening is het uitzicht voor foto’s het mooist vanaf de zuidkant, en daarvoor hoef je niet eens naar binnen. Ik zeg niet dat je dat moet doen, maar als je wilt kun je hier gewoon over het hek klimmen en de toegang uitsparen. Ik heb dat uit gemakzucht gedaan toen het tijd was om weg te gaan.

Wat Phnom.

Ta Prohm en Tonle Bati

Ta Prohm (Google Maps) en Tonle Bati (Google Maps) behoren tot de best bewaarde tempels buiten het complex van Angkor Wat. Ze liggen zo’n 30 km ten zuiden van Phnom Penh. Naar het schijnt kost de toegang maar een euro, maar na een week tempels te hebben bekeken kon ik het uur rijden en het bezoek in het algemeen niet meer rechtvaardigen, al kan het voor sommigen iets interessants zijn.

Zijdeneiland

Het zijdeneiland of Koh Dach (Google Maps) is een andere excursie die vaak wordt aangeraden, maar volgens mijn onderzoek is wat ooit een rustig eiland was om het plattelandsleven te observeren inmiddels de klassieke toeristenval geworden, die absoluut niet de moeite waard is om te bezoeken. Als je besluit het toch te bezoeken, kun je in plaats van je aan te sluiten bij een georganiseerde tour gewoon per tuk tuk naar de veerpont-aanlegplaats (Google Maps) gaan en daar een fiets huren om over het eiland te rijden.

Tot slot hebben meer dan een paar reizigers me aangeraden de beroemde zelfgemaakte noodles van David’s restaurant te proberen, en dus heb ik besloten dat te doen. Eerlijk gezegd vond ik ze niet zo bijzonder, en ze laten zich zeker betalen voor hun bekendheid. Meer dan het eten zelf is volgens mij vooral het bereidingsproces leuk om te zien, maar daarvoor hoef je eigenlijk maar een paar minuten voor het restaurant te blijven staan.

Trap naar Wat Phnom.

Naar Phnom Penh reizen

Phnom Penh heeft door zijn centrale ligging minstens één keer per dag een rechtstreekse verbinding vanaf praktisch alle toeristische bestemmingen in het land. Een bus of minibusje naar Phnom Penh vinden is nooit een probleem. Dat gezegd hebbende heeft elk bedrijf zijn eigen privéterminal, die in sommige gevallen iets buiten het centrum ligt, waardoor je een tuk tuk moet nemen om je accommodatie te bereiken. Als je besluit te overnachten in de buurt van de riverfront, zoals veel mensen doen, hebben Virak Buntham, Larryta Express en Giant Ibis hun terminal in de buurt.

Als je vanaf de luchthaven komt, raad ik – uiteraard als je geld wilt besparen – sterk aan om in plaats van een taxi of een tuk tuk buslijn 3 te nemen, waarover ik uitgebreid vertel in het gedeelte “Documenten en vaccinaties voor Cambodja”, want het is dezelfde bus die je moet nemen als je je visum wilt verlengen bij het immigratiekantoor, dat letterlijk tegenover de luchthaven ligt. Als je de luchthaven te voet verlaat, ligt de halte in ieder geval zo’n honderd meter naar links (Google Maps). 1.500 riel, er wordt geen wisselgeld gegeven.

Overnachten in Phnom Penh

Ik heb een nacht doorgebracht in Pooltop Phnom Penh, dat nog niet zo slecht is, maar ik raad sterk Onederz Hostel Phnom Penh aan, dat iets duurder is, maar echt een uitstekend hostel. Let wel op: voor zover ik begrepen heb, bevinden de slaapzalen voor 12 personen zich aan de overkant van de straat in een ander gebouw, dat blijkbaar niet even leuk is. Boeken via de officiële website is vaak goedkoper.

Tempel Wat Kandal in Battambang.

Battambang

Battambang is qua grootte de derde stad van het land en wordt vaak genegeerd ten gunste van populairdere bestemmingen. Volgens mij kan het een interessante plek zijn om een paar dagen door te brengen, in het bijzonder voor wie doorreist naar of aankomt vanuit Thailand.

Wat te doen en te zien in Battambang

De stad is een stuk rustiger en goedkoper dan Phnom Penh en Siem Reap. Dat is volgens mij op zich al een attractie, maar er zijn ook een paar interessante plekken om te bekijken.

Wat Piphetthearam.

Tempels en stadstour

Als je nog maar kort in Zuidoost-Azië bent en nog niet genoeg hebt van tempels, kun je een wandeltocht langs de belangrijkste tempels van de stad maken. Nogmaals, geen must, maar zeker een mooie manier om een paar uur door te brengen. In volgorde: Wat Piphetthearam (Google Maps), Wat Po Cnong (Google Maps), Wat Kandal (Google Maps) en Wat Damrey Sor (Google Maps).

Andere bezienswaardigheden die je aan deze wandeltocht door de stad kunt toevoegen, zijn het Museum van Battambang (Google Maps) en het paleis van de gouverneur (Google Maps). Voor de toegang tot het museum vragen ze een dollar in de vorm van een “donatie”. Er staan heel wat zandstenen beelden. Voor wie er niet gek op is, is het volgens mij een kort bezoek, of dat was het althans voor mij. Het paleis van de gouverneur is daarentegen een goed bewaard gebleven voorbeeld van Franse koloniale architectuur; je kunt het eigenlijke gebouw niet in, maar wel het terrein op en door de tuinen eromheen wandelen. De toegang is gratis.

Wat Damrey Sor.

Wat Ek Phnom

Wat Ek Phnom (Google Maps) ligt een tiental kilometer buiten de stad en is de plek van een tempel uit de elfde eeuw die inmiddels in puin ligt, maar toch een interessante plek is vanwege zijn eenvoud. De toegang kost 1$. Voor de oude tempel is een mooie gloednieuwe pagode gebouwd, terwijl ernaast een standbeeld van een gigantische Boeddha staat.

Wat Ek Phnom.

Wat Ek Phnom, Boeddhabeeld en pagode.

Wat Samrong Knong

Wat Samrong Knong (Google Maps) is een moderne tempel die zo’n 5 km buiten de stad ligt en waarvan het bezoek gemakkelijk met Wat Ek Phnom te combineren is. Het is een betekenisvolle plek, omdat de oorspronkelijke tempel en de omgeving ten tijde van de Rode Khmer als gevangenis en vernietigingskamp werden gebruikt; hier kwamen meer dan tienduizend mensen om het leven. Er is een klein museum dat niet bijzonder interessant is en een monument waar je wat informatie kunt lezen over hoe de gevangenen werden gedood. Voor toegang tot het gebied waar het monument staat, wordt een donatie van 2.000 riel gevraagd.

Gedenkmonument bij Wat Samrong Knong.

Baset-tempel en -pagode

De Baset-tempel (Google Maps) en de aangrenzende pagode zijn iets lastiger te bereiken. Ik ben er geweest, maar persoonlijk vind ik niet dat het de moeite waard is. De ruïnes van de tempel zijn echt weinig indrukwekkend en ook de pagode is niets bijzonders, maar als je tijd en zin hebt, kun je het bezoek zeker in je reisroute opnemen. Mij is niets gevraagd, maar ik heb gelezen over iemand aan wie werd gevraagd 1$ toegang te betalen; doe dat niet. De toegang is gratis.

Phnom Banan-tempel

De Phnom Banan-tempel (Google Maps), uit de elfde eeuw, wordt beschouwd als de best bewaarde van de Khmer-tempels in de omgeving van Battambang. Hij ligt op de top van een heuvel en je bereikt hem na meer dan 350 treden. Echt mooi en, althans tijdens mijn bezoek, absoluut niet druk. De toegang kost 2$. Ik ben er niet geweest, maar als je wilt zijn er aan de voet van de berg grotten te bezoeken.

Trappen naar de Phnom Banan-tempel.

Killing Cave, Phnom Sampov en Bat Cave

Een tiental kilometer ten zuiden van Battambang ligt een berg met op de top de Phnom Sampov-tempel (Google Maps), vanwaar je een uitstekend uitzicht hebt op het omliggende platteland en op Battambang in de verte. Je kunt ook de Killing Cave bezoeken (Google Maps), waar ten tijde van de Rode Khmer duizenden slachtoffers in zijn gegooid en waarvan de overblijfselen nog steeds te zien zijn in het gedenkteken. Zorg er ten slotte voor dat je vóór zonsondergang naar de voet van de berg afdaalt om de miljoenen vleermuizen te bewonderen die elke avond uit de Bat Cave (Google Maps) komen, een werkelijk indrukwekkend schouwspel.

De politie heeft een checkpoint aan het begin van de klim naar de Killing Cave/tempel en liet me 2$ toegang betalen zonder me enig kaartje te geven. Ik betaalde zonder er veel bij na te denken, maar even later kreeg ik twijfels en op maps.me stond een mooie pin met “scam police officer”. Eenmaal beneden is het me gelukt mijn geld terug te krijgen, maar ik raad uiteraard aan om niet te betalen.

Tot slot raad ik aan om, om alle zojuist beschreven plekken te bezoeken, een scooter voor de dag te huren en Wat Ek Phnom, Wat Samroung Knong, Phnom Banan, Phnom Sampeau en Bat Cave in die volgorde te bezoeken, zodat je de vleermuizen bij zonsondergang kunt zien uitvliegen voordat je naar Battambang terugkeert. Ik heb 8$ voor de scooter betaald, rechtstreeks aan de guesthouse. De wegen zijn, zoals in heel Cambodja, niet bepaald in perfecte staat. Als alternatief weet ik dat sommige hostels gedeelde tuk tuk-tours organiseren, maar die beperken zich meestal tot de Phnom Banan-tempel, Phnom Sampeau (Killing Cave) en de Bat Cave. Je kunt ten slotte ook gewoon een privétour afdingen bij een tuk tuk op straat.

Vleermuizen die uit de Batcave vliegen.

Battambang Circus

Het circus van Battambang (Google Maps) of Phare Ponleu Selpak (officiële website) was een aangename verrassing. Er treden leerlingen van de non-profitkunstschool van Battambang op en de voorstelling is echt van hoog niveau. De toegang kost 14$, wat niet weinig is, maar het geld gaat rechtstreeks naar een uitstekend doel. De voorstelling duurt ongeveer een uur en vindt elke maandag, woensdag, donderdag en zaterdag om 19:00 plaats (ik raad aan data en tijd te bevestigen op de officiële website), maar je kunt het terrein van de school al vanaf 18:00 op. Er zijn een paar zalen met tentoonstellingen om te bekijken en een klein café/restaurant. Aanbevolen. Ik ben er vanuit het centrum van Battambang naartoe gelopen, maar ik denk dat de meeste mensen liever een tuk tuk nemen.

Battambang Circus.

Bamboo Train

De Bamboo Train (Google Maps) wordt beschouwd als een van de beroemdste attracties van de stad en sommige gidsen vinden hem een must. Oorspronkelijk een vervoermiddel van de lokale bevolking, maar tegenwoordig denk ik dat het in alle opzichten als toeristenval kan worden beschouwd, zo erg dat ik de ervaring helemaal heb overgeslagen. Hoewel het al wat ouder is, kun je dit artikel lezen of gewoon een paar recensies op Google Maps bekijken en je eigen conclusies trekken, maar in feite betaal je 5$ voor een rit van ongeveer 40 minuten heen en terug op een soort bamboe “karretjes”, met een korte stop in een dorp waar je lastiggevallen wordt door mensen die je iets willen verkopen.

Crocodile Farm

De krokodillenfokkerij (Google Maps) is ongetwijfeld nog een attractie die reizigers verdeelt. Voor sommigen is het gaaf, voor anderen een schande. Zelf ben ik er niet geweest, maar als je honderden krokodillen van dichtbij wilt bekijken en een jong krokodilletje in je handen wilt houden, is dit de plek om te bezoeken. De toegang kost 2$.

Museum van Battambang.

Overnachten in Battambang

Ik nam een privékamer in The Blue Guest House en betaalde zo’n 5$ per nacht; als je iets socialers zoekt, zeiden een paar jongens me dat THE PLACE Hostel & Rooftop Bar niet slecht is.

Battambang Circus.

Naar Battambang reizen

Vanuit Chanthaburi in Thailand zijn er vier vertrekken per dag, om 8:00, 11:00, 14:00 en 17:00 naar de grens bij Ban Laem; vandaar kost een gedeelde taxi naar Battambang zo’n 10$ of 300 baht. Van en naar Siem Reap zijn er vrij frequente verbindingen met een minibusje van Vireak Buntham en gedeelde taxi’s voor ongeveer 10$, ongeveer 3–4 uur. Op dezelfde manier zijn er frequente verbindingen naar Phnom Penh, ongeveer 6–7 uur, waaronder nachtbussen. Ten slotte kun je ook de boot nemen met Angkor Express, die het traject Battambang – Siem Reap en omgekeerd vaart voor 30$ in ongeveer 6–7 uur. Als je wilt, kun je rechtstreeks via hun website boeken en het ophalen is inbegrepen. Ik heb me beperkt tot het minibusje, maar het is een ervaring die sommige reizigers me hebben aangeraden, in het bijzonder als je niet van plan bent een drijvend dorp bij Siem Reap te bezoeken, want met de boot zou je er onderweg een paar kunnen zien, aangezien je het eerste deel van de reis over het Tonle Sap-meer vaart.

Paleis van de gouverneur.

Siem Reap

Siem Reap is het knooppunt voor iedereen die het tempelcomplex van Angkor Wat wil bezoeken. De stad ligt namelijk op een paar kilometer van de ingang van het archeologisch park en is daarom de ideale uitvalsbasis voor wat ongetwijfeld de attractie nummer één van Cambodja is.

Wat te doen en te zien in Siem Reap

Zoals gezegd is Siem Reap voor velen synoniem met Angkor Wat, absoluut een must-see voor iedereen die in Cambodja is, maar in de omgeving van de stad zijn zeker nog andere plekken die het overwegen waard zijn voor wie tijd heeft. Voor wie geïnteresseerd is: Siem Reap heeft een uitgaansleven dat de moeite waard is, in het bijzonder langs de beruchte Pub Street (Google Maps).

Pub Street.

Angkor Wat

Nadat in 2016 de 3D-laserscans vanuit de lucht waren voltooid, werd duidelijk dat de archeologische site niet alleen het grootste religieuze monument ter wereld was, maar ook een enorme stad in het hart van het Khmer-rijk. Men denkt dat er 300.000 arbeiders en 6.000 olifanten bij de bouw betrokken waren. Angkor Wat is namelijk een enorme site. De hoofdtempel die op de meeste foto’s staat en waaraan de hele archeologische site zijn naam ontleent, is in feite slechts een klein deel van de site, die een gebied van meer dan 400 vierkante kilometer beslaat. Van deze gigantische stad resten vandaag bijna uitsluitend de indrukwekkende tempels, de enige gebouwen die in steen werden gebouwd.

Apen bij de Bayon-tempel.

Tickets voor Angkor Wat kopen

Voor de toegang tot het park worden drie soorten passen aangeboden: één dag voor 37$, drie dagen voor 62$ en ten slotte zeven dagen voor 72$. Ik raad sterk aan om het ticket online te kopen op de officiële website; je betaalt geen kosten, op voorwaarde dat je een kaart gebruikt zonder wisselkoerskosten. Daarna hoef je het ticket alleen maar op je telefoon te downloaden en in digitaal formaat te laten zien bij de verschillende checkpoints. Als je om wat voor reden dan ook een fysiek ticket wilt kopen of contant wilt betalen, vind je het loket op deze plek.

Zelf denk ik dat de driedaagse pass een goed compromis is. Ik heb vijf dagen in het park doorgebracht en had eerlijk gezegd best nog een paar dagen kunnen blijven, maar zoals eerder gezegd denk ik dat drie dagen voor de meeste mensen meer dan genoeg zijn. Als je echt geen tijd hebt of extreem zuinig reist, is maar één dag in het park doorbrengen niet het einde van de wereld. Ik wil er bovendien op wijzen dat de toegangen niet per se achter elkaar gebruikt hoeven te worden. De driedaagse pass is namelijk tien dagen geldig, terwijl je die van een week binnen een hele maand kunt gebruiken.

Zonsopgang bij Angkor Wat.

Angkor Wat bezoeken

Als je het ticket eenmaal hebt, zijn er verschillende opties om het archeologisch park te bezoeken; de populairste zijn ongetwijfeld tuk tuk, scooter en fiets. Ik heb twee dagen per tuk tuk gedaan, twee dagen per fiets en één dag per scooter. Vooral als je alleen reist, raad ik aan om je aan te sluiten bij de tuk tuk-tours die door de hostels worden georganiseerd; de twee “standaard” tours zijn de sunrise tour en de sunset tour, en de prijs hangt af van het aantal deelnemers: ik heb ze allebei gedaan met nog drie jongens en betaalde maar 5$ voor de sunrise en 6$ voor de sunset. Met deze twee tours bezoek je in feite alle belangrijkste tempels. Als je moet kiezen tussen een van de twee, raad ik de sunrise tour aan. Je moet vroeg opstaan, maar het is het absoluut waard! Als je maar één dag hebt en die maximaal wilt benutten, zou een privé-tuk tuk van zonsopgang tot zonsondergang je ongeveer 30$ moeten kosten.

De Ta Prohm-tempel.

Als je bereid bent je een beetje in te spannen, is de fiets een fantastische optie: van Siem Reap naar de ingang van Angkor Wat is het ongeveer 25–30 minuten, maar houd er rekening mee dat het zelfs tussen december en januari, de “koudste” periode van het jaar, rond 10:00/11:00 behoorlijk warm begint te worden. Ik koos pas voor de fiets nadat ik de twee tuk tuk-tours had gedaan en in feite vertrok ik bij zonsopgang, bracht een paar uur in het park door, was in de late ochtend weer in de stad en ging pas in de late namiddag weer weg voor de zonsondergang. Ook al zijn de wegen in uitstekende staat, vlak en is er veel schaduw, de hele dag op de fiets doorbrengen kan echt zwaar zijn, vooral als je niet minimaal getraind bent.

De laatste optie is een scooter huren; ik deed dat op de laatste dag om een paar van de tempels te kunnen verkennen die ver van het hoofdcomplex liggen, maar niemand verbiedt je hem ook voor de klassieke tour te gebruiken.

De tempels verkennen.

De belangrijkste tempels van Angkor Wat

Als je je bezoek interessanter wilt maken, raad ik aan om online wat artikelen over de geschiedenis van de verschillende tempels te lezen of eventueel gebruik te maken van een van de vele gidsen die hun diensten aanbieden bij de grootste tempels.

We beginnen met de hoofdtempel, Angkor Wat zelf (Google Maps), die althans tijdens mijn bezoek de enige was die bij zonsopgang vanaf 5:00 ’s ochtends openging. Als je zeker wilt zijn van een plek op de eerste rij langs de vijver op deze plek (Google Maps), van waar je de foto met de weerspiegeling kunt maken, moet je per se op dat tijdstip naar binnen, in het bijzonder als je de foto wilt met de torens die niet door de palmen worden bedekt.

Alle andere tempels zijn open van 7:30 tot 17:30, behalve de Phnom Bakheng, die om 18:30 sluit.

De Bayon-tempel (Google Maps) stamt uit de twaalfde eeuw en is beroemd om de talrijke lachende gezichten van Brahma die in de stenen muren zijn uitgehouwen. Dit is waarschijnlijk mijn favoriete tempel.

Bayon-tempel.

De Ta Prohm-tempel (Google Maps) wordt vaak de “Tomb Raider Temple” genoemd, omdat hier een paar scènes van de film “Lara Croft: Tomb Raider” zijn opgenomen. Hier staan een paar bomen die een deel van de tempel hebben omsloten, waardoor echt fascinerende doorkijkjes zijn ontstaan.

De Banteay Kdei-tempel (Google Maps) heeft een architectonische stijl die lijkt op die van de Bayon, maar is minder complex en kleiner.

De Ta Keo-tempel (Google Maps) heeft een bijzonder massieve uitstraling door het ontbreken van uitwendige versieringen. Hij wordt beschouwd als een voorbeeld van de zogenaamde Khleang-stijl.

De Ta Som-tempel.

De tot nu toe genoemde tempels zijn die welke normaal gesproken tijdens de sunrise tour worden bezocht, terwijl de volgende degene zijn die je bezoekt met de sunset tour.

De Preah Khan-tempel (Google Maps) is, net als Ta Prohm, grotendeels niet gerestaureerd, met talrijke bomen en andere vegetatie die tussen de ruïnes groeien.

De Neak Poan-tempel (Google Maps) is een kunstmatig eiland met een boeddhistische tempel op een rond eiland, naar mijn mening niet bijzonder indrukwekkend.

Neak Poan-tempel.

De Pre Rup-tempel (Google Maps) werd gebouwd als staatstempel van de Khmer-koning Rajendravarman. Het is een tempelberg van baksteen, laterietsteen en zandsteen.

De Ta Som-tempel (Google Maps) bestaat uit één enkel heiligdom omgeven door laterietmuren. Net als de naburige Preah Khan en Ta Prohm is de tempel grotendeels niet gerestaureerd.

De Oostelijke Mebon-tempel (Google Maps) was gewijd aan de hindoegod Shiva. De ligging weerspiegelt de aandacht van de Khmer-architecten voor oriëntatie en windrichtingen. De gaten die vroeger het stucwerk verankerden, zijn nog zichtbaar.

De Pre Rup-tempel.

Phnom Bakheng (Google Maps) is de tempel waar je naartoe wordt gebracht om de zonsondergang te zien. Hij is extreem populair en er is echt een heleboel volk. Het is niet slecht, maar als je nog andere zonsondergangen tot je beschikking hebt, raad ik sterk aan om hem te gaan bekijken bij de brug die naar Angkor Wat leidt, op deze plek (Google Maps). Met een beetje geluk verlicht het laatste licht van de dag de tempel en ontstaat er een uniek schouwspel, naar mijn mening veel mooier dan een anonieme zonsondergang vanaf de top van de Phnom Bakheng.

Tot slot: weet dat de prijs van eten binnen de grenzen van het park extreem opgeblazen is en dat je niet per se mee hoeft te spelen. Toen we tijdens de sunset tour, die rond 11:00 begint, stopten voor de lunch, kostte het ons letterlijk twee seconden om in plaats van 7–8$ per maaltijd volgens de kaart op 5$ uit te komen, wat we ook bestelden. Ik weet zeker dat je zelfs minder kunt betalen en alle tuk tuk-chauffeurs die je ziet zitten eten, betalen zeker niet zoveel.

Zonsondergang bij de Phnom Bakheng-tempel.

Het laatste licht van de dag dat Angkor Wat verlicht.

Andere tempels om te bezoeken

Zoals gezegd zijn er naast het hoofdcomplex nog heel wat tempels die de moeite waard zijn om te verkennen. Deze tempels worden vaak genegeerd en zijn daarom een uitstekende optie voor iedereen die de drukte wil ontvluchten die kenmerkend is voor Angkor Wat.

De Banteay Srei-tempel, ook bekend als de “Lady Temple” (Google Maps), is een hindoetempel uit de tiende eeuw, gewijd aan Shiva. Hij wordt beschouwd als het “juweel van de Khmer-kunst” vanwege alle ingewikkelde reliëfs. Hij ligt op nog geen uur van Siem Reap en ik raad aan het bezoek te combineren met het landmine museum waar ik hieronder over vertel. De toegang is inbegrepen in de pass voor Angkor Wat.

Baksei Chamkrong-tempel.

De Bakong-tempel (Google Maps) en de Preah Ko-tempel (Google Maps) liggen vlak bij elkaar en behoren tot de opmerkelijke tempels die in de pass zijn inbegrepen en het gemakkelijkst vanuit Siem Reap te bereiken zijn. Als je besluit naar Beng Mealea te gaan, liggen ze letterlijk onderweg en volgens mij is het de moeite waard om te stoppen.

De Beng Mealea-tempel (Google Maps), ook bekend als de “Jungle Temple”, ligt op ongeveer een uur rijden van Siem Reap. Zoals de bijnaam al zegt, heeft de jungle het enigszins overgenomen, en zoals mij is verteld zijn de loopbruggen waarmee je het interieur gemakkelijk kunt verkennen pas onlangs aangelegd. Het blijft hoe dan ook een indrukwekkend bouwwerk en een van de grootste Khmer-tempels die ooit zijn gebouwd. Ook hier is de toegang inbegrepen in de pass voor Angkor Wat.

Beng Mealea-tempel.

De Koh Ker-tempel (Google Maps) ligt op meer dan twee uur rijden van Siem Reap, maar omdat hij aan dezelfde weg ligt die naar Beng Mealea leidt (een uur verder naar het noorden), is het bezoek gemakkelijk te combineren. Het is een indrukwekkende piramide van 30 meter hoog, midden in de jungle, maar zelfs toen ik al bij Beng Mealea was, kon ik de extra twee uur rijden heen en terug niet rechtvaardigen, nog afgezien van het feit dat je een aparte toegang van 15$ moet betalen. Als je geïnteresseerd bent, kun je je ticket online kopen op de officiële website. Vanuit Siem Reap kun je meedoen aan een tour per minibusje voor ongeveer 50$ per persoon, inclusief een bezoek aan Koh Ker en Beng Mealea.

De Preah Vihear-tempel (Google Maps) ligt nog verder naar het noorden, op ongeveer vier uur rijden van Siem Reap, letterlijk aan de grens met Thailand, zelfs zo dat er jarenlang een geschil is geweest over welk land de rechtmatige eigenaar was. De tempel ligt op de top van een 525 meter hoge klif en lijkt een echt fascinerende plek, maar zelf kon ik de lange reis niet rechtvaardigen. Als je geïnteresseerd bent, zijn er georganiseerde tours per minibusje die vertrekken uit Siem Reap; de prijs hangt af van het aantal deelnemers en de toegang kost 10$.

Tonle Om Gate.

Landmine museum

In het bijzonder als je besluit de Banteay Srei-tempel te bezoeken, raad ik sterk aan om te stoppen bij het Landmine Museum (Google Maps), dat onderweg ligt; de officiële website vind je op deze pagina. De toegang kost 5$ en de opbrengst gaat rechtstreeks naar een ngo die zich bezighoudt met het ontmijnen van het gebied en andere projecten, zoals de bouw van scholen (officiële website).

Het museum vertelt in de eerste plaats de geschiedenis van het conflict, hoe de antipersoonsmijnen in Cambodja terecht zijn gekomen en wat er wordt gedaan om ze te verwijderen, maar ook het verhaal van de oprichter Aki Ra. Op 5-jarige leeftijd door de Rode Khmer van zijn familie weggerukt, heeft hij om te overleven bijna 35 jaar gevochten voor de verschillende partijen in de oorlog in Cambodja voordat hij zijn leven wijdde aan het ontmijnen van het gebied.

Ik kwam in de middag bij het museum aan, Aki Ra was net terug van zijn dagelijkse ronde om mijnen op te ruimen en bood alle aanwezigen een rondleiding door het museum aan. Een unieke ervaring. Mocht je niet zoveel geluk hebben, dan is er naast de verschillende informatieborden de mogelijkheid om de audiogids in het Engels te beluisteren. Er zijn een aantal QR-codes om met je telefoon te scannen en ze stellen wifi ter beschikking als je geen simkaart hebt; ik raad aan om een paar oortjes mee te nemen.

Drijvend dorp Kompong Khleang.

Tonle Sap-meer en drijvende dorpen

Een uitstapje naar het Tonle Sap-meer en een van zijn vele drijvende dorpen is nog een populaire excursie vanuit Siem Reap. De meeste mensen bezoeken het dorp dat het dichtst bij de stad ligt, Chong Kneas, dat volgens wat ik gelezen heb en wat ook andere reizigers me hebben verteld een echte toeristenval is geworden. De huizen zijn veranderd in souvenirwinkels en de authentieke sfeer is al lang verdwenen. Als je het toch interessant vindt, organiseren hostels gedeelde tuk tuks voor ongeveer 10$, afhankelijk van het aantal deelnemers, en eenmaal in het dorp kun je voor 20$ een boottocht maken.

Zonsondergang bij Kompong Khleang.

Zelf heb ik deelgenomen aan de tour naar het drijvende dorp Kompong Khleang, georganiseerd door een bureau waarvan de winst rechtstreeks naar de financiering van een school in het dorp en andere goede doelen gaat. We zagen de lokale bevolking vis drogen, bezochten de school en liepen door het dorp, om daarna de zonsondergang boven het meer te gaan bekijken. Al met al een mooie ervaring, maar als je zuinig reist, denk ik niet dat het de moeite waard is om 35$ uit te geven. In elk geval vind je op deze pagina de officiële website met alle relevante informatie. Als je wilt, kun je hen ook via WhatsApp bereiken. Als je op weg bent naar of aankomt uit Battambang, geen geld wilt uitgeven aan een tour en het meer absoluut wilt zien, kan de boottocht een goed compromis zijn.

Gerookte vis in Kompong Khleang.

Nationaal park Phnom Kulen

Het nationaal park Phnom Kulen ligt op ongeveer anderhalf uur van Siem Reap. De toegang kost 20$. De recensies hebben me helemaal niet overtuigd en gezien ook de kosten van de toegang heb ik het laten zitten, maar ik raad je aan zelf onderzoek te doen. Hier vind je een interessant artikel. In elk geval zijn de belangrijkste attracties de twee watervallen, een uitkijkpunt, een paar tempels en een gigantisch standbeeld van een liggende Boeddha.

Phare Circus

In het Phare Circus (Google Maps) treden de leerlingen van de school van Battambang op, waar ik eerder over vertelde. In feite is het hetzelfde project. Hier vind je de officiële website. Omdat ik al in het circus van Battambang was geweest, heb ik het overgeslagen, maar ik denk dat het een interessante ervaring kan zijn voor wie niet van plan is naar Battambang te gaan. De voorstelling is elke avond om 20:00 en de toegang begint bij 18$.

Angkor National Museum

Tot slot is het Angkor National Museum (Google Maps) me sterk aangeraden door twee reizigers, maar ik ben er niet geweest, dus ik geef er geen oordeel over. Het museum leidt je door de geschiedenis van het boeddhisme, van Cambodja en van zijn volk, van de oudheid tot nu. De toegang kost 12$ en de audiogids 5$.

Zonsondergang boven het Tonle Sap-meer.

Eten in Siem Reap

Een paar goedkope restaurants die goed eten serveren en die ik zou aanraden, zijn My Little Cafe (Google Maps), Khmer Taste Restaurant (Google Maps) en The Red And Green Curry Angkor Restaurant (Google Maps).

Overnachten in Siem Reap

Ik heb een paar nachten doorgebracht in THE PLACE Hostel & Pool Bar, niets bijzonders, niet goed en niet slecht, maar het bleek handig omdat ze gedeelde tuk tuks organiseren om Angkor Wat te bezoeken. Dat is echter gebruikelijk bij de meeste hostels, dus ik denk niet dat het een doorslaggevende factor is. De rest van mijn verblijf heb ik doorgebracht in Baahu Villa, een van de weinige overgebleven opties rond de jaarwisseling, en het bleek een uitstekend “hostel”. Eigenlijk hebben ze maar één slaapzaal en de rest zijn privékamers, dus verwacht absoluut geen sociale sfeer, maar de slaapzaal zelf is echt comfortabel en mooi, het personeel uiterst vriendelijk. Ten slotte is Onederz Siem Reap (boeken via de officiële website is vaak goedkoper) me door meerdere mensen aangeraden en Noni Tree Hostel, hoewel duurder, was me aangeraden door een goede vriend.

Naar Siem Reap reizen

Siem Reap heeft zeer frequente verbindingen met Phnom Penh; ik raad vooral LarryTa express aan, maar het traject wordt bediend door alle grote busmaatschappijen, waaronder Giant Ibis, Virak Buntham en Mey Hong, waarvan de laatste waarschijnlijk de goedkoopste optie is. Van en naar Battambang rijden minibusjes van Virak Buntham en is er de optie om de boot te nemen met Angkor Express, die het traject Battambang – Siem Reap en omgekeerd vaart voor 30$ in ongeveer 6–7 uur. Er zijn bovendien nachtbussen naar Sihanoukville en Kampot. Om een idee te krijgen van de verschillende opties kun je een kijkje nemen op sites als 12go en Bookaway.

Naast de verbindingen over land heeft Siem Reap interessante rechtstreekse vliegverbindingen met veel steden in Zuidoost-Azië, die met de bouw van de nieuwe luchthaven alleen maar zullen toenemen.

Ta Prohm-tempel.

Sihanoukville

Sihanoukville was lange tijd een geliefde bestemming van reizigers, maar helaas heeft het de laatste jaren een enorme boom van Chinese investeringen gezien, in het bijzonder in de bouw van casino’s, en veel van deze gebouwen zijn door de pandemie niet eens voltooid. Nu is het praktisch een grote bouwplaats: vies en zonder enige charme.

Wat te doen en te zien in Sihanoukville

Ik denk echt dat je Sihanoukville beter helemaal kunt overslaan en meteen kunt doorreizen naar de eilanden, maar als je toch een paar dagen wilt blijven, lijkt Otres Beach (Google Maps), wat vroeger de favoriete bestemming van backpackers was, nog steeds de beste optie.

Overnachten in Sihanoukville

Ik heb niet in Sihanoukville overnacht en jij zou dat waarschijnlijk ook niet moeten doen, maar zoals altijd denk ik dat Onederz Sihanoukville een veilige keuze is. Boeken via de officiële website is vaak goedkoper.

Naar Sihanoukville reizen

Er zijn frequente verbindingen van en naar Phnom Penh met alle grote busmaatschappijen, waaronder: Giant Ibis, Virak Buntham en LarryTa express. Meestal raad ik af om vervoer via je accommodatie te boeken, maar althans in het geval van Onederz Hostel Phnom Penh brengen de minibusjes je, naast het ophalen bij het hostel, rechtstreeks naar de pier waar je de boot naar Koh Rong en Koh Rong Samloem kunt nemen, wat echt handig is. Er zijn bovendien nachtbussen vanuit Siem Reap. Zoals altijd kun je, om een idee te krijgen van de verschillende opties, een kijkje nemen op sites als 12go en Bookaway. Als je wilt, kun je vanuit Phnom Penh en Kampot ook de trein nemen. Ten slotte kun je de stad ook vanuit Thailand bereiken. Er zijn namelijk rechtstreekse bussen van Trat naar de grens (Had Lek aan Thaise zijde en Koh Kong aan Cambodjaanse zijde) en vervolgens rechtstreekse bussen naar Sihanoukville.

Zonsondergang bij Lazy Beach, Koh Rong Samloem.

De populairste eilanden van Cambodja

Mensen associëren Cambodja vaak alleen met Angkor Wat, maar de werkelijkheid is dat het land meer dan een paar paradijselijke eilanden te bieden heeft voor iedereen die een paar dagen wil ontspannen op het strand.

Let op: er zijn geen geldautomaten op de eilanden, dus zorg voor een voorraad contant geld voordat je het vasteland verlaat!

Koh Rong Sanloem

Koh Rong Sanloem wordt beschouwd als het favoriete eiland van de backpackers die het land bezoeken. Eerlijk gezegd vond ik de grotere en meer ontwikkelde Koh Rong ook erg leuk, maar het kleinere eiland heeft ongetwijfeld een authentiekere sfeer behouden en is zeker minder ontwikkeld.

Zonsopgang bij Saracen Bay.

Wat te doen en te zien op Koh Rong Sanloem

Ik som een aantal activiteiten en excursies op in de veronderstelling dat je besluit in Saracen Bay te overnachten, maar zoals ik in het gedeelte over overnachten zal bespreken, is dat absoluut niet de enige optie.

Boottochten

Voor 10–15$ kun je meedoen aan een vrij leuke boottocht. Het programma kan variëren afhankelijk van wie hem organiseert, maar althans in ons geval begonnen we met snorkelen en vissen, en gingen we daarna naar M’Pai Bay om de zonsondergang te zien. Op de terugweg stopten we in een baai zonder lichtvervuiling om te zwemmen met lichtgevend plankton, wat echt gaaf was.

M’Pai Bay.

M’Pai Bay

M’Pai Bay is een klein vissersdorp aan de noordkant van het eiland. Sommige reizigers geven er de voorkeur aan vanwege de authentiekere sfeer, maar de stranden in de omgeving zijn zeker niet de mooiste van het eiland. Ik ben er kort geweest toen ik meedeed aan de boottocht en heb er daarna een paar dagen doorgebracht voordat ik doorreisde naar Koh Rong. Sommige reizigers gaan er voor een dag naartoe met een watertaxi en op dezelfde manier ontmoette ik iemand die, terwijl hij in M’Pai Bay overnachtte, een dag naar Saracen Bay is gegaan door ’s ochtends een watertaxi te nemen en ’s avonds terug te keren met de supply boat.

In M’Pai Bay kun je een kajak huren en gaan snorkelen bij het nabijgelegen Koh Koun (Google Maps); de noordoostkant is waar ze ons naartoe brachten tijdens de boottocht. Ik ben gelopen naar Clear Water Bay (Google Maps); het pad staat in Organic Maps, het strand is mooi en half verlaten. Je doet er iets meer dan een uur over. Ten slotte kun je op het strand net buiten het dorp (Google Maps) het plankton zien zonder je aan te sluiten bij een tour.

Clear Water Bay.

Sunset Beach

Om Sunset Beach (Google Maps) vanaf Saracen Bay te bereiken moet je ongeveer een half uur lopen; op een gegeven moment verandert de onverharde weg in een echt pad door het bos. Ik deed het zonder problemen op teenslippers, maar ik weet zeker dat sommigen liever een paar schoenen aan hebben, vooral als je besluit te blijven voor de zonsondergang en dus in het donker terug te lopen. Als je een hoofdlamp hebt, neem die mee, of zorg er in elk geval voor dat je telefoon genoeg batterij heeft. Ter plekke zijn minstens een paar bars en restaurants waar je iets kunt drinken of eten. Het strand is naar mijn mening niet zo mooi als Saracen Bay, maar veel rustiger en, zoals de naam al zegt, de ideale plek om de zonsondergang te bekijken.

Sunset Beach.

Vuurtoren van Koh Rong Sanloem en Lazy Beach

Om de vuurtoren (Google Maps) vanaf Saracen Bay te bereiken ben je iets meer dan een uur onderweg; ter plekke laat de bewaker je 1$ betalen om naar boven te gaan. Het uitzicht is echt mooi. Ik raad aan om daarna langs de kust door te lopen in de richting van wat op Google Maps Twilight Beach heet, terwijl het in Organic Maps Military Beach heet. Loop tot het einde van het strand, waar een pad door het bos leidt naar echt mooie stenen sculpturen (Google Maps), en als je nog verder doorloopt, is er op deze locatie een echt gaaf uitkijkpunt (Google Maps). Vanaf hier kun je teruggaan en afdalen naar Lazy Beach. Samen met een groepje jongens vertrokken we, heel rustig, rond 14:30 en kwamen we precies op tijd voor de zonsondergang aan bij Lazy Beach. Als je wilt, kun je ook vroeg in de ochtend vertrekken om ook de warmte tijdens het lopen te vermijden en de middag door te brengen op Lazy Beach (Google Maps). Ik denk dat het een mooie manier is om de hele dag door te brengen.

Als je geen zin hebt in de hele rondwandeling, raad ik in elk geval aan om een bezoek aan Lazy Beach te brengen; je bent er vanaf Saracen Bay maar een twintigtal minuten onderweg. Het strand is mooi en je kunt er de zonsondergang bekijken.

Lazy Beach gezien vanaf het uitkijkpunt.

Freedom Waterfall

Freedom Waterfall (Google Maps) is de waterval naast Saracen Bay. Officieel vragen ze een dollar om langs het korte pad omhoog te lopen en het kunstmatige zwembad aan de voet te gebruiken, hoewel niemand me iets vroeg toen ik er was. Begin januari is de waterval, zoals je op de foto ziet, echt weinig indrukwekkend, maar als je een plek zoekt om af te koelen, is het niet zo slecht.

Duiken bij Koh Rong Samloem

Ten slotte, als je rond het eiland wilt duiken: een vriend heeft een paar duiken gedaan met The Dive Shop Saracen Bay en was over het algemeen tevreden, maar verwacht geen grote vissen te zien; de ongereguleerde visserij heeft ze praktisch doen verdwijnen.

Sunset Beach bij zonsondergang.

Overnachten op Koh Rong Samloem

Saracen Bay is veruit de populairste keuze onder reizigers. Het is een brede baai met wit strand en ondiep water; behalve dat het echt mooi is (naar mijn mening het mooiste strand van het eiland), is het ook de meest gunstig gelegen locatie om te bereiken, aangezien alle speedboats hier stoppen op een van de twee pieren.

Zoals gewoonlijk heb ik geslapen in Onederz Koh Rong Sanloem; er zijn iets goedkopere opties in Saracen Bay, maar eerlijk gezegd denk ik dat het de moeite waard is om een paar dollar extra uit te geven. Het is een uitstekend hostel. Boeken via de officiële website is vaak goedkoper. Elke donderdag organiseren ze een feest, dus plan dienovereenkomstig.

Als je een rustigere locatie zoekt, kun je op Sunset Beach overnachten, waar meer dan een paar interessante opties zijn: Sleeping Trees, KAMAKU Bungalows en SunBoo Beach Bungalows. Als je licht reist, is het absoluut haalbaar om in Saracen Bay af te stappen en te voet verder te gaan, maar zoals hierboven geschreven is het laatste stuk een echt pad door de jungle. Als alternatief kun je een watertaxi regelen vanaf Saracen Bay of M’Pai Bay; vraag bij je accommodatie wat de beste optie is.

Lazy Beach heeft een vergelijkbare sfeer, maar althans op het moment van schrijven van deze gids zijn er geen hostels. MadMonkey heeft een hostel in een afgelegen baai ten noorden van Saracen Bay; ik ben nog nooit in een MadMonkey geweest (het is een keten van partyhostels), maar als dat is wat je zoekt, kan het een optie zijn om een paar dagen te overwegen. Als ik me niet vergis organiseren ze één keer per week een “big party”.

De laatste populaire optie is M’Pai Bay. Ik heb een paar dagen doorgebracht in The Cliff Hostel, M’Pay Bay; het hostel ligt op een locatie die even gaaf als “ongemakkelijk” te bereiken is. Voor mij was het geen probleem, maar eerlijk gezegd kun je er ook gewoon een paar uur overdag naartoe gaan, aangezien de gemeenschappelijke ruimte/bar voor iedereen open is, en slapen in een van de twee hostels in het centrum van het kleine dorp: Bonsai en Lazy Bones. Als je besluit in M’Pai Bay te overnachten, moet je absoluut gaan ontbijten bij Seapony Cafe.

Zonsondergang bij Sunset Beach.

Naar Koh Rong Samloem reizen

Om op Koh Rong Samloem te komen moet je per se via Sihanoukville, waarvan de haven elke dag meerdere vertrekken heeft. Vroeger vertrokken de boten vanaf de pier bij het centrum, maar dat is al een paar jaar niet meer zo en sommige gidsen zijn niet bijgewerkt. Dit is de locatie van de toegang tot de haven (Google Maps), van waaruit GTVC, Island Speed Ferry en Buva Sea varen. Over het algemeen is de ene maatschappij net zo goed als de andere; het retourticket kost 25$, duurt ongeveer 45 minuten en je hoeft niet per se vanaf hetzelfde eiland/dezelfde pier terug naar het vasteland of een retourdatum te kiezen. Ik deed bijvoorbeeld heen Sihanoukville – Saracen Bay, maar keerde bijna drie weken later terug vanaf Long Set Beach op Koh Rong. Let wel op, want niet alle maatschappijen doen dezelfde stops: sommige gaan alleen naar Saracen Bay, terwijl andere ook bij M’Pai Bay stoppen. Op dezelfde manier gaan sommige maatschappijen alleen naar Khao Touch Beach op Koh Rong, terwijl andere ook bij Long Beach stoppen. GTVC lijkt de maatschappij met de grootste keuze te zijn, maar vraag voor de zekerheid bij het loket om bevestiging, afhankelijk van waar je besluit te overnachten, en bevestig de terugkeertijden, want die lijken van dag tot dag te variëren.

Een goedkopere optie is de bevoorradingsboot (supply boat) nemen, die elke dag heen en weer vaart tussen het vasteland en de twee eilanden. Het is een gele boot, je kunt je niet vergissen. Ik ben niet zeker van het vertrektijdstip, maar het zou in de vroege middag moeten zijn, aangezien hij 2–3 uur nodig heeft om rond 17:00 de pier aan de noordkant van Saracen Bay (Google Maps) te bereiken, voordat hij doorvaart naar Mpay bay en ten slotte Koh Rong. Je hoeft je niet in de zon te laten braden: vanaf aankomst tot vertrek is er minstens een half uur verstreken (ze moeten de lading lossen), dus je kunt gerust op het strand wachten. De supply boat is namelijk ook de goedkoopste manier om van de ene baai naar de andere of van het ene eiland naar het andere te komen, vooral als je alleen reist. Ik betaalde 5$ van Saracen Bay naar Mpay bay en nog eens 5$ een paar dagen later voor het traject Mpay bay – Koh Rong (vertrek om 18:00). Ik raad sterk aan om de tijden ter plekke te bevestigen. Als alternatief kun je watertaxi’s regelen; als je in een groep reist, kan dat voordeliger zijn en zeker praktischer. Van Samloem naar Koh Rong vragen ze 20$, dus met z’n vieren kost het evenveel als de supply boat.

Vuurtoren van Koh Rong Samloem.

Koh Rong

Koh Rong wordt door backpackers vaak links gelaten, maar ik verzeker je dat het er niet ontbreekt aan paradijselijke stranden. Dat gezegd hebbende, als je per se moet kiezen tussen de twee, kan ik niet anders dan me aansluiten bij het koor van stemmen dat Koh Rong Sanloem aanraadt.

Wat te doen en te zien op Koh Rong

Ik heb een groot deel van mijn dagen op het eiland luierend op het strand doorgebracht en hieronder zal ik proberen de beste plekken op te sommen, maar als je geïnteresseerd bent, weet ik dat er een boottocht wordt aangeboden die lijkt op die van Koh Rong Samloem, inclusief snorkelen en het plankton.

White Beach

White Beach of Kaoh Touch Beach (Google Maps) is het strand van het hoofddorp van het eiland, waar de bevoorradingsboot aankomt en waar ook alle speedboats stoppen. Het is veruit het drukste gebied, met een heleboel bars en restaurants, maar het noordelijke deel van het strand is niet zo slecht.

White Beach.

Long Beach

Long Beach (Google Maps) is, zoals de naam al zegt, een heel lang strand aan de westkant van het eiland. Wit strand en kristalhelder water. Perfecte plek om de zonsondergang te bekijken. Er zijn een heleboel resorts; je kunt langs het strand lopen, maar leg je handdoek er niet neer (de bewakers zullen je vragen je te verplaatsen); of dat legaal is of niet weet ik niet, maar het zuidelijke stuk wordt beschouwd als “openbaar strand”. Ik ben er te voet naartoe gegaan op een van de dagen dat ik in White Beach verbleef, maar als je wilt kun je een tuk tuk nemen of een scooter huren.

Als je je avontuurlijk voelt: ik nam een van de paden die in Organic Maps staan en White Beach met Long Beach verbinden via het bos; ik ben een paar keer verdwaald en het GPS-spoor is niet 100% betrouwbaar. Af en toe zijn er gele linten die het pad aangeven, maar het is absoluut niet vanzelfsprekend. Ik deed er ongeveer een uur over. Ik raad sterk een paar schoenen aan, ook al deed ik het op teenslippers. Op de terugweg ben ik langs de weg gelopen.

Long Beach.

4K Beach

4K Beach of Long Set Beach (Google Maps) is naar mijn mening het mooiste strand van het eiland en de plek waar ik aanraad te overnachten, zoals eerder geschreven in het gedeelte over overnachten. Als je besluit in White Beach te overnachten, kun je 4K Beach te voet bereiken; ik deed het met mijn rugzak toen ik van hostel wisselde, maar weet dat je op een gegeven moment de monding van een kleine kustlagune moet oversteken. Bij hoogwater kan dat lastig zijn, want het waterpeil kan gerust tot aan je borst komen. Ik moest oversteken met mijn rugzak boven mijn hoofd.

4K Beach.

Coconut Beach

Coconut Beach (Google Maps) is een afgelegen strand aan de oostkant van het eiland. Als je besluit in 4K Beach te overnachten, kun je er te voet naartoe. Ik deed er ongeveer anderhalf uur over; de route is min of meer die uit Organic Maps, maar er zijn een paar punten waar je op gevoel moet gaan. Het is een mooie manier om een halve dag door te brengen. Coconutbeach Bungalows heeft een niet al te duur restaurant waar je kunt eten en naar het schijnt is het snorkelen in het noordelijke deel van het strand niet slecht.

Coconut Beach.

Lonely Beach

Lonely Beach (Google Maps) ligt in het uiterste noorden van het eiland. Ik ben er niet geweest omdat ik er een scooter voor had moeten huren; het laatste stuk moet je lopen. Ze vragen 15$ per dag inclusief benzine. Zelf had ik niet de behoefte om nog een strand te zien, maar een scooter huren kan ongetwijfeld een mooie manier zijn om de dag door te brengen, vooral als je geen zin hebt om te lopen, en je kunt echt meerdere stranden combineren.

Overnachten op Koh Rong

Ik heb een paar nachten doorgebracht in Lost Boys, maar ik raad het niet aan. Nest Beach Club en in het bijzonder Funky Beach Hostel liggen aan wat waarschijnlijk het mooiste strand van het eiland is (4K Beach of Long Set Beach). Ik heb in Funky geslapen toen het net open was en zou het blindelings hebben aangeraden, maar uit wat ik lees hebben ze helaas wat problemen met de netheid; ik raad je aan een paar recente recensies te lezen en zelf te oordelen, maar als ze het probleem oplossen, is het echt een spectaculaire locatie. Als je een meer ontspannen sfeer wilt, overweeg dan een paar nachten in Coconut Beach Bungalows of Lonely Beach.

Koh Rong Samloem gezien vanaf Koh Rong.

Naar Koh Rong reizen

Hier geldt wat is besproken in het gedeelte “Naar Koh Rong Samloem reizen”. Ik voeg er alleen aan toe dat, voor zover ik weet, de twee pieren waar de speedboats stoppen die van White Beach en 4K Beach zijn. Als je besluit ergens anders te overnachten, zul je waarschijnlijk een andere vorm van vervoer moeten regelen zodra je op de bestemming bent aangekomen. Vraag opnieuw bij het loket om bevestiging, afhankelijk van waar je besluit te overnachten, en bevestig de terugkeertijden.

Zonsondergang bij Coconut Beach.

Koh Ta Kiev

Koh Ta Kiev was ongetwijfeld een van de highlights van mijn reis door Cambodja, en hoewel ik Koh Rong en Koh Rong Samloem ook erg leuk vond, gaven praktisch alle reizigers die ik op Koh Ta Kiev ontmoette en die van de twee populairdere eilanden kwamen er veruit de voorkeur aan.

Hoewel het eiland echt dicht bij de kust ligt, heeft het namelijk die onbewoonde-eilandsfeer behouden die de andere twee eilanden allang kwijt zijn. Er zijn geen witte ansichtkaartstranden, maar als je een plek zoekt om een paar dagen of weken aan de beschaving te ontsnappen, hoef je niet verder te zoeken.

Een deel van de prettige ervaring was zeker het verblijf in Kactus, een accommodatie die letterlijk midden in de natuur ligt, met in feite een privéstrand, omdat er in de omgeving geen andere gebouwen zijn, en een mooie gemeenschappelijke ruimte die dienstdoet als bar/restaurant. Er zijn in de omgeving geen andere mogelijkheden om te eten en de maaltijden kosten 4–6$, dus niet bepaald goedkoop, maar de sfeer is echt uniek en er worden gratis activiteiten georganiseerd, zoals yoga.

Om je over het eiland te verplaatsen zijn er een aantal goed bewegwijzerde en onderhouden paden; je kunt een vissersdorp aan de noordkant van het eiland bereiken en na ongeveer anderhalf uur lopen is er een klif waar je vanaf kunt springen en waar je met een beetje verbeelding het silhouet van een olifant kunt zien, Elephant Rock (Google Maps). Mocht je geïnteresseerd zijn, dan wordt er elke avond een boottocht aangeboden om het plankton te zien, maar als je wilt kun je ook gewoon over het strand lopen, ver van de lichten, om min of meer dezelfde ervaring te hebben. Mocht je je in elk geval bijzonder actief voelen, dan is het personeel meer dan bereid een aantal activiteiten aan te raden, maar ik ben er vrijwel zeker van dat je je dagen op het eiland uiteindelijk in totale ontspanning zult doorbrengen. Ik denk echt dat het een klein juweeltje is dat het waard is om te bezoeken; profiteer ervan voordat het te laat is.

Het strand waar Kactus ligt.

Naar Koh Ta Kiev reizen

Er is geen openbaar vervoer naar het eiland, maar de verschillende accommodaties hebben een boot die elke dag heen en weer vaart van en naar Ream Beach. Zoals gezegd heb ik in Kactus geslapen en althans tijdens mijn bezoek verliet hun boot het eiland om 11:30 en vertrok weer vanaf het vasteland om 12:30. Hun pier ligt op deze locatie (Google Maps). De kosten zijn 15$ voor heen en terug. Als je uit Sihanoukville komt, moet je per se een tuk tuk nemen, terwijl je van en naar Kampot gedeelde taxi’s kunt regelen; ik betaalde 15$ toen ik het eiland verliet. In elk geval krijg je op het moment van boeken alle relevante informatie toegestuurd. De andere populaire optie onder backpackers, Crusoe Koh Takiev Island, werkt volgens mij min of meer op dezelfde manier en hun pier ligt niet ver weg.

Overnachten op Koh Ta Kiev

Zoals gezegd heb ik in Kactus geslapen en ik kan het niet genoeg aanraden. Verwacht geen luxueuze ervaring, maar het is echt een bijzondere plek waar je maar moeilijk afscheid van zult nemen. Ik raad aan om vooraf te boeken, want ze zijn vaak vol, behalve de tenten, die niet het comfortabelst zijn. Het alternatief is Crusoe Koh Takiev Island, dat uitstekende recensies heeft, maar toen ik er overdag naartoe ging, maakte het niet bijzonder veel indruk op me.

Drijvend dorp op Koh Ta Kiev.

Koh Russei (Bamboo Island) en Koh Tonsay (Rabbit Island)

Ik ben op geen van beide eilanden geweest, maar als je nog verder van de klassieke toeristische routes af wilt, kun je ze overwegen. Koh Russei ligt niet ver van Koh Ta Kiev en vroeger was er minstens één goedkoop onderkomen voor backpackers, namelijk Koh Ru Bungalows, dat na de pandemie echter niet lijkt te zijn heropend. Op dit moment zijn er uitsluitend uiterst high-end accommodaties, maar de dingen kunnen in de toekomst veranderen.

Koh Tonsay ligt daarentegen op slechts 25 minuten varen van Kep en biedt minstens een paar goedkope overnachtingsopties, zoals Simone Rabbit Island en Khim Vouch ay Bungalow; het eiland lijkt echt mooi.

Chi Phat (Cardamombergen)

Dit is een andere bestemming die ik zelf niet heb bezocht, maar die me door een paar reizigers was aangeraden en waarvan ik denk dat het een interessante optie kan zijn als je in de natuur wilt opgaan en een mooi ecotoerismeproject wilt steunen. De Cardamombergen beslaan een bergachtig gebied met een groot aantal beschermde natuurgebieden, waaronder een van de laatste niet-versnipperde regenwouden van Azië.

Als je meer informatie wilt, raad ik aan de officiële website te raadplegen, waar je ook gedetailleerde aanwijzingen over hoe je het dorp bereikt vindt. Een ander interessant project in de regio dat je kunt overwegen is Cardamom Tented Camp, maar er zijn nog veel andere organisaties die actief zijn binnen het Botum Sakor National Park en het Phnum Samkos Wildlife Sanctuary. Vaak zijn het ervaringen die niet bepaald goedkoop zijn, maar tegelijkertijd steun je er mooie natuurbeschermingsprojecten mee.

Zonsondergang boven de zoutpannen van Kampot.

Kampot

Kampot is een ontspannen rivierstad in het zuidoosten van Cambodja. De ideale uitvalsbasis voor het Bokor National Park en veel andere attracties, waaronder de beroemde plantages waar de bekende Kampot-peper wordt geoogst.

Wat te doen en te zien in Kampot

De stad zelf heeft niet veel te bieden, behalve een ontspannen sfeer. Hier en daar staan een paar mooie koloniale gebouwen, maar de meeste attracties liggen buiten de stad, met uitzondering van het museum van Kampot (Google Maps), dat vaak wordt aangeraden maar tijdens mijn bezoek gesloten was, dus ik geef er geen oordeel over. De toegang kost 2$.

Voor al het andere raad ik sterk aan om een scooter te huren; voor 5$ per dag is dat volgens mij veruit de praktischste manier om Kampot en omgeving te verkennen, maar als je niet kunt rijden, kun je je gerust aansluiten bij een van de vele georganiseerde tours. Ik heb mijn scooter hier gehuurd, vriendelijk personeel en een voertuig in goede staat. Houd er wel rekening mee dat veel van de wegen rond Kampot onverhard en niet in goede staat zijn.

 

Rivieroever in Kampot.

De grotten verkennen

De karstlandschappen rond Kampot zitten vol grotten, waarvan sommige een bezoek in het bijzonder waard zijn.

De Phnom Kbal Romeas-grot (Google Maps) is het gemakkelijkst bereikbaar vanuit de stad; je kunt op eigen houtje verkennen of je laten leiden door de lokale gidsen die je bij de ingang vindt. Je kunt er bovendien klimmen. De jongens bij de ingang hebben alle benodigde uitrusting. Gratis.

De Phnom Chhnork-grot (Google Maps) is iets verder weg en het laatste stuk weg is uiterst hobbelig. Binnenin staat een hindoetempel van baksteen, gewijd aan Shiva, die in de zevende eeuw werd gebouwd. Dit deel van de grot is gemakkelijk te verkennen dankzij een trap, maar als je wilt kun je verder doorlopen naar de binnenste kamers. Ik ben op eigen houtje naar beneden gegaan, maar op een gegeven moment ben ik teruggekeerd. Naar het schijnt bieden de lokale gidsen een “volledige tour” aan. De toegang kost 5.000 riel.

Phnom Kbal Romeas.

De Phnom Sorsia-grot (Google Maps) maakt deel uit van een klein boeddhistisch complex met een tempel en een stoepa. Er zijn twee grotten die je gemakkelijk kunt verkennen, maar zoals gewoonlijk zijn er lokale gidsen die je graag rondleiden. Gratis.

De Water Pond Cave of Kampong Trach Water Cave (Google Maps) ligt op ongeveer een uur rijden van Kampot. Aan de voet van de berg, in de grot, is een klein natuurlijk zwembad dat niet bepaald uitnodigend is. Wat de moeite waard is, is het uitzicht vanaf de top van de steile trappen die naar binnen in een andere grot leiden, waar ook een stoepa staat. Dat gezegd hebbende denk ik eerlijk gezegd niet dat het de moeite waard is om er een uur voor te rijden.

Het uitzicht vanuit de grot op de top.

Wat ik aanraad om in één dag te doen, is Phnom Kbal Romeas en Phnom Chhnork bezoeken en vervolgens doorgaan naar het Brateak Krola-meer, vaak “Secret Lake” genoemd. Het is niets bijzonders, maar ik denk dat het een mooie plek is om te lunchen en even pauze te nemen. Ik stopte bij Lake Restaurant voordat ik doorging naar de pepersplantages en ten slotte de Phnom Sorsia-grot. Als je een minder volle route wilt, raad ik aan om Phnom Chhnork of Phnom Sorsia over te slaan, of allebei.

Phnom Sorsia.

Tour langs de pepersplantages

Peper wordt al honderden jaren rond Kampot verbouwd, maar het is geen gewone peper: veel chef-koks beweren namelijk dat Kampot-peper de beste ter wereld is.

Veel plantages in de buurt bieden rondleidingen aan. Ik ben geweest bij La Plantation (Google Maps) en raad het aan. Ze bieden gratis tours aan in zowel het Engels als het Frans, inclusief een proeverij en een klein hapje. Het geheel duurt ongeveer een uur en de tours lijken vaak te beginnen. Ik heb ongeveer een half uur gewacht. Het restaurant ter plekke was naar mijn smaak iets aan de dure kant, maar heeft uitstekende recensies.

Zoutpannen

Er zijn heel veel zoutpannen rond Kampot; voor het gemak raad ik aan de zoutpannen ten zuiden van de stad te bezoeken, omdat die het best bereikbaar zijn. Ik ben in de richting van deze plek gereden (Google Maps), maar ben eerder gestopt zodra het uitzicht me mooi genoeg leek. De zonsondergang is ongetwijfeld het beste moment!

Zonsondergang boven de zoutpannen.

Kajakken op de rivier en de groene kathedraal

Een kajak huren en de zogenaamde Groene Kathedraal verkennen is zeker een mooie manier om een paar uur door te brengen: een bevaarbaar kanaal niet ver van de stad, waarvan de naam te danken is aan het loof dat de waterloop omzoomt.

Ik huurde mijn kajak bij Bopha Prey Kampot (Google Maps), een guesthouse die letterlijk bij de ingang van het kanaal ligt, dus de ligging is echt gunstig. Ze wilden 5$, maar zakten meteen naar 3$ toen ik mijn neus ophaalde. Een uurtje om de ronde af te leggen; de route is bijna altijd duidelijk, maar bij twijfel kun je altijd Organic Maps gebruiken. Als je nog niet genoeg hebt van het peddelen, kun je altijd nog de rivier opvaren.

De groene kathedraal van boven gezien.

Bokor National Park

Het Bokor National Park verkennen op een scooter is een uitstekende manier om een dag in Kampot door te brengen. De rit brengt je tot op meer dan 1.000 meter hoogte, tot de top van het nationale park. De weg is echt prettig en in uitstekende staat, er zijn mooie doorkijkjes en waarschijnlijk zie je ook een flink aantal apen. Gezien de hoogte raad ik aan een trui in je rugzak te stoppen; de lucht kan fris worden.

Popokvil-waterval.

Voordat je de top bereikt, raad ik aan te stoppen bij het standbeeld van Lok Yeay Mao (Google Maps); aan de andere kant van de weg staat het zwarte paleis (Google Maps), dat helemaal in puin ligt maar vroeger het zomerpaleis van koning Sihanouk was. Op de top zelf raad ik aan een ommetje te maken langs Le Bokor Palace (Google Maps), een luxehotel uit 1925, gebouwd als zomerverblijf voor Franse kolonisten in Cambodja, dat in 2018 is gerenoveerd en heropend. De katholieke kerk (Google Maps), in 1919 gebouwd door de katholieke missionaris pater Bernard, de boeddhistische tempel Wat Sampov Pram (Google Maps), die een buitengewoon uitzicht biedt op de kust beneden, inclusief het Vietnamese eiland Phu Quoc, als de nevel het toelaat, en ten slotte kun je de Popokvil-waterval (Google Maps) bezoeken voordat je terugkeert naar het dal. De toegang kost 2.000 riel en omvat een fles water. Houd er rekening mee dat hij eind januari al praktisch droog stond.

Le Bokor Palace.

De Veal Pouch-waterval

De Veal Pouch-waterval (Google Maps) is echt heel mooi en je bereikt hem na een korte wandeling van ongeveer een half uur. Ik heb mijn scooter gratis op de parkeerplaats van een hotel gezet door toestemming te vragen; de “openbare” opties vragen 2.000 riel. Helaas was de hoeveelheid afval langs de route, althans tijdens mijn bezoek, echt verbijsterend, maar ik hoop dat de situatie in de toekomst kan verbeteren.

De weg naar het begin van het pad is niet in goede staat, maar als je een beetje ervaring hebt met een scooter, zou je geen problemen moeten hebben. Vermijd indien mogelijk de middaguren, want het kan er echt druk zijn, en houd er rekening mee dat er tegen het einde van het droge seizoen mogelijk maar heel weinig water is.

Veal Pouch-waterval.

Kep

De attractie nummer één van Kep is de beroemde krabbenmarkt (Google Maps). Het gerecht om te proberen is ongetwijfeld krab met Kampot-peper.

Veel reizigers, ik incluis, beperken zich tot een bezoek aan de markt, maar als je wilt kun je ook het kleine nationale park verkennen dat aan de rand van de stad ligt. De toegang kost 1$ en je kunt een rondwandeling van ongeveer 10 km maken, die in detail wordt beschreven op deze pagina. Volgens de recensies lijkt het niets bijzonders en niet bepaald goed onderhouden, maar het kan toch een mooie manier zijn om een halve dag door te brengen.

Markt van Kep.

Riviercruise

Riviercruises worden vrijwel overal aangeboden. Zelf heb ik niet meegedaan, maar het kan een mooie manier zijn om een paar uur door te brengen, vooral bij zonsondergang. Sommige opties omvatten een paar drankjes en het avondeten.

De katholieke kerk in het Bokor National Park.

Eten in Kampot

Nom Tom Bakery (Google Maps) is een rondtrekkende patisserie/bakkerij, gerund door een jonge Belgische vrouw. Volgens mij zijn het de beste bakproducten die ik ooit in Zuidoost-Azië heb gegeten. Absoluut aanbevolen. Probeer indien mogelijk vroeg in de ochtend te gaan, als nog alle opties beschikbaar zijn.

Als je goed Italiaans eten mist, ga dan langs bij Ciao (Google Maps). Zelfgemaakte pasta, pizza en veel gastvrijheid.

Overnachten in Kampot

Ook in Kampot koos ik ervoor te overnachten in Onederz Kampot en zoals altijd stelde het niet teleur. Een andere populaire optie die vaak wordt aangeraden is Monkey Republic Kampot.

Het Brateak Krola-meer, vaak “Secret Lake” genoemd.

Naar Kampot reizen

Kampot is goed verbonden met de rest van het land. Er zijn frequente bussen van en naar Phnom Penh en Sihanoukville; deze twee trajecten kunnen ook met de trein worden afgelegd, die echter langzamer is. Als je wilt, zijn er nachtbussen naar Siem Reap. Om een idee te krijgen van de verschillende opties kun je een kijkje nemen op sites als 12go en Bookaway.

Van en naar Vietnam zouden er rechtstreekse verbindingen met Ho Chi Minhstad moeten zijn, maar anders kun je gewoon een bus naar Ha Tien (de grensstad) nemen en vervolgens in de eerste bus naar Kampot stappen. Op deze pagina vind je een gedetailleerd artikel. Vanaf Ha Tien kun je bovendien de veerboot naar het eiland Phu Quoc nemen.

De boeddhistische tempel Wat Sampov Pram.

Kratie

Dit rustige stadje aan de Mekong is een prettige tussenstop om de reis naar andere bestemmingen in Cambodja te onderbreken, vooral als je uit Laos komt, maar ook naar andere plekken in het land, zoals Banlung en Saen Monorom.

Wat te doen en te zien in Kratie

De stad heeft een paar vervallen koloniale gebouwen, maar eerlijk gezegd is er niets bijzonders te zien. Wel zijn er in de omgeving een paar interessante attracties, in het bijzonder de Irrawaddy-dolfijnen.

Irrawaddy-dolfijnen

De Irrawaddydolfijn is een bedreigde diersoort; er zijn minder dan 300 exemplaren ter wereld en sommige daarvan hebben het stuk rivier ten noorden van Kratie tot hun thuis gemaakt. Het zijn zeer schuwe dieren, dus tenzij je extreem veel geluk hebt, zul je ze waarschijnlijk maar vluchtig zien, maar ik denk toch dat het een mooie ervaring is, in het bijzonder als je besluit mee te doen aan de kajaktour die in het droge seizoen wordt aangeboden. Het is een tour van een halve dag die zowel ’s ochtends als ’s middags kan worden gedaan: je vaart een paar uur over de Mekong naar beneden, met een snackpauze op een van de talrijke eilanden die in het droge seizoen ontstaan, en je sluit de tour af in het gebied waar de dolfijnen leven.

Verreweg het populairste bedrijf dat de tour aanbiedt is Sorya Kayaking Adventures, dat ook een leuke en goedkope guesthouse runt. Ik heb de tour echter gedaan met Dolphin Kayaking Adventures. Het kantoor (eigenlijk zijn er alleen een paar brochures met het programma en de verschillende prijzen afhankelijk van het aantal personen) bevindt zich in een restaurant van een Australische mevrouw die een gunst bewijst aan Lucky, een plaatselijke jongen die in feite een tour organiseert die precies lijkt op die van Sorya. Je hoeft hem maar via WhatsApp/Telegram te benaderen om alles te regelen. Ik heb 23$ betaald.

Als alternatief voor de kajaktour kun je een tuk tuk nemen naar de plek waar de dolfijnen zich bevinden (Google Maps). Hier kun je een uur op een boot de dolfijnen observeren, 10$ per persoon voor 1–2 personen, 8$ voor drie of meer personen.

De beste foto…

Het eiland Koh Trong

Koh Trong is een rustig eiland aan de overkant van de Mekong, tegenover de stad Kratie. Lokaal bekend als de “moestuin” van Kratie, biedt het eiland Koh Trong een kijkje in het Cambodja van het platteland en een ontspannen sfeer. Het eiland is gemakkelijk bereikbaar en ligt maar vijf minuten met de veerboot van de stad Kratie. De pier waar je de veerboot neemt, ligt op deze plek (Google Maps). De kosten zijn 1.000 riel. Officieel zijn er dienstregelingen, maar die zijn zeer flexibel: ik nam de veerboot rond 15:00, hij zou om 18:00 terugkomen, maar we vertrokken om 19:00. In elk geval kun je, eenmaal aangekomen, een fiets huren voor 8.000 riel en het eiland rondfietsen. Ik raad aan om te stoppen bij dit kleine barretje (Google Maps), de ideale plek om een kokosnoot te drinken met uitzicht op de Mekong.

Hiermee eindigde mijn bezoek aan Kratie en omgeving, maar vooral als je besluit een scooter te huren, zijn er nog andere attracties die je zou kunnen bezoeken.

Het eiland Koh Trong.

Kampi River Rapids

De Kampi-stroomversnellingen (Google Maps) zijn een populaire plek onder de lokale bevolking, vooral in het weekend. Het lijkt niets bijzonders, maar als je een paar uur wilt relaxen en aan de hitte wilt ontsnappen door in een hangmat te luieren, is het zeker een optie.

Sambor

Sambor ligt 35 km ten noorden van het centrum van Kratie. Hier staat de tempel Wat Sarsar Mouy Roy (Google Maps), algemeen bekend als de “Pagode van de 100 pilaren”. Gebouwd in de zestiende eeuw en in de jaren zeventig verwoest door het regime van Pol Pot, werd hij eind jaren negentig herbouwd met 116 pilaren. Van het oorspronkelijke gebouw resteren slechts drie pilaren, die in de pagode zijn tentoongesteld.

Sambok-berg

Op 12 km van het centrum van Kratie ligt de berg Sambok (Google Maps); op 93 meter hoogte, aan het eind van 400 treden, bevinden zich een boeddhistisch meditatiecentrum en een pagode met een uitstekend uitzicht op de Mekong. Hij lijkt vooral populair te zijn bij zonsondergang.

Het overstroomde woud van de Mekong.

Overnachten in Kratie

Ik heb geslapen in Sorya Guesthouse en hoewel er goedkopere opties zijn, raad ik het aan. Slaapzaal met eenpersoonsbedden en een mooi terras met uitzicht op de Mekong. Een goedkoper alternatief is Silver Dolphin Guesthouse & Restaurant en als je op tijd boekt, heeft Nomad Guesthouse echt goedkope eenpersoonskamers.

Naar Kratie reizen

Er zijn rechtstreekse busverbindingen vanuit Siem Reap, Phnom Penh, Stung Treng en Banlung. Vireak Buntham zou al deze trajecten moeten bedienen, maar er zijn ook goedkopere lokale minibusjes die via de guesthouses kunnen worden geboekt. Zelf nam ik bijvoorbeeld een van deze minibusjes vanuit Banlung.

Als je wilt, kun je Kratie met relatief weinig moeite vanuit Laos bereiken; veel reizigers komen van de 4000 Islands, vanwaar er minibusjes rechtstreeks naar de grens rijden en er na de oversteek weer andere minibusjes rechtstreeks naar Stung Treng en Kratie gaan.

Snackpauze op de Mekong.

Stung Treng

De stad Stung Treng ligt aan de rivier de Sesan, vlak bij de samenvloeiing met de Mekong. Het is een populaire tussenstop voor reizigers op weg naar Laos in het noorden, Ratanakiri in het oosten, Mondulkiri en Kratie in het zuiden.

Wat te doen en te zien in Stung Treng

Ik ben zelf niet in Stung Treng geweest en over het algemeen is het, zoals net besproken, een doorgangsstad, maar als je besluit te blijven, vind je in dit artikel wat ideeën voor activiteiten.

Overnachten in Stung Treng

De enige online optie lijkt Savet Guesthouse te zijn.

Naar Stung Treng reizen

Er zijn rechtstreekse verbindingen naar Phnom Penh, Kratie, Siem Reap, Banlung en Saen Monorom. Virak Buntham bedient al deze trajecten, maar er zijn ook goedkopere lokale minibusjes waarover het gemakkelijker is om ter plekke informatie te vinden. Zoals gezegd zijn er bovendien minibusjes van en naar de grens met Laos.

Banlung (Ratanakiri)

Ratanakiri is een provincie in het noordoosten van Cambodja. Ze staat bekend om haar natuurschoon en etnische diversiteit. Ratanakiri betekent “Bergen van de Edelsteen” in het Khmer. Banlung is de hoofdstad van de provincie.

Ratanakiri bij zonsondergang.

Wat te doen en te zien in Banlung (Ratanakiri)

Vulkanisch meer Yeak Laom

Yeak Laom (Google Maps) is een kratermeer dat 4.000 jaar geleden door een vulkaanuitbarsting is ontstaan, met een diameter van ongeveer 700 meter en een diepte van 48 meter. De oever van het Yeak-meer vormt een bijna perfecte cirkel en is de ideale plek voor een verfrissende duik op een steenworp afstand van de stad. Er zijn heel veel platforms om vanaf te duiken, maar ook tafels en hangmatten om te ontspannen. De toegang kost 2$.

Vulkanisch meer Yeak Laom.

Jungle Trek

Banlung is de ideale plek om trektochten in het Virachey National Park te organiseren. Voor groepen van 4 personen of meer lijkt 30$ per dag de standaardprijs te zijn. Ik heb de trektocht rechtstreeks bij de guesthouse (Family house & trekking) geregeld met andere gasten, waarbij ik koos voor iets niet al te zwaars.

De guesthouse leverde de hangmatten en de slaapzak waarin we de nacht doorbrachten, niet al te ver van de beschaving, nadat we eerst een paar uur door het platteland en daarna door het woud hadden gelopen; op de tweede dag bezochten we een mooie waterval en een lokaal dorp voordat we terugkeerden naar Banlung.

Waterval die we tijdens de trektocht bezochten.

Twee prettige dagen, maar als je op zoek bent naar een echte jungle-ervaring, raad ik trektochten van meer dan twee dagen aan, die je dieper het nationale park in brengen, waar de kans om dieren te zien aanzienlijk groter is. Wij hebben niets bijzonder interessants gezien.

Op de paden van het Virachey National Park.

Phnom Svay Mountain

De berg (Google Maps) ligt vlak buiten de stad. Op de top staat een groot Boeddhabeeld met een spectaculair uitzicht op het omliggende platteland. Ik raad aan om er bij zonsondergang naartoe te gaan en samen met de lokale bevolking van het panorama te genieten. Langs de weg staat ook een kleine tempel met een liggend Boeddhabeeld.

Zonsondergang vanaf de Phnom Svay Mountain.

De watervallen

In de omgeving van de stad zijn minstens vier opmerkelijke watervallen. Ik heb mijn scooter rechtstreeks bij de guesthouse gehuurd, samen met een van de jongens met wie ik de trektocht deed. Ik denk dat het een mooie manier is om de dag door te brengen. Als alternatief kun je dezelfde “tour” per tuk tuk organiseren. De wegen zijn deels onverhard, maar in goede staat.

De Cha Ong-waterval (Google Maps), 18 meter hoog, is heel mooi en er is een platform waarmee je naar de “achterkant” van de waterval kunt afdalen, maar je kunt er niet zwemmen, althans niet aan de voet. De toegang kost 1$.

Cha Ong-waterval.

De Kachanh-waterval (Google Maps) is naar mijn mening de mooiste van de watervallen die ik heb bezocht. Aan de voet van de waterval is een ruim natuurlijk zwembad om in te zwemmen. De toegang kost 1$.

Kachanh-waterval.

De Katieng-waterval (Google Maps) ligt niet ver van Kachanh; ook hier kun je zwemmen. De toegang kost 1$.

De 7 Steps-waterval (Google Maps) ligt het verst van de stad. Ze lijkt mooi, maar ik ben er niet geweest omdat de eigenaar van de guesthouse me zei dat de weg niet in goede staat was, en als een plaatselijke bewoner dat zegt, moet ik er niet aan denken hoe het er dan écht aan toe gaat!

Katieng-waterval.

Overnachten in Banlung (Ratanakiri)

Ik heb geslapen in Family house & trekking en ik kan het alleen maar aanraden: eenvoudig maar schoon en gezellig, en de familie die de guesthouse runt is gewoon schattig. Dat alles voor een spotprijs. Mochten ze vol zitten, dan had een vriendin me Ratanakiri Homestay & Jungle Trek sterk aangeraden.

Naar Banlung (Ratanakiri) reizen

Er zijn rechtstreekse bussen van en naar Phnom Penh, Saen Monorom, Stung Treng en Kratie. Voor alle andere bestemmingen zul je waarschijnlijk van bus/minibusje moeten wisselen. Ook hier zou Vireak Buntham al deze trajecten moeten bedienen, maar er zijn ook goedkopere lokale bussen die via de guesthouses kunnen worden geboekt.

Sterrenhemel tijdens de trektocht.

Saen Monorom (Mondulkiri)

Als je van de gebaande paden af wilt, is het noordoosten van Cambodja, in het bijzonder de provincie Mondulkiri, een van de minst bezochte, meest afgelegen en tegelijk mooiste gebieden van Cambodja. Mondulkiri betekent “Ontmoeting van de heuvels”; met een gemiddelde hoogte van 800 meter zijn de temperaturen er aangenamer dan in de rest van het land. Saen Monorom is de hoofdstad van de provincie.

Wat te doen en te zien in Sen Monorom

In de stad is niet veel te zien. Er is een kleine markt naast het busstation. Dit is de toegangspoort tot de provincie Mondulkiri, een buitengewoon en uniek deel van Cambodja.

Zonsondergang in het bos dat door het Mondulkiri Project wordt beschermd.

Mondulkiri Project

Velen komen uitsluitend naar Sen Monorom voor het Mondulkiri Project, een beschermd bosgebied dat unieke ontmoetingen met olifanten biedt. Je kunt namelijk van heel dichtbij bij de olifanten zijn, die vrij rondlopen in hun natuurlijke leefomgeving. Je kunt ze voeren, samen met ze zwemmen en nog veel meer. Het zijn allemaal dieren die zijn gered uit verschrikkelijke gevangenschap; sommigen van hen dragen er nog steeds de fysieke en psychologische sporen van.

Zwemmen met de olifanten.

Er worden tours van een dag of twee dagen aangeboden. De tour van een dag kost 50$ en laat je de hele dag met de olifanten doorbrengen, terwijl die van twee dagen 80$ kost en een dag trektocht omvat waarbij je een paar watervallen bezoekt. ’s Nachts slaap je in de lodge die als basis dient voor het bezoek aan de olifanten. Ik heb de tour van twee dagen gedaan en raad hem al met al aan. Ik weet dat het soms andersom wordt gedaan, maar althans in mijn geval brachten we de eerste dag in de lodge door met de olifanten, samen met de mensen die de tour van een dag deden; ’s avonds vertrokken zij, terwijl wij in de lodge sliepen en de volgende ochtend aan de trektocht begonnen. In elk geval vind je alle relevante informatie op hun website.

Een van de watervallen langs de trektocht.

Een vergelijkbaar project dat het bekijken waard is, is het Elephant Valley Project. De aangeboden tours zijn duurder, maar de accommodaties zijn echt mooier dan de hangmatten van het Mondulkiri Project.

Twee van de olifanten van het Mondulkiri Project.

Trektocht

Trektochten zijn echt een andere populaire activiteit in Sen Monorom. Er zijn heel veel verschillende opties, van een dagtour die vaak een bezoek aan een paar watervallen omvat tot meerdaagse tochten door het woud en langs etnische dorpen. Zoals eerder gezegd denk ik dat de tour van twee dagen met het Mondulkiri Project een goed compromis is, maar als dat iets is wat je interesseert, zijn er genoeg mogelijkheden.

Slang langs de trektocht.

Bousra-waterval

De Bousra-waterval (Google Maps) ligt op ongeveer 45 minuten rijden van Saen Monorom en is een van de grootste en indrukwekkendste van het land. Ik was er begin februari en er zat nog veel water in. Ze laten je 1.000 riel betalen voor het parkeren en nog eens 10.000 riel voor de toegang. Ik heb mijn scooter rechtstreeks bij de guesthouse gehuurd voor 7$; in de stad kost hij waarschijnlijk wat minder.

Bousra-waterval.

Andere watervallen in en rond Sen Monorom

Er zijn letterlijk tientallen andere watervallen rond de stad. Sommige kun je met een scooter bereiken, terwijl andere een trektocht vereisen. Hieronder som ik een paar gemakkelijk bereikbare opties op. Op de dag dat ik de scooter huurde, ben ik ook bij Chrey Thom geweest (Google Maps). De waterval is mooi en niet erg druk, er waren tijdens mijn bezoek maar een paar lokale jongens. Het zwembad aan de voet van de waterval is niet geschikt om in te zwemmen.

Chrey Thom-waterval.

Leng Khoen Waterfall (Google Maps) en Leng Oung Waterfall liggen vlak bij elkaar en zijn twee van de watervallen die we op de tweede dag van het Mondulkiri Project hebben bezocht. Ze lijken ook een populaire bestemming te zijn voor de groepen die vanuit Saen Monorom een dagtocht maken, maar als je wilt, denk ik dat je ze ook met een scooter kunt bereiken. De eerste is een zeer hoge en fascinerende waterval, terwijl de tweede perfect is om in te zwemmen.

De waterval van Sen Monorom (Google Maps) is de dichtstbijzijnde bij de stad; ik ben er niet geweest, maar als je wilt kun je er ook te voet naartoe gaan. Hij is niet bijzonder groot of indrukwekkend.

Leng Khoen-waterval.

Overnachten in Mondulkiri (Saen Monorom)

Ik heb geslapen in de Tree Lodge voor het gemak, omdat die wordt gerund door dezelfde mensen achter het Mondulkiri Project, maar ik zou hier hoe dan ook aanraden te overnachten. De bungalows zijn mooi en het uitzicht vanaf het terras van het restaurant bij zonsondergang is fantastisch. De prijzen zijn eerlijk. Als je echter een iets goedkoper alternatief zoekt, raad ik aan om een kijkje te nemen bij New Happy Elephant Bungalow.

Naar Mondulkiri (Saen Monorom) reizen

Ik raad aan een kijkje te nemen op de pagina van het Mondulkiri Project, waar gedetailleerde instructies staan om de stad vanuit heel veel bestemmingen te bereiken.

Leng Oung-waterval.

Mogelijke reisroutes door Cambodja

Hieronder som ik mogelijke reisroutes op. Zoals voor elk land bestaat er niet zoiets als de perfecte reisroute voor een bepaalde tijdsspanne. Dat gezegd hebbende denk ik dat elke reis naar Cambodja een bezoek aan Angkor Wat zou moeten omvatten. Gebruik wat volgt in elk geval als inspiratie en pas de reisroute aan of stel er zelf een samen op basis van je interesses/budget!

Reisroute van een week door Cambodja

Als je maar één week hebt en lange verplaatsingen of binnenlandse vluchten wilt beperken, raad ik aan om na een bezoek aan Angkor Wat een paar dagen in Battambang door te brengen en ten slotte in Phnom Penh, van waaruit het gemakkelijk is om het land uit te vliegen. Als alternatief zou je ook van Siem Reap naar Sihanoukville kunnen vliegen om een paar dagen op de eilanden door te brengen.

Siem Reap (3 nachten)

Dag 1:

Vlucht naar Siem Reap. Bezoek de tempels.

Dag 2:

Sunrise Tour bij Angkor Wat.

Dag 3:

Verken de tempels buiten het hoofdcomplex en het Landmine Museum. Als alternatief kun je een drijvend dorp bezoeken.

Battambang (2 nachten)

Dag 4:

Reis naar Battambang. Verken de stad kort. Bekijk de circusvoorstelling (check het programma; anders zou je het de volgende dag moeten kunnen doen, of bezoek eventueel het circus van Siem Reap).

Dag 5:

Tour langs de tempels buiten de stad en de Bat Cave.

Phnom Penh (2 nachten)

Dag 6:

Reis naar Phnom Penh. Verken de stad kort.

Dag 7:

Bezoek Tuol Sleng (S-21) en Choeung Ek (Killing Fields).

Reisroute van 10 dagen door Cambodja

Met drie extra dagen zou ik zelf de zojuist beschreven reisroute van een week volgen en daarna naar de eilanden gaan voor een paar dagen ontspanning.

Reisroute van twee weken door Cambodja

Met twee weken kun je kiezen voor een paar extra dagen op de eilanden of als alternatief richting Kampot gaan.

Reisroute van drie weken door Cambodja

Met drie weken zou ik zeker Kampot opnemen na een bezoek aan de eilanden, en daarna zou ik naar het oosten gaan kijken, naar Saen Monorom (Mondulkiri) of Banlung (Ratanakiri), met een tussenstop in Kratie.

Reisroute van vier weken door Cambodja

Met een maand zou je, als je je relatief snel verplaatst, een groot deel van de in deze gids genoemde bestemmingen moeten kunnen bezoeken. De precieze reisroute hangt sterk af van hoe je het land binnenkomt, maar grofweg zou ik de verplaatsingen volgen zoals beschreven op de kaart.

Vervoer in Cambodja

De infrastructuur in Cambodja behoort ongetwijfeld tot de slechtste van de regio, maar gelukkig zijn de wegen de laatste jaren flink verbeterd, waardoor reizen tussen de belangrijkste steden minder slopend is. Dat gezegd hebbende, vooral als je besluit een scooter te huren en je op het platteland te wagen, moet je erop voorbereid zijn dat de wegen vaak onverhard zijn en niet altijd in goede staat.

Zonsopgang bij Angkor Wat.

Bussen in Cambodja

Er zijn busverbindingen tussen de belangrijkste steden van het land, maar het grootste deel van de verplaatsingen gebeurt per minibusje. Een paar bedrijven die ik zou aanraden zijn:

Giant Ibis wordt beschouwd als het meest “luxueuze” bedrijf dat in het land actief is en biedt verbindingen naar alle belangrijke toeristische bestemmingen; online boeken is mogelijk.

Vireak Buntham is een bedrijf dat heel veel trajecten bedient en in feite alle in deze gids genoemde bestemmingen bereikbaar maakt. De minibusjes zijn bijna altijd op tijd en je kunt gerust online boeken. Dit is het bedrijf dat ik veruit het vaakst heb gebruikt.

Larryta biedt maar een paar trajecten. Voor de meeste reizigers is volgens mij alleen Siem Reap – Phnom Penh relevant. In elk geval is de prijs-kwaliteitverhouding uitstekend.

Dat gezegd hebbende zijn er tientallen andere bedrijven actief en kun je je een idee vormen op sites als 12go en Bookaway, maar bedenk dat niet alle opties online te vinden zijn. Het is bovendien belangrijk om te vermelden dat er helaas in geen enkele stad een gemeenschappelijk bus-/minibusstation lijkt te zijn: elk bedrijf heeft zijn eigen kantoor/garage/halte. Daarom is het, vooral in de grote steden, verstandig om ook rekening te houden met de ligging van je accommodatie wanneer je het bedrijf kiest waarmee je reist. Dit is ook lastig als je een paar dollar wilt besparen door de “lokale minibusjes” te nemen. Ik heb er een paar genomen door via de guesthouses te boeken en het is me al met al goed bevallen, maar ze worden vaak tot de nok toe gevuld en stoppen voortdurend om mensen te laten in- en uitstappen.

Ta Prohm-tempel.

Treinen in Cambodja

Zoals een paar keer in deze gids vermeld, zijn er in het land een paar spoorlijnen in bedrijf. Helaas is de optie over de weg vaak sneller en niet noodzakelijk duurder, wat vaak tot een voor de hand liggende keuze leidt, zelfs zo dat ik tijdens mijn verblijf geen enkele trein heb genomen. Er moet wel bij worden gezegd dat er een grote investering aan de gang is om het spoorwegnet te versterken en te verbeteren, dus de dingen kunnen in de toekomst veranderen. Dit is de officiële website van de spoorwegen.

Tuk tuk in Cambodja

Als je besluit een simkaart te kopen, raad ik sterk aan om de Pass app te downloaden (Android, iOS). Niet alleen wordt die veel meer gebruikt dan Grab (Android, iOS), hij is ook goedkoper. Zo goedkoop dat de tuk tuk-chauffeur minstens een paar keer heeft geweigerd dezelfde prijs te vragen als de app had geschat.

Binnenlandse vluchten in Cambodja

De drie luchthavens met commerciële vluchten binnen het land zijn die van Siem Reap, Phnom Penh en Sihanoukville. De belangrijkste maatschappijen zijn Cambodia Angkor Air en Vietnam Airlines.

Mondulkiri Project Lodge.

Reizen naar Cambodja: kosten

Wat kost een reis naar Cambodja? Tijdens mijn reis van twee maanden (57 dagen, om precies te zijn) heb ik precies € 1.697,6 uitgegeven, oftewel iets minder dan € 30 per dag.

Voor een korte reis waarbij je je misschien vaker verplaatst, lopen de kosten uiteraard op, en ook is niet iedereen bereid om zo goedkoop te reizen als ik, maar ik verzeker je dat ik nooit iets ben tekortgekomen, en over het algemeen is Cambodja ongetwijfeld een goedkope bestemming, net als de rest van Zuidoost-Azië. Een bijzonder zuinige reiziger redt het gerust met nog minder. Als je daarentegen iets meer comfort zoekt en je vaak verplaatst, zou ik minstens € 40–50 per dag incalculeren.

Zonsondergang bij Koh Rong.

Kosten voor accommodatie in Cambodja

Accommodatie in Cambodja is echt goedkoop, in het bijzonder op bestemmingen met veel concurrentie; je vindt een goed bed in een slaapzaal voor 5$. In elk geval heb ik zelfs op de eilanden nooit meer dan 10$ per nacht betaald. Op minder toeristische bestemmingen had ik privékamers en bungalows voor minder dan 10$ per nacht.

Kosten voor vervoer in Cambodja

Vergeleken met de kosten voor accommodatie is vervoer in het land relatief duur. Als vuistregel kun je rekenen op 2–3$ per reisuur.

Kosten voor eten in Cambodja

Het hangt uiteraard af van wat voor restaurant je zoekt, maar als je niet te veeleisend bent, kun je een goede maaltijd krijgen voor 2–4$. Op de eilanden kun je rekenen op iets meer. Dat gezegd hebbende heb ik, als je bereid bent je van de toeristische gebieden te verwijderen, in sommige lokale restaurants uitstekende maaltijden gehad voor 5.000/7.000 riel, oftewel minder dan 2$.

Overige kosten (geldopnames en simkaarten)

We beginnen met de kosten van geldopnames, die helaas zelfs met de beste betaalkaarten voor op reis niet tot nul kunnen worden teruggebracht. De meeste banken laten je namelijk 4–6$ per opname betalen. De goedkoopste is veruit Vattanac Bank, 4$ per opname, maximaal 500$ per keer. Maybank en Canada Bank rekenen 5$, maximaal 500$ per keer. Alle andere zouden duurder moeten zijn.

Wat simkaarten betreft: als je de best mogelijke dekking wilt, heb je twee keuzes: Smart en Metfone. Ik koos Smart en ben er al met al tevreden over geweest; ik had praktisch altijd een goede verbinding, behalve in Saracen Bay op Koh Rong Samloem. Metfone zou een iets betere dekking moeten hebben, maar een lagere gemiddelde snelheid.

In elk geval kun je, althans met Smart, zodra je de simkaart in een officiële winkel hebt geregistreerd (je paspoort is nodig), gemakkelijk de internetpakketten via de app kopen. Ik betaalde 1$ voor de simkaart en als ik me niet vergis nog eens 5$ voor 40 gigabyte aan data.

Als je een telefoon hebt die e-sims ondersteunt en het gemak wilt om meteen te kunnen internetten zonder een lokale simkaart te hoeven kopen, dan raad ik je aan een dienst te gebruiken zoals die van Airalo en Ubigi. Als je voor deze oplossing kiest, zijn er echter minstens een paar overwegingen. Ten eerste betaal je, op zeldzame uitzonderingen na, veel meer voor de gigabytes dan met een lokale simkaart; ten tweede is hun lokale partner niet altijd die met de beste dekking in het gebied.

In feite denk ik dat de meeste reizigers beter een lokale simkaart kunnen kopen (of misschien kunnen proberen de e-sim van een lokale provider te kopen), maar ik raad je aan zelf je afwegingen te maken, want aan uitzonderingen ontbreekt het niet. Toen ik bijvoorbeeld Japan bezocht, was het abonnement van Ubigi voordeliger dan elke lokale simkaart die ik kon kopen zonder te bewijzen dat ik inwoner was.

Bousra-waterval.

Reizen naar Cambodja: veiligheid

Is Cambodja een veilig land? Reizen in Cambodja brengt geen bijzondere gevaren met zich mee en over het algemeen is het, een beetje zoals heel Zuidoost-Azië, een veilige bestemming. Uiteraard moet je gezond verstand gebruiken, zoals overal elders ter wereld, maar als je mijn adviezen volgt, betwijfel ik of je enig probleem zult hebben.

Dat gezegd hebbende hebben Phnom Penh en Sihanoukville helemaal geen goede reputatie; drugs en prostitutie komen veel voor, met alles wat daarbij hoort. Ik heb wel een paar nare ervaringen gehoord, maar het ging altijd om mensen die op het verkeerde moment op de verkeerde plek verkeerde dingen deden. Gebruik ook hier gezond verstand en vermijd het om ’s nachts door de steden te zwerven op zoek naar of onder invloed van verdovende middelen.

Ben je een reis naar Cambodja aan het plannen? Bekijk dan deze artikelen:

Welke reisrugzak kiezen

Wat je mee moet nemen op reis

Heb je een vraag? Actuele informatie? Aarzel niet om een reactie achter te laten of me te schrijven op Instagram!

Voor donaties/pizza’s en virtuele biertjes 🙂

Vond je dit artikel leuk? Pin het dan!





Geef een reactie